پیامهایی است که برای معرفی محصولات خانگی در جامعه و بهخصوص در بازار هدف توزیع میشود.آگهی و تبلیغ یکی از معمولترین ابزارها برای اطلاعرسانی و تشویق و ترغیب مشتریان است. (کاتلر،1377، ص. 609) که توسط یک یا چند کسبوکار مورد استفاده قرار میگیرد و شامل کلیه اقدامات مورد نیاز برای انتقال یک پیام تبلیغاتی در مورد محصول به گروهی خاص است. این انتقال پیام ممکن است غیرحضوری و بهصورت دیداری و یا شنیداری باشد که از طریق رسانههای جمعی انتشار مییابد و هزینه آن از طریق سازمان حمایت کننده پرداخت میشود (رنجبریان، 1378، ص. 366).
انتخاب مشتریان هدف و تعیین چگونگی پاسخ شایسته به آنها و بهکارگیری روشهایی جهت جذب و حفظ مشتریان میباشد. آمیخته بازاریابی در کسبوکار خانگی است جهت جلب و نگهداری مشتریان بهکار میرود. آمیخته بازاریابی که بسیاری از محققان آن را با نام «چهار- پی» بازاریابی میشناسند، ابزاری توانمند است که به مالکان کسبوکارها در پیادهسازی بازاریابی کمک میکند. مالکان از این ابزار برای تعیین پاسخهای مناسب به بخشهای مورد نظرشان در بازار استفاده میکنند. در واقع آمیختة بازاریابی آن دسته از عواملی هستند که در کنترل مالک است و میتوان ادعا کرد که اکثر تصمیمات بازاریابی براساس یکی از آنها اتخاد میشوند. لذا مالک میتواند با ایجاد تغییر در آنها به سطح رضایت بالاتری در بین مشتریان دست یافته و احتمالاً سهم خود را از بازار افزایش دهد (Kotler & Armestrong, 2004; P.27).
نتایج کوتاهمدت و بلند مدت ایجاد رشد کسبوکارهای خانگی بر زندگی مردم روستا است. توسعة کسبوکارهای خانگی در مناطق روستایی دارای اثرات و پیامدهای فردی و اجتماعی، اقتصادی و سیاسی است که به نوبة خود میتواند منجر به توسعةپایدارروستایی شود؛ این درحالی است که هدفتوسعةپایدارروستاییقابلزیست بودنعرصههایزندگیبرای نسلهایفعلیوآیندهباتأکیدخاصبربهبودوتوسعةمداوموروابطانسانیومحیطی است (Shakeri, 2004, p.57)(شاکری، 1383، ص. 57). بنابراین از جملهاثرات و پیامدهای توسعة کسبوکارهای خانگی در مناطق روستایی توسعة پایدار این مناطق است؛ که اصطلاح توسعه معطوف به ارتقای سطح کیفیت زندگی افراد و بهبود رفاه است و پایداری آن اشاره به استمرار این فرایند در طول نسلهای بشر دارد. بدینترتیب توسعه پایدار کلیه جنبهها و ابعاد زندگی بشر را در بر میگیرد (لشکری، 1385، ص. 7).
نوعی از اخلاق کسبوکار که اصول اخلاقی را در مورد فعالیتهای کسبوکاری که در یک اقامتگاه خصوصی که براساس یک بنیاد خانگی متمرکز شده باشند، را مورد کاربست قرار میدهد. اخلاق عبارتاستاز تشخیص فضایل از رذایل یا بهعبارت دیگر، تمیز«درست»، «شایسته» و «عادلانه» از «نادرست»، «ناشایست» و «غیرعادلانه» است. این تشخیص، در پرتو تمیز وجه افتراق حسن و قبح بهوسیله عقل آدمی حاصل میشود و این فضایل بهخاطر نیکی و شایستگی مورد قبول فرد و جامعه قرار گرفته و بلکه هم فرد و هم جامعه خود را به زیور، زیبایی و جمال اخلاق میآرایند (بابایی اهری، 1381، ص. 99). در نظام ارزشی «اخلاق» جمع «خَلق» و «خُلق» میباشد. اخلاق جمع «خُلق» است. خُلق حالت و کیفیتی باطنی است که با چشم سر و حواس ظاهری، دریافتنی نیست. در مقابل خَلق عبارت است از حالت و کیفیتی محسوس که با چشم سر و حواس ظاهری دریافتنی است. در زبان فارسی صورت در معنای دوم بهکار میرود و سیرت در معنای اول. صورت به ویژگیهای ظاهری و سیرت به ویژگیهای باطنی و معنوی انسان بر میگردد. بنابراین اخلاق صفتها و ویژگیهای باطنی و معنوی انسان است (مصباح یزدی، 1380، ص. 40).
روابط صاحب کسبکار خانگی با سایر کسبوکارها و عوامل کار است. ارتباط فرآیند تبادل دوجانبه اطلاعات با سایرافراد است و اطلاعات هر نوع تفکر یا اندیشهای است که مدیران مایـل هستند بهطور دوجانبه با دیـگران مبادله کنند. ارتباط مؤثر چیـزی بیـش از یـک تبادل اطلاعات ساده است و شامل درک احساسات پشت اطلاعات میشود. ارتباط مؤثر میتواند روابط در خانه، محل کار، و در موقعیـتهای اجتماعی را توسط تعمیـق ارتباطات با دیـگران و بهبود کار گروهی، تصمیـمگیـری، و حل مشکل را بهبود بخشد.
تأثیر نیازهای فرد بر ایجاد کسبوکار خانگی است. موجود زنده بهعنوان یک سیستم دارای خصلت تعادل حیاتی است. این مفهوم بدان معنی است که انسان بهعنوان موجود زنده تمایل دارد بر ناپایداریهای درونی خود که بههر ترتیبی عارض شود، چیره گشته و بار دیگر تعادل حیاتی را به خویشتن بازگرداند.
فعالیتهایی هستند که صاحبان کسبوکارهای خانگی بهمنظور برقراری روابط با مشتریان، بازار و محیط کسبوکار خود از آنها بهره میبرند. این فعالیتها زمینهساز تعامل کسبوکار خانگی با محیط خارجی محسوب میشود. در طول دهه گذشته تاکنون در زمینه ارتباطات بازاریابی در کسبوکارهای کوچک نظرات متعددی وجود داشته است و در میان تحقیقات متعددی که در این حوزه بهعمل آمده، کسبوکارهای خرد و خانگی تا حدود زیادی نادیده گرفته شدهاند که یکی از دلایل این امر عدم درک درست ضرورت ارتباطات بازاریابی در این کسبوکارها بوده است. در واقع متخصصان از نقش و اهمیت ارتباطات بازاریابی تخصصی در این کسبوکارها غافل بودهاند.
روابطی است که صاحب کسبوکار خانگی با تأمینکنندگان، همکاران و مشتریان دارد.همه صاحبان کسب و کارهای خانگی، باید ارتباط با ذینفعان کار خود را توسعه دهند و همواره فهرست و اطلاعات ذینفعان خود را به روز نگه دارند (Tweeten, 1999, p. 6). ارسطو در کتاب ریطوریقا میگوید: «ارتباط عبارتاست از جستجوی وسایل و امکانات موجود برای ترغیب و اقناع دیگران».
فواید مستقیم و غیرمستقیم محصول برای مشتری است.شکلگیری و دوام هر کسبوکار، بسته به ارزشی است که میآفریند. مشتریان یک کسبوکار در واقع خریداران ارزش پیشنهادی آن هستند.
ایجاد مزیت بیشتر برای مشتری در مقایسه با رقبا در ابعاد مهم محصول از نظر مشتری است.ارزشآفرینی،عملدستیابیبهامتیازات (مالی، اجتماعییافردی) استکهفراتر ازمجموع هزینههای مرتبطبااکتسابمیباشد(کهممکناست شاملنرخمیانگینسوددریکصنعتخاصباشدیا نباشد).
اندازهگیری نتایج حاصله از کسبوکار خانگی و مقایسه آن با مقادیر مورد انتظار از طرف صاحبان و ذینفعان کسبوکار خانگی است.اهداف خاص ارزشیابی، طیف وسیعی از موجودیتها را پوشش میدهد، شامل: برنامههای مدارس، کتابخانهها، موزهها، بیمارستانها، پزشکان و بسیاری موارد دیگر است که ارزشیابی فرآیندی برای تأیید و صدور گواهی در برخی موضوعات مانند اعتبار، سودمندی، هزینه کارایی، ایمنی، سهولت کاربرد و پاکدامنی میباشد. جامعه و تک تک مردم در صورت ضعف خدمات و تولیدات و دیگر موضوعات مورد علاقه در خطر قرار دارند. ارزشیابی با فراهمکردن موازین اثباتی بها، ارزش، پیشرفت اعتباربخشی پاسخگوئی و زمان ضرورت، در خدمت جامعه و بنیانی برای پایان دادن به برنامههای بد است (استافل بیم، شینگفیلد، 1388).
درک و شناخت بازار برای ایجاد اثربخشی در کسبوکار خانگی است.بازار به نهادی اطلاق میشود که کالاها و خدمات در آن خرید و فروش میشود. بازار ممکن است محلی نظیر سوپرمارکت باشد که در آن خرید و فروش در مکان فیزیکی شکل میگیرد. نوع دیگر در بخش نیازمندی روزنامههای محلی است. ممکن است بازار برای خرید و فروش کالاها و خدمات بهصورت مجازی و از طریق اینترنت انجام گیرد. بنابراین، بازار بهعنوان یک نهاد است تا صرفاً مکان باشد. محصولات کسب وکار خانگی میتواند از طریق فروش عمده به خریداران صورت گیرد و آنها این محصولات را از طریق خرده فروشان، بهدست خریداران برسانند. حالت دوم این است که خود آنها بهصورت خردهفروشی، محصول را به مشتریان نهایی بهفروش رسانند. عرضة محصولات در کسبوکارهای خانگی ممکن است به هر دو شکل صورت گیرد. با وجود این، بهدلیل محدودیت در حجم عرضه، بازار محصولات کسبوکارهای خانگی در شکل سنتی عمدتاً محلی و مستقیم است و در صورتی که بهصورت کارآفرینانه شکل بگیرید، قادر است در بازارهای ملی و حتی بینالمللی حضور فعال داشته باشد.
شناسایی نوع و چگونگی وقوع خطرهای مؤثر در شکست کسبوکار برای ایجاد آمادگی در کسبوکار و مصون ماندن از آن خطرها است. مطالعات نشان داده است که رفتار کسبوکارهای کوچک و متوسط در برابر مخاطرات و ارزیابی مخاطرات بهطور مشخصی متفاوت از شرکتهای بزرگ است. از آنجایی که توجه به مخاطرات در کسبوکارهای کوچک و متوسط بهصورت کلیتر به انجام میرسد، میبایست از روشهای ریاضی مفصل اجتناب کرد. در واقع انجام مدیریت مخاطرات در کسبوکارهای کوچک به باورها و رفتارهای کارآفرینان بنیانگذار آنها وابسته است. کسبوکارهای کوچک و متوسط تمایلی به استفاده از فنهای خاص در مهار یکایک مخاطرههای پیش رو ندارند. در واقع آنها بیش از آن که مخاطرات خاص را مدیریت کنند به کسبوکار خویش بهعنوان یک موجودیت واحد مینگرند. با وجودشناسایی و ارزیابی برخی از مخاطرات با این روش ممکن است مالکان کسبوکارهای کوچک مخاطره خاصی را نادیده بگیرند (Sparrow & Bentley, 2000).
Potential Customers Assessment in Home-Based Business
شناسایی نیازهای مشتریان احتمالی برای ارائه پاسخ درست براساس خواستههای هر گروه از مشتریان است.در کسبوکارهایی با محوریت خانه آن دسته از مشتریان که نیاز آنها توسط کسبوکارهای بزرگ و متوسط برطرف نشده و امکان فروش محصولات به آنها با توجه به محدودیتهای کسبوکار خانگی وجود دارد، مشتریان بالقوه محسوب میشوند.
آزادی تصمیمگیری صاحب کسبوکار خانگی است.انسان موجودی عقلانی است ورفتارش مطابق با تئوری رفتار برنامه ریزی شده هدفدار است. بنابراین فرد باید از خود بپرسد که میخواهد چه کاره شود؟ آیا میخواهد در یک سازمان دولتی یا یک شرکت خصوصی استخدام شود ویا خود، یک کسبوکار مستقل راهاندازی کند؟
وامهای با مبلغ کم و بدون نیاز به وثیقه است.از اعتبارات خرد تعریف مشخصی که مورد اجماع نهادهای مختلف باشد ارائه نشده است و در فرهنگ معین، در زیرگروه جمع کلمة اعتبار آمده است این مفهوم گاهی با مفهوم وام کوچک و صندوقهای قرضالحسنه یکسان محسوب میشود (اسکندری دو رباطی، 1383). اما «الف. ا. جی بومن» در کتاب خود تعریفی از اعتبارات خرد ارائه نموده است که شاید در عین کوتاهی، گویاترین تعریف برای اعتبارات باشد. این تعریف عبارت است از: «کوچک، کوتاه، بدون وثیقه». بهعبارتدیگر اعتبارات خرد بهمعنای ارائة وامهایی با مبلغ کم و بدون وثیقه به افراد کمدرآمد است که این افراد در مدت زمان کوتاهی مبلغ یاد شده را بازپرداخت میکنند (عرب مازارو فرزین معتمد، 1382، ص. 75).
بیشتر ارتباط کسبوکارهای خانگی در محیط مجازی است.تحقیقات علمی اخیر در حوزه استراتژی و هوش رقابتی بهطور فزایندای روی ارتباطات شبکهای و بینشرکتی متمرکز شده است. مفهوم شبکه ارزش به تجزیه و تحلیل اکوسیستم کسبوکار که در آن شرکتها یا عوامل تشکیل دهنده اکوسیستم با هم رابطه همزیستی دارند، تبدیل شده است. این امر الگویی پیچیده را برای ارتباط بین عوامل ایجاد کرده که توجه به آن حفظ و بقای کسبوکار را در پی خواهد داشت. کسبوکار متن باز به سه دلیل اهمیت دارد. اول آن که فنّاوری بالایی دارد و برای حفظ و بقای خود نیازمند شبکهای پیچیده (اکوسیستم) است. دوم آن که این صنعت بزودی تبدیل یه ستارهای در میان صنایع خواهد شد و سوم این که جزو صنایع در حال رشد است (Vaz, et. Al. 2013).
«الزامات زیرساختی امنیت در کسبوکارهای خانگی مبتنی بر وب» به مفهوم حصول اطمینان از این مورد است که اطلاعات مربوط به ارزش دانش کسبوکار خانگی مبتنی بر وب، ایمن بوده و درعینحال، در زمانی که فرآیندهای کسبوکار به آن نیازمند میباشند، قابلیت دسترسی دارند (Braithwaite, 2002, p. 2).
هرگونه قراردادی که در رابطه با گرفتن سفارش تولید کالا یا ارائه خدمات تجاری از طریق اینترنت میان مالک کسبوکار خانگی و کارفرما منعقد گردد، و هرگونه جابجایی و تحویل کالا و خدمات بهدست مصرفکننده بدون توجه به محل تولید کالا یا خدمات، کسبوکار خانگی مبتنی بر وب گویند.تبدیل یک ایده به فعالیت اقتصادی با استفاده از سرمایه انسانی امکانات فیزیکی و فضای کاری موجود در خانه، کسبوکار خانگی نامیده میشود. با توجه به اینکه زمان و هزینههای تبدیل ایده به محصول در فضای خانه با استفاده از منابع موجود کاهش مییابد، لذا کسبوکارهای خانگی بسترسازی مناسبی برای کسب درآمد فراهم میآورند (Felstead et al., 2001).
امکانات کسبوکار خانگی؛ داراییها وتوانمندیهای مورد استفاده در یک کسبوکارخانگی که با انجام فعالیتهایی برای مشتری ایجاد ارزش و برای کسبوکار خانگی موجب سودآوری میشوند. (Afuah Allan,2003,p.20-25)لازمه بقا درتمامی انواع کسبوکار نوآوری میباشد. فردی که دریک کسبوکار خانگی فعالیت میکند اگر درشرایط مناسب و مطلوبی به سر نبرد و امکانات مناسب نوع کسبوکار را دراختیار نداشته باشد هر قدر هم که استعداد خلاق داشته باشد وهر قدر هم که از دانش و مهارت بالایی برخوردار باشد نخواهد توانست به نوآوری چندانی دست یابد. (یدالهی فارسی و همکاران، 1388، صص 1489-1492)
عبارتاست از احساس داشتن یک شغل مناسب و اطمینان از تداوم آن در آینده و فقدان عوامل تهدیدکننده در شرایط مناسب کاری در آن شغل (الوانی، 1379، 251)احساس امنیت شغلی، کارکنان خانگی که به هرنوع فعالیتی در محل زندگی خود مشغول میباشند، بدوناینکه در استخدام یا مدیریت دیگری باشند بهطور مستقل و برای ایجاد ارزش افزوده، به تولید و ارائة خدمات و فروش میپردازند (خنیفر و همکاران، 1389، 187). از میل و انگیزههای نخستین کارکنان خانگی مشخص میشود چرا که ایشان با انتخاب شغل خویش متناسب با خواستهها، علاقههای خویش زمینههای احساس امنیت شغلی را در خویش ایجاد نمودهاند
انتقال دانش ضمنی مدیران کسبوکارهای خانوادگی به جانشینان آنها یا نسل بعدی خانواده است.انتقال دانش از مهمترین فرآیندهای سازمانی است که اثرات زیادی روی بقا، رقابتپذیری، نوآوری و رونق سازمانها دارد. این فرآیند در کسبوکارهای خانوادگی نیز وجود داشته و دانش مربوط از نسلی به نسلهای دیگر منتقل میشود. چنین فرآیندی تحت تأثیر ویژگی خاص کسبوکارهای خانوادگی قرار دارد.
آمادگی تغییر در کسبوکار خانگی برای همکاری یا تغییرات محیطی و پاسخ به نیازهای درحال تغییر بازار است.کسبوکارهای خانگی یا بهطور دقیقتر، کسبوکارهای خانه محور بهعنوان زیر مجموعه از کسبوکارهای کوچک و خرد قرار دارد. تحقیقات حاکی از این است که تغییرات محیطی در دنیای کسبوکار امروزی به مراتب رشد سریعتری در مقایسه با تغییرات گذشتة نه چندان دور داشته و پیشبینی میشود این سرعت در سالهای آینده بهمراتب بسیار رشد چشمگیرتری داشته باشد. این نتیجه که کسبوکارهای خانگی موفق توانایی واکنش مناسب در مقابل عوامل تغییر درونی و بیرونی را دارا میباشند، مهمترین عامل موفقیت یک کسبوکار خانگی است. در یک کسبوکار خانگی داشتن رویکرد انطباقپذیری، تحملپذیری در برابر تغییرات محیط خارج هم زمان با تغییرات داخل ساختار کسبوکار را بالا میبرند. از اینرو است که کسبوکارهای گذشته و کسبوکارهای درحال تأسیس به داشتن دانش لازم و پیادهسازی بنیانها و مؤلفههای انطباقپذیری برای مواجهه با تغییرات پیشبینی شده و رخدادهای غیرقابل پیشبینی گوناگون نیاز دارند.واژگان کلیدی: انطباقپذیری، سازگاری با تغییر، کسبوکار خانگی
عواملی که محرک کارآفرین در ایجاد کسبوکار خانگی هستند.مطالعات انجام شده در مورد انگیزانندههای کسبوکارهای خانگی نشان از ترکیبی از انگیزانندههای درونی و بیرونی که هم منشاء اقتصادی و هم اجتماعی دارند، میدهد. که شامل هزینههای عمومی پایینتر، انتخاب سبک زندگی، نیازهای خانواده، گزینههای اشتغال محدود، جایگزین بیکاری و دنبال کردن علاقهمندی میشود.
دستههای متمایز کسبوکار قابل ایجاد و اداره در محل زندگی خانوادگی است.مشاغل یا کسبوکار خانگی: آن دسته از فعالیتهایی است که توسط عضو یا اعضا خانواده در فضای مسکونی در قالب یک طرح کسبوکار بدون مزاحمت و ایجاد اخلال در آرامش واحدهای مسکونی همجوار شکل میگیرد و منجر به تولید خدمت و یا کالای قابل عرضه به بازار خارج از محیط مسکونی میگردد. نهادهای رسمی و مراکز علمی اقدام بهدستهبندی این کسبوکارها از زوایای متفاوتی مانند سنخیت در مواد بهکار رفته در تولیدات، سنخیت در وابستگی به گروههای تولیدی مانند غذایی، بهداشتی و... و وجود ارتباط با کارهای هنری یا سنتی کردهاند
مخاطره (ریسک) در تحلیلهایی که پیش و پس از موفقیت و یا شکست کسبوکارها ارائه میگردد، نقشی کلیدی داراست. بهصورت عمومی کسبوکارهای خانگی نیز از این موضوع مستثنی نبوده و بهصورت دایمی با مخاطراتی دستوپنجه نرم میکنند. در این مقاله تلاش خواهیم کرد تا با ارائه سنخشناسی از مخاطرات در کسبوکارهای خانگی، تحلیل، پیشبینی و رویارویی با مخاطرات برای کسبوکارهای خانگی را سادهتر کنیم.
مشاغلخانگی روستایی به آن دسته از کسبوکارهای کوچک غیرکشاورزی گفته میشود که با ماهیت زندگی روستایی و ابعاد گوناگون آن بهویژه از نظر اقتصادی همخوانی دارد و فرد روستایی میتواند در شرایط قانونی و سازگار با انجام کار در خانه به آنها اشتغال یابد (Newbery and Bosworth, 2010, P. 499).
تعیین غایت کسبوکار خانگی که طی آن مسیر زندگی فرد، خانواده و کسبوکار تعیین میشود.شروع یک کسبوکار به انبوهی از فکر و اندیشه نیاز دارد. هدفگذاری در کسبوکار خانگی مستلزم این است که فرد برای تعیین مسیر زندگی خود و خانواده و متعاقب آن برای فعالیت کسبوکار، پاسخهای روشن و دقیقی پیدا کند. براساس نظریه سیستمها اهداف در درون سیستم بهطور مستقیم به ارزشها مرتبط است (Distelberg and Sorenson, 2009, 70). یعنی اهداف بر ارزشهای خانواده استوار است و طی آن سلامتی و توسعه نظام خانواده در دورة زمانی معین، حائز اهمیت است. در این میان، تعیین اهداف کسبوکار در هدایت فعالیتهای خود و خانواده به یک سمتوسو، نقش اساسی دارد. در چارچوب برنامهریزی راهبردی، کسبوکار با هر مقیاس و اندازه ابتدا برای ایجاد کسبوکار برنامهریزی میکنند.
فوایدی است که کسبوکارهای خانگی برای اقتصاد جامعه و اقتصاد خانواده دارند.امروزه ایجاد بنگاههای اقتصادی خانواده در عرصه بیشتر نظامهای اقتصادی دنیا، بهعنوان یک ضرورت پذیرفته شده است. در این میان، کسبوکارهای خانگی که یکی از شکلهای این فعالیتهای اقتصادی است، به واسطه کارکرد و مزایای اقتصادی خاص خود، به سرعت رشد و توسعة یافته است. توسعه کسبوکارهای خرد خانگی همزمان به رشد اقتصادی، افزایش تولید ناخالص داخلی و کاهش متوازن نرخ بیکاری کشورها کمک چشمگیری میکند.
پیامدهای ایجاد کسبوکارهای خانگی برای جامعه و اعضای آن مورد توجه است.مشاغل خانگی در طول سالها و قرنها همواره یکی از مهمترین منابع تولید و درآمد در جوامع انسانی بوده است. تبدیل مشاغل خانگی به کارگاههای بزرگتر خانگی در طول یک قرن اخیر باعث شکلگیری کارخانههای بزرگ صنعتی و تولید انبوه شد. با این وجود تأسیس صنایع بزرگ و متوسط، هیچگاه نتوانست چیزی از ارزش اقتصادی و نقشآفرینی مشاغل خانگی بکاهد (انتظاریان و طهماسبی، 1389، ص. 84).در ابتدا وقوع شوک اقتصادی حاصل از بحران انرژی اپک در سال 1973 باعث شد بیش از پیش توجهات به خانه بهعنوان محل کار جلب گردد؛ بهطوریکه کارشناسان و سیاستگذاران اقتصادی به بازگشت دوباره فعالیتها به خانه برای صرفهجویی در هزینه و انرژی تأکید کردند (Roberts, 1998, P.5). پس از آن و در سالهای اخیر نیز عوامل متعددی باعث افزایش اهمیت مشاغل خانگی شدند که به چند مورد از آنها اشاره میگردد:
The Importance and necessity of home- based business
نقشی است که کسبوکار خانگی در زندگی اقتصادی و اجتماعی یک جامعه دارد.بنا به تعریف قانون سازماندهی و حمایت از مشاغل خانگی، مشاغل یا کسبوکار خانگی آن دسته از فعالیتهایی است که توسط عضو یا اعضاء خانواده در فضای مسکونی در قالب یک طرح کسبوکار بدون مزاحمت و ایجاد اخلال در آرامش واحدهای مسکونی همجوار شکل میگیرد و منجر به تولید خدمت یا کالای قابل عرضه به بازار خارج از محیط مسکونی میگردد. (برخورداری، فاطمه، چالشها و راهکارهای توسعة کسبوکارهای خانگی، بازار کار، شماره 593، اسفند 1389).
فردی که در جایی شاغل است در اوقات فراغت خود براساس کار در خانه برای خود شغل دوم ایجاد کند.اوقات فراغت یا وقت آزاد به زمانی اطلاق میشود که در آن فرد کاری انجام نمیدهد و یا کاری برای انجام دادن ندارد (www.Dictionary.Cambridge.org, 2013)، بر همین اساس و با تکیه بر تعریف کسبوکار خانگی که عبارت است از هر نوع کسبوکاری که در منزل و با استفاده از امکانات منزل راهاندازی میشود (Loscocco, 2004, P.164) ایجاد کسبوکار خانگی در زمانهای آزاد فرد که او از انجام فعالیتهای شغلی و خانوادگیاش فارغ است، موضوع بحث حاضر است.
شرایطی که در آن عرضة نیروی کار روستایی و نیاز به نیروی کار با هم تعامل و توافق میکنند.در چارچوب نظام عرضهوتقاضای نیروی کار بازار کار روستایی دربرگیرنده زمینههای گوناگون شغلی و حرفهای است که مردم روستایی به آنها اشتغال دارند یا میتوانند اشتغال یابند و کسب درآمد کنند. بازار کار بازاری است که در آن کارجویان توانایی، مهارت و تخصص خود را عرضه میکنند و کارفرمایان افراد مورد نیاز خود را استخدام میکنند و نرخ دستمزد تعیین میشود. بازار کار دارای قلمروهای محلی، منطقهای، ملی و بینالمللی است که در آن نیروهای کار با توجه به سطوح مهارتی و تخصصی در زمینههای گوناگون و موقعیت مکانیشان، با کارفرمایان به تعامل میپردازند. سطح توسعه اقتصاد ملی، میزان رشد اقتصاد ملی، جریانهای اطلاعاتی، نرخ دستمزدها، شرایط استخدام، سطح رقابت و موقعیت جغرافیایی و مکانی محل کار از مهمترین عوامل تعیینکننده در بازار کار به شمار میآیند (PHILLIPS, 2012). بازار کار مفهومیکلی است که نشانگر تعامل و برهم کنش میان عرضه نیروی کار(تعداد افراد آماده بهکار)، و تقاضای نیروی کار (تعداد شغل موجود) و نرخ دستمزد است (The Canadia Encyclopedia, 2012). ظرفیت جذب و اشتغال نیروی انسانی با پتانسیلهای اشتغالزایی در زمینههای شغلیموجود و توسعه بازار کار روستایی
Household Products Market: Weekly Markets and the local markets in rural area
بازار محصولات خانگی یا بازارهای هفتگی محلی بازارهایی هستند که با هدف فروش مستقیم تولیدات و محصولات زراعی و دامی توسط تولیدکنندگان روستایی در نواحی روستایی و برخی شهرهای کوچک منطقهای دایر میگردد (ارشادی، 1384، ص. 7). این بازارها اصولاً دکانهاى موقت بىترتیب در زیر چادرها و سقفهایى از پارچه است که هفتهاى یکبار در بعضی روستاها برپا میشود و بیشتر در نواحى شمال ایران معمول است (دیوسالار، 1375، ص. 15).
استفاده از روشهای غیرمعمول برای دستیابی به بازارهای جدید است.فعالیتهای ترفیع در یک بنگاه اقتصادی کارآفرین محور، اساسیترین مسیری است که چه در مراحل اولیه راهاندازی کسبوکار و چه در مراحل رشد آن، جهت شناساندن محصول/خدمت در بازار و متقاعد نمودن مصرفکنندگان در خصوص با ارزش بودن ایده کسبوکار، طی میشود (کراوس و همکاران، 2009؛ صص.23-41). امروزه، کسبوکارها با منابع و اندازههای مختلف، به دنبال کاهش هزینهها و مطرح کردن محصولات خود به بهترین نحو هستند. در دنیای امروز، با وجود تغییرات متعدد و محدودیت در بودجه، امکان استفاده از بازاریابی سنتی نبوده و روشی نوین، با منابع اندک برای شرکتها وجود دارد که البته شرکتهای بزرگتر هم از آن استفاده میکنند، روشی که به بازاریابی چریکی یا پارتیزانی شناخته شده است. بازاریابی چریکی، نوعی بازاریابی نامنظم جهت کسب حداکثر نتایج با بهکارگیری حداقل منابع است و درگیر ابتکارات، نوآوری، شکستن ضوابط معمول و جستوجوی راهکارهای جایگزین در برابر روشهای بازاریابی سنتی است. در بازاریابی چریکی فرد به دنبال استفاده از کانالهای جدید و روشهای جدید جهت رسیدن به مصرفکنندگان جدید است (لوینسون، 2007).
تلاشهای بدون برنامه رسمی، غیرمعمول و غیرخطی و مبتنیبر شهود و مهارتهای فردی مالکان کسبوکارهای خانگی است. که بهمنظور جلب و حفظ بازارها و مشتریان جدید و نوآوری در ارائه خدمات و محصولات انجام میشود. کسبوکارهای خانگی بهعنوان شکلی از کسبوکار خرد بهلحاظ نقشی که در ایجاد پویایی در بازار و محیط کسبوکار و ایجاد کارآفرینی در جوامع داشتهاند، در کانون توجه بسیاری از محققان و پژوهشگران حوزه کسبوکار و بازاریابی قرار گرفته است (Mc Cartan Quinn & Carson, 2003, P. 203).
شامل اقداماتی برای شناسایی نیازهای متمایز مشتریان و پاسخ مقتضی به آن نیازها برای جذب و حفظ مشتریبازاریابی بهطور کل، یک عملکرد جامع و مجموعهای از فرایندها جهت ایجاد، برقراری ارتباط و خلق ارزش برای مشتریان و مدیریت روابط با آنها جهت ایجاد ارزش و سودآوری در یک کسبوکار میباشد.
بازاریابی شبکهای یا چند سطحی عبارت است از مجموعه حاصل از بازاریابی رابطهای و تبادلی که اغلب به آن فروش مستقیم نیز اتلاق میشود (هویی و مون، 2011). از آنجاکه بازاریابی شبکهای بر فروش، قابلیتهای کارآفرینانه و ارتباطات شخصی اتکا دارد و نیز سرمایه اندکی برای راهاندازی متصور است در کسبوکار خانگی بهعنوان بخشی از کسبوکارهای کوچک که به این صورت تعریف میشوند هر نوع کسبوکاری که در محل سکونت شخص و با استفاده از وسایل و امکانات منزل راهاندازی شود (مهاجری، 1388) میتوان آن را چنین تعریف کرد:بازاریابی شبکهای یک نوع فعالیت اقتصادی و یکی از راههای متعدد فعالیت در زمینة توزیع کالاها و خدمات است که در آن برای فروش محصولات به مصرفکننده، شبکهای از توزیعکنندگان بهکار گرفته شده و از طریق ارتباطات فردی، محصولات به مصرفکنندة نهایی فروخته میشود. (صاحبقدم و یوسفیان، 1385، ص. 7).
نوعی بازاریابی است که در آن هر مشتری یک بخش بازار تلقی میشود و محور فعالیتهای بازاریابی است.بازاریابها در پاسخ به تغییر سریع در محیط کسبوکار، پارادایمهای سنتی بازاریابی مبتنی بر معاملات را با اتکا به تفکرات جدید مانند بازاریابی رابطهای، بازاریابی یکبهیک، بازاریابی شخصی، و بازاریابی درست به موقع مورد تجدید نظر قرار دادند (Dou & Ghose, 2002).بازاریابی فردبهفرد یا یکبهیک برخلاف دیدگاه بازاریابی جهانی مبنیبراینکه بازارها به یک بازار واحد و یکپارچه تبدیل شدهاند و با شیوههای استاندارد میتوان در آنها فعالیت کرد، در تفکرات بازاریابی پست مدرن ریشه دارد، مبنیبراینکه بازارها نه تنها یکپارچه نشدهاند، بلکه به بخشهای مختلف و ناهمسانی خرد شده که هر یک از این بخشهای کوچک بهصورت مداوم در حال گذار و تغییر است.
شناسایی مشتریان کسبوکار خانگی کشاورزی و انجام اقداماتی برای تهیه و عرضة محصول مورد نظر آنان است.در طی قرنهای گذشته افراد بیشتری در حوزه فعالیتهای کشاورزی اقدام به راهاندازی کسبوکار خانگی کردهاند، اما با فراهم شدن زمینه تولید انبوه و رشد صنعتی، و پس از آن با شروع انقلاب اطلاعاتی، رویکرد جدیدی در رشد و توسعه کسبوکارهای خانگی پدیدار گردیده است. کسبوکارهای خانگی باعث ایجاد فرهنگ کارآفرینی و اشتغال میشود. از سوی دیگر، کسبوکار خانگی بهدلیل اینکه در خانه انجام میشود، باعث ایجاد توسعه اقتصادی درونزا برای اقتصادهای محلی میشود. یکی از عوامل گسترش کسبوکارهای خانگی در بخش کشاورزی، داشتن برنامه بازاریابی منسجم و کارآمد میباشد. لازمه موفقیت کسبوکارهای خانگی در بخش کشاورزی، ایجاد روابط بلندمدت با مشتریان و خلق ارزش برای آنان میباشد. نتیجه چنین عملیاتی، دستیابی به مشتریانی وفادار است که به منبعی ارزشمند جهت اشاعه محصول/ خدمت میان سایر مصرف کنندگان تبدیل میشوند و در واقع این بازاریابی است که کارآفرین و مدیر مالک یک کسبوکار خانگی را قادر به کشف، خلق، برانگیختن، جلب رضایت و برآوردن تقاضاها و خواستههای مشتریان مینماید. در تحقیق حاضر، با بررسی ادبیات بازاریابی کشاورزی این نتیجه حاصل شد که جهت موفقیت در کسبوکارهای خانگی باید نظام بازاریابی مدونی شامل تحلیل محیط، برنامهریزی راهبردی، ساختار کسبوکار، برنامه عملیاتی و کنترل برنامه ایجاد گردد.
استفاده از ارتباطات دهان به دهان و جذف افراد برای خرید یک محصول است.بازاریابی ویروسی بهعنوان عاملی تأثیرگذار بر رفتار مشتریان، ابزار نسبتاً جدیدی است که افراد را تشویق مینماید تا در مورد محصولات یا خدمات یک شرکت بهویژه در بستر اینترنت اظهارنظر نمایند. برای فهم مناسب کارکردهای بازاریابی ویروسی بهعنوان یکی از شیوههای نوین ترفیع کارآفرینانه در کسبوکارهای خانگی تلاش شده است تا سازهها و متغیرهای این مفهوم به همراه کارویژههای آن تبیین شود. توضیح اینکه با توجه به ماهیت، محدودیت بودجه، عملکرد و نوع فعالیت کسبوکارهای خانگی که عمدتاً برمبنای بهکارگیری افراد ماهر و نه لزوماً دارای مهارتهای بازاریابی و فروش پیشرفته استوار است لذا شاکلههای بازاریابی ویروسی در اینگونه کسبوکارها کاملاً مشهود میباشد.
پایگاه دادههای مربوط به کسبوکارهای خانگی است که در یک شبکة روابط بین کارآفرینان، صاحبان صنایع و سیاستگذاران دولتی به توسعه کسبوکارهای خانگی کمک میکند.اقتصاد برمبنای کسبوکارهای خانگی با توجه به هزینههای اولیه در نقاط مختلف دنیا اهمیت یافته و بیشتر برنامهریزیها برمبنای آن شکل گرفته و توسعه مییابند. نوآوری، خلاقیت، همچنین توانایی در شکلگیری و ثبت ایدهها، توجه به چرخه تولید در جهت برآوردن نیاز، از گامهای اولیه شکلگیری یک کسبوکار میباشند، از طرفی انتشار تجارب کسبوکارهای خانگی برمبنای دانش و تجربه، موجب توسعه و همافزایی شده و گسترش این نوع کسبوکارها را بهدنبال دارد.
انجام عملیات بانکی کسبوکار خانگی از طریق رایانههای شخصی موجود در منازل و با استفاده از خطوط ارتباطی مخابراتی مد نظر است.بانکداری الکترونیکی، نوعی خدمت بانکی است که اولین بار در سال 1995 میلادی در امریکا مورد استفاده قرار گرفت و پس از آن بهسرعت در میان سایر کشورها گسترش یافت (ون دی و.ن و همکاران، 2005)
کسبوکارهایی است که اطلاعات آنها قابل دسترسی نیست.بخش غیررسمی در کسبوکارهای خانگی با عناوین دیگری همچون پنهان، نامشهود، سایه، زیرزمینی و سیاه نیز نامیده میشود و وجود این بخش در همه کشورهای جهان قابل مشاهده است. بهدلیل فقدان شفافیت اطلاعاتی و آماری و همچنین فرار مالیاتی، سیاستگذاریهای اقتصادی، اجتماعی و حتی سیاسی برای این بخش با اعوجاج همراه شده و سیاستهای پولی و مالی مرتبط با رشد اقتصادی و توزیع درآمد در این بخش از کارایی و اثربخشی لازم برخوردار نیست. بهطورکلی، بخش غیررسمی بر کسبوکارهای خرد و کوچکی استوار است که تأثیر فراوانی از نوسان در چرخههای تجاری میپذیرند و به دلایل متعدد بهصورت خانگی به فعالیت ادامه میدهند.
تقسیم بازار به اجزای کوچک و همگن به لحاظ شرایط خرید و مصرف است.برای رقابت مؤثرتر، شرکتها بهجای پراکنده کردن تلاشهای بازاریابی خود بر روی خریدارانی تمرکز میکنند که شانس بیشتری برای راضی کردنشان دارند. در بازاریابی هدفمند بازاریابها باید گروههای مختلف خریداران را براساس تفاوت در نیازها و ترجیحات خریدشان شناسایی و مشخص نمایند و این یعنی بخشبندی بازار (کاتلر و کلر، 1391؛154). بخشبندی بازار نقش محوری در راهبرد بازاریابی کسبوکار ایفا میکند و زمینهای برای هدفگذاری مناسب در کسب سهم بازار و جایگاهیابی و برندسازی است. ازاینرو بخشبندی موفق با اتکا بر درک صحیح و واضح بازار ممکن میشود. پاسخگویی دقیق به نیازهای مصرفکننده، افزایش سود، رهبری بازار، حفظ مشتریان و توجه به ارتباطات بازاریابی برخی از دلایل بخشبندی بازار به شمار میآیند (دراموند و همکاران، 2008؛ 57-61). بدینترتیب فرایند بخشبندی بازار یکی از عناصر اصلی بازاریابی مدرن است که به گروهها و بخشهای متعدد براساس عوامل جمعیتشناختی، جغرافیایی، روانشناختی، رفتاری و مانند آن اشاره دارد. ازاینرو مالکان کسبوکار فهم بهتری از مخاطبان هدف خود خواهند داشت و فعالیتهای بازاریابی را بهصورت مؤثرتری به پیش میبرند (لیو و همکاران، 2012؛ 10293-10296). لذا بخشبندی بازار فرایند اصولی تقسیم بازار به گروههای متمایزی است که احتمالاً تجربیات متفاوتی را طلبیده و یا آمیخته خدمات بازاریابی متمایزی را نیاز دارند (فیفیلد، 2008).
Planning and strategy formulation in home-based businesses
تدوین نقشه راه ایجاد و ادارة کسبوکار و هدایت آن در مسیر رشد تا رسیدن به هدفهای بلندمدت است.در ابتدای راهاندازی کسبوکارهای خانگی، 2 سؤال مهم در ذهن صاحبان بهوجود میآید، یکی اینکه دقیقاً چه نوع کسبوکار خانگی را میخواهد شروع کند و دیگر آنکه بهترین راه برای عرضة کالا و خدمات در بازار چیست؟ (Edwards & Economy, 2005, P. 9) حقیقت آن است که راهاندازی یک کسبوکار خانگی کار سادهای نیست و چیزی که سبب شکست اکثر این قبیل کسبوکارها میگردد، نداشتن برنامهریزی مدون و راهبرد مناسب است (U. S. SBA, 2006). با توجه به در هم تنیدگی ارتباطات اعضای خانواده با مسئولیتهای کاری، لزوم برنامهریزی دقیق و بهکارگیری راهبردهای مناسب در این زمینه که بتواند تعادلی منطقی بین این دو مقوله ایجاد کند ضروری بهنظر میرسد (Zoe DeI, 2000, P. 1).
برنامهریزی بلندمدت کسبوکار در شرکتهای خانوادگی است.مدیریت راهبردی از الزامات راهاندازی و اداره یک شرکت میباشد. پس از جنگ جهانی دوم تاکنون مطالعات بسیار گستردهای بر این حوزه صورت گرفته است. شرکتهای خانوادگی نیز از این امر مستثنی نمیباشند و بایستی به تدوین، اجرا و ارزیابی راهبرد شرکت بپردازند اما بهدلیل تفاوت این شرکتها با شرکتهای غیرخانوادگی، نیاز به انجام مطالعات جداگانهای بر شرکتهای خانوادگی میباشد. از جمله این تفاوتها میتوان به مواردی اشاره نمود: نوع مالکیت، میزان تعهد خانواده به رشد شرکت، ارزشها و ارتباطات خانوادگی.
برند یک اسم، عبارت، علامت، سمبل، طرح، لوگو، صوت یا ترکیبی از این موارد است که برای تعیین هویت و شناسایی کالا و خدمات یک کسبوکار خانگی و متمایز نمودن آن از سایر رقبا در رقابتهای اقتصادی بهکار میرود.
در یک کسبوکار خانگی، «برون سپاری» را میتوان بهعنوان انتقال برخی از مسئولیتها و یا فرایندهای داخلی کسبوکار به یک شرکت توانمند دیگر در حوزه مورد نظر اطلاق نمود (Nagurney, Li, & Nagurney, 2013).در تبیین اهمیت و ضرورت برون سپاری در کسبوکارهای خانگی بهعنوان یکی از حوزههای رو به رشد شغلی، باید اظهار داشت که کسبوکارهای امروزی، بهمنظور بهرهمندی از فرصتهای زودگذر عصر حاضر، ناچار به ایجاد ساختاری منعطف و همچنین بهرهمندی بیشتر از امکانات گسترده بیرون از کسبوکار هستند. این امر، ضرورتی راهبردی در جهت قاعده رقابت یعنی ایجاد ارزش بهتر از رقیب برای مشتری میباشد. کمی تأمل در این ضرورتها، نکات اساسیتری را روشن میسازد. بهعنوان نمونه، چنانچه تأمینکنندگان بیرونی بتوانند فعالیت پیشنهادی کسبوکار را با شرط حفظ کیفیت در کارکرد و شرایط اجرا، با هزینه پایینتری عهدهدار شوند، میتوان فرایند برون سپاری را بهعنوان استفاده از تفکر و اندیشه جهت بهکارگیری بهتر از منابع در اختیار یک کسبوکار پیشنهاد نمود. در اغلب موارد، کسبوکارها، خدمات خود را به دلایلی از قبیل «افزایش تمرکز بر یک فعالیت خاص»، «کاهش و کنترل هزینهها»، «آزاد کردن منابع برای دیگر اهداف»، «مدیریت وظایف مشکل یا کنترل ناپذیر»، «پرهیز از دوباره کاریها»، «افزایش سرعت در حصول اثربخشی»، «بهرهمندی از تواناییهای سایر سازمانها»، برون سپاری مینمایند (فرجی و علیدادی تلخستانی، 1387)؛ (Harrigan, 1985).
شرایطی است که طبق قانون برای کمک به ایجاد و بقای کسبوکارهای خانگی فراهم شده است.در نظام حقوقی ایران بسترهای قانونی حمایتی مناسبی در مورد کسبوکار بهطور کلی و کسبوکار خانگی بهطور خاص وجود دارد. هم در قانون اساسی و هم در آیات و روایات بر کسبوکار تأکید شده است و بی تردید یکی از مصادیق بارز کسب حلال، انجام فعالیت درآمدزا در محل سکونت شخص است. در کنار بسترها و حمایتهای قانونی که در مقررات عام نظیر مقررات مربوط به بنگاههای کوچک وجود دارد، حمایتهای مالی و غیرمالی مناسبی در قانون ساماندهی و حمایت از مشاغل خانگی پیشبینی شده است.
دستهبندی بنگاههای اقتصادی برحسب اندازة سازمانی است.توسعه شتابنده تجارت جهانی در دهههای اخیر موجب افزایش سطح دسترسی کشورها به کالاها و خدمات متنوع، افزایش آگاهی مصرفکنندگان و در نتیجه تغییر ساختار تقاضای جهانی شده است. بهطوریکه دیگر صنایع بزرگ انعطاف لازم در پاسخگویی به تنوع طلبی مصرفکنندگان را ندارند. این مسئله زمینه رشد بنگاههای خرد، کوچک و متوسط را در سطح جهانی فراهم نموده است. امروزه این بنگاهها در نوآوری و تولید محصولات جدید و همچنین اعمال روشهای نوین در فرایندهای تولید که منتهی به پایین آمدن هزینه میگردد، گوی سبقت را از صنایع بزرگ ربودهاند. بهطوریکه بنگاههای خرد، کوچک و متوسط، استخوانبندی اقتصاد و صنعت بسیاری از کشورها را تشکیل میدهند (ناصحیفر و همکاران، ص. 61) و بهویژه اینگونه بنگاهها برای بسیاری از کشورهای در حال توسعه که درصدد احیای ساختار اقتصادی خود هستند، حائز اهمیت میباشد (رحمانی و همکاران، 1389، ص. 28).
پیشبینی، شناسایی، ارزیابی و کنترل مخاطرات کسبوکار خانگی برای اعضای کسبوکار و خانواده است.بهداشت کار بهمنزلة علم پیشبینی، تشخیص، ارزیابی و کنترل خطراتی است که از محل کار پدید آمده و میتواند بر روی سلامتی افراد مشغول بهکار تأثیر گذاشته و به آن آسیب رساند (ALLI, 2008: P. 17).
کارآیی استفاده از منابع کسبوکار خانگی است.کسبوکار خانگی در ایران گفتمان جدید و سازمان نیافتهای است و بههمیندلیل ممکن است این فرض به ذهن برسد که بهرهوری کسبوکار خانگی پایین است و بنابراین «میزان درآمد» آن نیز کم و در حد معیشتی است. این دیدگاه نسبت به کسبوکار خانگی بهدلیل هژمونی نگاه سنتی بهکار و کسب و درآمد است که بهرهوری را در کار بیرون از خانه و در سازمانها و شرکتهای بزرگ امکانپذیر میداند. اما برخلاف این نگاه در ایران، در بسیاری از کشورهای دنیا کسبوکارهایی کوچک خانگی مزایایی را دربردارد که امکان بهرهوری و رشد اقتصادی را در خانواده بالا میبرد؛ در آمریکا 21 میلیون کسب کار خانگی وجود دارد که علاوهبر درآمدزایی برای خانواده در افزایش تولید ناخالص ملی نیز بسیار تأثیرگذار بودهاند (پل ادوارز و دیگران، 2010، 16). کسبوکارهای خانگی بزرگترین گروه کسبوکار در استرالیاست و در حدود 67% از همه کسبوکارهای کوچک و 58% از همه کسبوکارها را شامل میشود. در مجموع کسبوکارهای خانگی سریعترین رشد بخش کسبوکار را در بین کسبوکارهای دیگر دارا هستند. 16% رشد سالیانه در مقایسه با 11% رشد کسبوکارهای کوچک در کل (والکر و دیگران، 2006 : 5).
استفاده کارآمد از زمان بهعنوان یک منبع مهم در کسبوکار است.با توجه به اینکه زمان منبع محدود و کمیاب اقتصادی است و چگونگی استفادة آن توسط صاحبان و کارکنان کسبوکار خانگی به جهت بهرهوری آنان و در واقع برای موفقیت کسبوکار حائز اهمیت است. همچنین با توجه به اینکه راهبردهای مبتنی بر زمان، راهی در افزایش رقابتپذیری کسبوکارها میباشد (طالقانی و عسگری، 1389: 9)؛ کسبوکار خانگی با دارا بودن مزیتهای بسیار در بکاربردن مدیریت زمان بهعنوان ابزاری برای حل تعارضات کار- خانواده و نیز کسب موفقیت در رقابتپذیری، میتواند در استفاده از زمان بهکار بردن راهبردهای مبتنی بر زمان و مدیرت مؤثر آن، به بهترین نتایج و پیامدها بهعبارتی به بهینگی در استفاده از زمان دست یابد. بهینهسازی زمان در کسبوکار خانگی عبارت است از استفادة کارا و مؤثر از زمان در دستیابی به بهرهوری، رشد و رقابتپذیری.
ورود شرکتهای خانوادگی به بازار بینالمللی و ادامة فعالیت در آن بازار است.بیمه در یک کسبوکار خانگی، به کلیه اقداماتی اطلاق میگردد که در هنگام وقوع زیان برای عملیات و فعالیتهای یک کسبوکار خانگی؛ حفاظت لازم در مقابل زیان بهوجود آمده را از مالک کسبوکار، که همان کارآفرین خانگی است، به عمل میآورد (Oison, 2006).
ورود شرکتهای خانوادگی به بازار بینالمللی و ادامة فعالیت در آن بازار است. شرکتهای خانوادگی در مسیر رشد خود با گزینه بینالمللی شدن مواجه خواهند شد. ورود به بازارهای جدید با شرایطی کاملاً متفاوت با بازارهای داخلی، مخاطره تصمیمات مبنیبر بینالمللی شدن را افزایش میدهد. مطالعات زیادی پیرامون بینالمللی شدن کسبوکارها صورت گرفته است اما در شرکتهای خانوادگی، عواملی مربوط به نهاد خانواده وجود دارند که تصمیمگیری پیرامون بینالمللی شدن را نسبت به سایر شرکتها، متفاوت میگردانند. بههمیندلیل در سالهای اخیر، مطالعات پیرامون این مسئله صورت گرفته است و درباره عوامل خانوادگی تأثیرگذار بر بینالمللی شدن شرکتهای خانوادگی مباحثی مطرح شده است. در این مقاله با بهرهگیری از مطالعات و مرورهای صورت گرفته توسط کونتینن و اوجالا(2010)، کلاور و دیگران(2009) و گراوز و توماس(2006)، جمعبندی پیرامون این عوامل ارائه شده است.
Potentials of rural areas in home business creation
پتانسیلها و قابلیتهای مناطق روستایی برای ایجاد کسبوکارهای خانگی شامل شایستگیها، استعدادها، ظرفیتها و تواناییهای موجود در این مناطق برای ایجاد این نوع کسبوکارها میباشد. ازجمله، یکی از پتانسیلها و قابلیتهای مناطق روستایی برای ایجاد کسبوکارهای خانگی با توجه بهویژگیهای خاص این مناطق، توسعه و گسترش گردشگری در نواحی روستایی و استفاده از جاذبههای متعدد طبیعی و فرهنگی روستا بهعنوان منبع درآمدی و درعینحال کمک به حفاظت از سرمایهها و جاذبههای منحصربهفرد طبیعی و فرهنگی روستا است (Seli, 1997, P. 181 & Shen, 2009, P. 11). کار خانگی به هرگونه کار با پرداخت مزایا گفته میشود که توسط یک ارزشآفرین به تنهایی یا به کمک چند کارگر که معمولاً تعداشان کمتر از 5 نفر است بهصورت پاره وقت یا تماموقت در خانه انجام میشود (Good & Levy, 1992, PP. 34-36). این فرد ارزشآفرین کسی است که در روستا میماند و از منابع موجود در روستا جهت ایجاد اشتغال استفاده میکند (Nandanwar, 2011, P. 1). پتانسیلها و قابلیتهای هر روستا بر تصمیم این ارزشآفرینان برای ایجاد کسبوکار خانگی با ارائة محصولی خاص (اعم از کالا و خدمات) مؤثر بوده درعینحال که برای تبیین پتانسیلها و قابلیتهای این مناطق برای ایجاد این نوع کسبوکارها بایستی ساختار فضایی این مناطق نیز مورد توجه قرار گیرد. ساختار فضایی هر مکانی تجلیگاه کنش متقابل جامعه انسانی و محیط طبیعی پیرامون است (سعیدی، 1390، ص. 216). درواقع فضا تجلیگاه روابط متقابل و محصول مشترک انسان و محیط است که دائماً درحال تغییر و تحول میباشد (میکانیکی، 1387، ص. 67).
پشتیبان: منظور خدمات حمایتی اشخاص حقیقی یا حقوقی هستند که برای کمک به شاغلین خانگی در کل فرایند تولید و ارائه خدمات، اعم از آموزش تهیه و توزیع مواد اولیه، ابزار کار مشاوره، طراحی، نوآوری، بستهبندی، بازاریابی و فروش فعالیت میکنند.امروزه کسبوکارهای خانگی از بخشهای حیاتی و ضروری فعالیتهای اقتصادی کشورهای پیشرفته محسوب میشوند. کسبوکارهای خانگی در مقایسه با کسبوکارهای دیگر، بهدلیل تنوع در عرضه محصول و خدمات یا تنوع در زمان و مکان عرضه خدمات و محصول، طرفداران زیادی پیدا کرده است و بسیاری از دولتها سعی میکنند راهاندازی آن را در میان اقشار مختلف مردم بهویژه زنان رواج دهند. درحالیکه سالیان طولانی است، زنان ایرانی در شهرهای مختلف کشور از طریق فعالیتهایی مانند خیاطی، قالیبافی و صنایع دستی در خانه هزینههای زندگی خود را تأمین میکنند اما این روزها طرح مشاغل خانگی با پیشبینی امتیازات و حقوق قانونی، فرصتی برای ایفای بهتر نقش مادری فراهم میکند.کسبوکار خانگی از نظر ایجاد شغل، نوآوری در عرضه محصول یا خدمات، موجب تنوع و دگرگونی زیادی در اجتماع و اقتصاد هر کشوری میشوند. همچنین برای جوانان و زنان، کسبوکارهای خانگی نقطه شروع مناسبی برای راهاندازی کسبوکار شخصی است، زیرا راهاندازی آن در مقایسه با دیگر انواع کسبوکار، ساده و آسان است.
مقصود آثار منفی و مثبت ناشی از تجربه کردن شکست در کسبوکار است، که بهصورت مستقیم یا غیرمستقیم بر زندگی کاری و نیز زندگی شخصی کارآفرینان اثر میگذارند. بهطورکلی میتوان گفت که شکست کسبوکار معمولاً بر چهار جنبة اساسی زندگی کارآفرینان یعنی ابعاد اقتصادی، اجتماعی، روانشناختی و فیزیولوژیک اثر منفی خواهدگذاشت. البته تجربه شکست در کنار این آثار منفی، میتواند منشأ یادگیری و تجربهاندوزی نیز باشد که این نوع یادگیری را «یادگیری از شکست» مینامند. یادگیری از شکست، که درواقع از آن میتوان بهمنزلة پیامد مثبت شکست یاد کرد، ازجمله عوامل مؤثر بر ایجاد آمادگی برای مقابله با بحرانهای فعلی و آتی بهحساب میآید
شناسایی مشکلات کسبوکارهای خانگی پیش از وقوع است.تنش بهمعنای استرس است و تنشزا عاملی است که میتواند با تأثیر برروی فرد، در وی تنش ایجاد نماید. این عوامل تنش زا میتوانند موجب تغییر در الگوهای عملکردی شده و فرد را دچار دگرگونی نمایند (وثوقی و دیگران، 1389). تنشهای کسبوکار خانگی، باعث اخلال در کار این کسبوکارها میشود و مشکلاتی را بهوجود میآورد که روند عادی آنها را بهمخاطره میاندازد.
Goal- Setting And Forecasting In Home-Based Business
کسبوکارهای خانگی بهطور روزافزونی رواج و گستردگی مییابند و بهعنوان زیرمجموعة کسبوکارهای کوچک از مهمترین عوامل ایجاد اشتغال و رونق اقتصادی به شمار میآیند. هدفگذاری و پیشبینی و برنامهریزی درجهت رسیدن کسبوکار به هدفهای اصلی توسط برپاکنندة آن انجام میشود.
Effects of entrepreneurship training on home businesses creation
تأثیری است که رابطة آموزشهای کارآفرینی را با ایجاد و استقرار کسبوکارهای خانگی مشخص مینماید. در محیط متلاطم و رقابتی عصر امروزی که رقابت در حوزههای منابع و تأمین سرمایه بسیار شدید است، کشورهای پیشرفته برای پیشرفت و توسعه اقتصادی بهای زیادی به نوآوریهای افراد لایق دادهاند. این نوآوریها حاصل نمیگردد مگر در پرتو کارآفرینی (Shane, 2003). کارآفرینی علاوهبر اشتغالزایی، موجب بهبود کیفیت زندگی، بهرهوری بهینه از منابع مالی و توسعه اقتصادی جوامع میشود (Salazar, 1997). بعد از ظهور کارآفرینی و توافق همگان بر اهمیت آن، مؤسسات و نهادهای علمی از قبیل دانشگاهها با پیشنهاد به برگزاری آموزش و دورههای آموزشی کارآفرینی قصد به بهبود این سیستم گرفتند (Galloway & Brown, 2002). همچنین در طول سالهای اخیر، افزایش علاقه در بهبود و فراهم کردن برنامههای آموزشی به تشویق و افزایش کارآفرینی مشاهده شده است. دولتها تلاشهای قابل ملاحظهای برای فراهم کردن برنامههای آموزشی مناسب کارآفرینی داشتهاند. در سه دهة اخیر، مؤسسات زیادی با افزایش تقاضا برای برگزاری دورههای مناسب برای کارآفرینی و بهویژه ایجاد کسبوکار جدید روبهرو شدهاند. روی هم رفته، علیرغم عدم اجماع و اتفاق آرا در مورد اینکه کارآفرینی چیست و اینکه آیا باید رشتههای دانشگاهی دیگر نیز به آن توجه داشته باشند، آموزش کارآفرینانه بهشدت در حال رشد میباشد (Sexton & Bowman, 1984).
The impact of family on home-business sustainability
تأثیر خانواده بر پایداری کسبوکار خانگی، از یک سو بیانگر استقلال و تمایز این دو نهاد از یکدیگر و ازسوی دیگر نمایانگر پیوند و اثرگذاریهای متقابل آن دو بر یکدیگر است. خانوادهها و کسبوکارها اغلب بهعنوان دو نهاد و ماهیت مستقل و متفاوت از یکدیگر تلقی میشوند. اما این دو نهاد در طول دوران، پیوندهای ناگسستنی با یکدیگر داشتهاند. تغییرات طولانی مدت در ساختار خانوادهها، موجب بهوجود آمدن دگرگونیهایی در نقشها و روندهای ارتباطی میان اعضای خانوادهها شده است که در مقایسه با گذشته بسیار تفاوت دارند. برخی از این دگرگونیها در قالب تأکید و الزام برای پیدایش فرصتهای کسبوکاری جدید، شناخت فرصتها، تصمیمگیری برای راهاندازی کسبوکار و فرایند بسیج منابع و امکانات درون خانواده برای ایجاد کسبوکارهای جدید میباشد. با وجود آنکه تحقیقات گستردهای در ارتباط با پیدایش فرصتهای کسبوکاری و ایجاد مخاطرات جدید انجام گرفته است اما تاکنون محققان اندکی به بررسی و مطالعه نوع تأثیر پویاییهای خانواده بر فرایند بنیادی کارآفرینی پرداختهاند و تحقیقات اندکی نیز در این راستا انجام گرفته است. بهعبارتدیگر نقش خانوادهها در فرایند بنیادی کارآفرینی مشتمل بر فرصتهای کسبوکاری جدید (بروز فرصت و تشخیص فرصت) و مخاطرات کسبوکاری جدید (تصمیم برای راهاندازی مخاطره و بسیج منابع) در ادبیات کسبوکار و کارآفرینی به روشنی مشخص نگردیده است (احمد پور داریانی و سمیعزاده، 1390: 124
امروزه کسبوکارها با چالشهای متعددی که در نتیجه تعامل کسبوکار با مسائل اقتصادی و اجتماعی ایجاد میشود، روبهرو هستند (Holmlund & Kock, 1998, P.46; Houghton & Winklhofer, 2004, P.375; Moore & Manning, 2008, P.275). در نتیجه، الگوهای بهسرعت در حال تغییر بازارها، تکنولوژی و کار ضروری میسازد که کسبوکارها منابع اطلاعاتشان را کسب و حفظ کنند تا بتوانند به اهدافشان برسند و در نهایت بقا یابند ( Walter & Ritter, 2003, P.360). این امر برای کسبوکارهای خانگی نیز صادق است که اغلب در شبکههای مختلفی قرار دارند و آنها را قادر میسازد برای موفقیت کسبوکارشان سطوح مختلفی از اطلاعات را بهدست آورند (Carter et al, 1992, P.249; Stanger, 1998, P.11
The impact of Information technology in the home business
اثری است که بهکارگیری فنّاوری اطلاعات در کسبوکارهای خانگی در عملکرد این کسبوکارها دارد.کسبوکار خانگی یکی از مهمترین بخشهای کسبوکار میباشند که درسالهای اخیر مورد توجه و حمایت قرار گرفته است. انعطافپذیری، کاهش هزینهها و متنوع بودن انگیزه مضاعفی برای گرایش افراد بهسمت این کسبوکارها ایجاد نموده است. سرعت بالای تغییرات و تحولات در حوزه فنّاوری، روند جدیدی را در حوزه کسبوکارهای خانگی و عملکرد آنها ایجاد کرده است. نتایج فنّاوریهای نوین در بعد اقتصادی ظهور پدیدههایی چون کسبوکار الکترونیک، تجارت الکترونیک و غیره است. بهکارگیری مناسب و استفاده از ابزار فنّاوری اطلاعات برای تجزیه و تحلیل دادهها به ایجاد هوشمندی در کسبوکار منجر شده است. فنّاوریهای نوین فنّاوریهای اینترنت تغییرات عمدهای در کسبوکار به ارمغان آوردهاند. عملیاتیشدن کسبوکار الکترونیکی نیاز به تغییرات قابل توجهی در ساختار، فرهنگ، استراتژی، روشها و شیوه پاسخگویی دارد. و در عین حال دارای چالشهایی میباشد.قبلا این تصور وجود داشت که کسبوکار خانگی (HBB) یک کار نیمهوقت در خانه است که بیشتر مناسب خانمها بوده و به شکلهایی مانند خیاطی، تهیه شیرینیهای خانگی و ترشیجات، در کنار انجام کارهای معمول خانواده صورت میگیرد. ولی امروزه با گسترش فنّاوریاینترنت این برداشت تغییر پیدا کرده است. بهطوریکه کارکنان حرفهای ازطریق اینترنت و برنامههای تحت وب کارهای خود را در خانه انجام میدهند (Rosnafisah, 2009, P. 22).فانگ و همکاران (2000) معتقدند، که کسبوکار خانگی، کسبوکاری است که اصل فعالیت آن خارج از خانه است ولی از خانه بهعنوان دفتر کار استفاده میشود. کسبوکارهایی که صرفنظر از اندازه و نوع آنها محل کار اصلیشان در خانه باشد (Rosnafisah, 2009, P. 22).با توجه به رشد تولید و رشد صنعتی رویکردی جدید در توسعه کسبوکارهای خانگی به وجود آمد. این رویکرد برای کسبوکارهای کوچک قواعدی وضع نمود تا با بهرهگیری از آن بتوانند بهراحتی در منزل شخصی به فعالیتهایی که امکانات کافی جهت تولید در بیرون از خانه را نداشتند بپردازند (Edwards, 2006).ظهور فنّاوریهای نوین بهویژه مبتنی بر وب روند جدیدی برای کار در خانه ایجاد کرده است که شامل خدمات به مشتریان، ارائه محصولات و خدمات آنلاین، استفاده از برنامههای کاربردی ITدر فعالیتهای کسبوکار و سیستمهای کسبوکار الکترونیکی میباشند. کسبوکار الکترونیکی بهعنوان یک روش جدید، رویه کسبوکار خرید و فروش سنتی را به خرید و فروش آنلاین تغییر داده است و باعث تغییر رویکرد مردم نسبت به استفاده و سرمایهگذاری در اینترنت شده است (Rosnafisah, 2010, P.1236).تمرکز بر نیازهای مشتری هدف اصلی هر کسبوکار است. مالکین کسبوکارها بدون در نظر داشتن علاقمندی در خرید نمیتوانند در مورد سود، حجم معاملات و یا بهرهوری کسبوکار صحبت کنند. شرکتهای نوآورانه قبل از اینکه کاری انجام دهند ابتدا شناسایی میکنند مشتریان چه میخواهند. سپس با ایجاد تغییرات مناسب در شرایط محصولات و خدمات به مشتریان کسبوکار خود را متناسب با بازار پیش میبرند. نتیجه فنّاوری، ایجاد یک بازار جهانی است که به مشتریان اجازه میدهد تا انتخابهای بیشتر داشته باشند. کسبوکارهایی که بخشی از خدمات خود را ازطریق اینترنت عرضه میکنند هزینههایشان را پایین آورده و سود بیشتری خواهند داشت و تمرکز خود را از فروش محصول بهسمت ارضای نیاز مشتریان سوق میدهند (Prediscan, 2014, P.218).با توجه به رشد روزافزون رقابت در عرصه کسبوکار و نیاز به فنّاوری های جدید برای بقا و ادامه حضور در بازار رقابتی استفاده از ICTاهمیت و جایگاه خاصی پیدا کرده است (Consoli, 2012).سرویسدهندههای خدمات مبتنی بر شبکه، مدلی از فعالیتهای تجاری در عرصه اینترنت میباشد که روش جدیدی را برای ارائه نرمافزار و خدمات نرمافزاری مطرح نموده است (Bayrak, 2013, P. 14).فنّاوری کسبوکار هوشمند بهعنوان چشماندازی برای تحولات فناورانه تلقی میشود که اثر مستقیم بر حوزه کسبوکارها دارد. بنابراین استفاده مناسب از ابزار تحلیل دادهها و فنّاوری های مطرح در کسبوکار هوشمند در ارتقا بهرهوری در حوزه کسبوکار از اهمیت خاصی برخوردار است (Tutuneaa,2012, P. 866)امروزه کسبوکارهای خانگی از بخشهای حیاتی و ضروری فعالیتهای اقتصادی کشورهای پیشرفته محسوب میشوند. توسعه شبکههای اینترنتی موجب شده تا فنّاوریهای این حوزه تغییرات شگرفی را در کسبوکار بهوجود آورند. کسبوکار الکترونیک در واقع روشها و ابزارهایی را برای تسهیل و تسریع کسبوکار ارائه میکند و درنهایت به ارائهدهندگان این روشها، مدلهایی از کسبوکار را معرفی مینماید. ظهور فنّاوری اینترنت و برنامههای کاربردی فرصتهایی برای کسبوکارهای کوچک بهویژه کسبوکارهای خانگی اتخاذ کرده است. بهرهبرداری از تکنولوژیهای جدید در کسبوکار، منجر به بهوجود آمدن کسبوکار الکترونیکی گردیده است و میتوان گفت که فنّاوری پایه و اساس کسبوکار الکترونیکی را تشکیل میدهد (Rosnafisah, 2009, P. 27).نتایج حاصل از بررسی و تحلیل چندین مقاله مرتبط با موضوع نقش و اهمیت فنّاوریهای نوین در حوزه کسبوکار خانگی، مسائل و چالشهای پذیرش فنّاوریهای نوین، آمادگیهای لازم برای راهاندازی کسبوکار الکترونیکی و بهکارگیری سرویسهای خدماتدهنده مبتنی بر اینترنت مورد مطالعه و بررسی قرار گرفت. یافتهها در قالب عوامل مطلوب و عوامل نامطلوب از نظر موارد فنی مختلف مورد بررسی قرار گرفت و درنهایت براساس این عوامل پیشنهاداتی به مدیران ITو صاحبان کسبوکار خانگی براساس مدل و تئوریهای مطرح شده ارائه گردید (Bayrak, 2013, P.15).اگر مدیران کسبوکارهای کوچک نیاز به الکترونیکی کردن کسبوکار خویش را احساس نکنند و یا بهعلت عدم دانش کافی ممکن است مشکلاتی در درک آن داشته باشند، قـادر به بهرهمندی از مزایای بالقوه منابع خود نخواهند بود. درک نحوه ارتباط دقیق فنّاوریهای جدید با کسبوکارهای خانگی و نیز چگونگی تضمین تداوم کسبوکار با توجه به امنیت چنین فنّاوریهایی، بسیار ارزشمند است. جهت حل این مسئله در این تحقیق به سؤالات زیر پاسخ داده خواهد شد:کسبوکار خانگی چیست؟ چرا کسبوکار الکترونیکی؟ مزایای کسبوکار الکترونیکی چیست؟از چه فنّاوریهایی و در چه زمانی برای پیاده سازی کسبوکار الکترونیکی استفاده کنیم؟بهکارگیری فنّاوریهای نوین در بازاریابی کسبوکارهای خانگی چگونه است؟چه زمانی مناسب برای اتخاذ فنّاوریهای نوین است؟عوامل مثبت پذیرش کسبوکار الکترونیکی درکسبوکارهای کوچک چیست؟ موانع اصلی برای اتخاذ کسبوکار الکترونیکی چیست؟ عوامل مطلوب و نامطلوب سرویسدهندگان خدمات برنامههای کاربردی (ASPs) چیست؟ازچه تئوریها و نظریههایی برای اتخاذ فنّاوریهای نوین در کسبوکار استفاده کنیم؟راهاندازی یک کسبوکار خانگی به سرمایه هنگفتی نیاز ندارد، لازمه درآمدزایی از مقداری سرمایه اندک نیز با برخورداری از مهارتهایی چون مهارتهای مدیریت مالی، مدیریت زمان، سازماندهی یک مجموعه کاری، مدیریت فردی و مهمتر از همه مهارت یا ذهنیت بازاریابی و بهعبارتی داشتن روحیه کارآفرینی است.در حقیقت مهم نیست که مالک کسبوکار چه مقدار سرمایه یا محصول در اختیار دارد یا تا چه میزان فرایندهای تولیدی را به درستی انجام داده است، بلکه اگر فاقد توانایی کافی جهت ارائه محصولات و پیشبرد اهداف کسبوکار خود باشد، فرصت را از دست داده است و چنین تواناییای در واقع همان مهارت و توانایی بازاریابی است (Edwards, 2010).فعالیتهایی که صرفاً در محل سکونت افراد بهعنوان نوعی فعالیت سرگرمکننده برپا میشوند و فردی از قبال آن درآمد کسب میکند نیز در زمره این کسبوکارها قرار دارند.چنین کسبوکارهایی در توسعه اقتصادی کشورها، بهبود شرایط اجتماعی، توسعه داخلی، ارتقا وضعیت اشتغال و شرایط کاری و افزایش سرزندگی در جامعه نقشی عمده ایفا میکنند (Carter, 2008).در کسبوکار خانگی اصطلاحاتی بهکار برده میشود، که هر کدام دارای مفاهیم متفاوتی در حوزه کسبوکار خانگی میباشند. لیکن همگی با فنّاوریهای نوین در ارتباط هستند (Rosnafisah, 2009, P. 25).دورکاری (Teleworking)ارتباط از راه دور(Telecommuting)شبکههای خانگی/ دفاتر تجاری کوچک ( (SOHOکلبه الکترونیک (Electronic Cottage)دستهبندی دیگری که در حوزه کسبوکار خانگی عنوان گردیده، چارچوب سالارز در سال 2001 میباشد که در شکل 1 آورده شده است.1- کارمندان خانگی: کسانی هستند که در خانه کار میکنند ولی کارمند یک سازمان هستند و توسط سرپرستانشان برای ارائه یک خدمت اداری مدیریت میشوند در واقع کارمندان مجازی هستند.2- پیمانکاران هستند که قسمتی از زنجیرة تولید و خدمتهای یک سازمان هستند که توسط مدیر کنترل میشوند ولی انعطاف بیشتری در انتخاب شغلشان دارند در واقع خودکارمند هستند.3- کارمندان و مدیران حرفهای که در خانه کار میکنند. بیشتر تصمیمات کاری را خودشان میگیرند. در واقع خود مدیر هستند ولی در عین حال زیر نظر سازمانند.4- خود اشتغال و خود مدیر:صاحبان کسبوکار، در تصمیمگیری استقلال دارند ولی در عین حال نیاز به کسب درآمد دارند. روز به روز بیشتر درگیر کسبوکار میشوند. خودشان مروج کسبوکارند. تمرکز تحقیق ما روی این قسمت است که همان کسبوکار خانگی است که صاحبان کسبوکارند که شغل آزاد دارند و خودشان مدیر کسبوکارشان هستند (Rosnafisah, 2009, P. 26).دسته چهارم با شناسایی بهرهگیری از فرصتهای بهوجود آمده نقش قابل توجهی در توسعة اشتغال ایفا میکنند.مطالعات انجام شده (ماتیس، 2004؛ لوسکوکو و اسمیت، 2004؛ والکر و همکاران، 2008) نشان دادند که خانمها بیشتر به این نوع کسبوکار روی میآورند. البته بیشتر این کسبوکار را برای سرگرمی راهاندازی کردهاند، اما پس از مدتی درگیر آن شدهاند و فرصتی برای کمک به اقتصاد خانواده برای آنها به وجود آمده است. ولی گزارشات نشان میدهد، کسبوکار خانمها در مقایسه با آقایان رشد کمتری داشته است که آن هم بهدلیل برخی محدودیتها است و اینکه زنان دوست دارند کسبوکارشان را کوچک نگه دارند و پارهوقت کار میکنند.در گذشته تنها سازمانهای بزرگ به کامپیوتر و دیگر تجهیزات الکترونیکی برای کسبوکار دسترسی داشتهاند ولی درحالحاضر صاحبان کسبوکار خانگی نیز از این فنّاوریها استفاده میکنند.سلگ و تن (2007) معتقدند که یک شرکت کوچک نیاز دارد تا ارتباطش با تأمینکنندگان و مشتریان رشد پیدا کند. کنفرانسها، برنامههای دولت، انجمنها منبع مهمی برای آگاه سازی جهت پذیرش کسبوکار الکترونیکی میباشند (Rosnafisah ,2009, P. 29).کسبوکارخانگی الکترونیکی (e-HBB)e-HBBتوسط (Sulaiman, 2007) بهشرح زیر تعریف گردید:کسبوکاری است که، فعالیتهای اصلی آن به دور از یک دفتر رسمی تعریف میشود و اجرای آن ازطریق یک کامپیوتر متصل به شبکه انجام میشود و معمولاً براساس ساختار مجازی است (Rosnafisah, et al ,2009, P. 31).در این تعریف استفاده از ساختارهای مجازی مثل وب، ارتباطات و پرداخت الکترونیکی و غیره بیان میشود. کسبوکار خانگی الکترونیکی از اینترنت بهعنوان ابزاری جهت بررسی بازار و توسعه طراحی جدید مطالب برای خرید و فروش محصولات و خدمات استفاده میکنند، که باعث کاهش زمان تحقیقات و بهبود کیفیت کار میگردد. و از ایمیل یا تلفن برای برقراری ارتباط و بحث و مذاکره با تأمینکنندگان و مشتریان استفاده میکند همچنین برای برقراری قرار ملاقات جلسات مربوط به کسبوکار. اینترنت بهعنوان یک بستری برای ترویج محصولات و خدمات است. توسعه وبسایت با گرفتن اطلاعات بیشتر درباره شرکت و ارتباط با مشتریان آینده لازم است و با استفاده از دریافت ایمیلها ارتباط با مشتریان آتی را فراهم میسازند (Rosnafisah, 2009, P. 33).کنترل امنیتی در سیستم بانکداری آنلاین و ارائه رسید انتقال وجه بهعنوان مدرک پرداخت، به فرایند پرداخت مشتری و شرکت سرعت بخشیده است و درنهایت به بررسی و توصیفات از مشتریان قبلی خود برای ارزیابی رضایتشان از محصولات یا خدماتشان میپردازند. استراتژی پیادهسازی آن در شکل 2 آورده شده است.کسبوکارهای خانگی از اینترنت بهعنوان ابزار تحقیقات برای بررسی بازار و توسعه ازطریق طراحی جدید محصولات و خدمات استفاده میکنند. همچنین از پست الکترونیکی و دیگر امکانات اینترنتی برای برقراری ارتباط و بحث و مذاکره با تأمینکنندگان بالقوه و مشتریان استفاده مینمایند (Rosnafisah, 2009, P.33).برخی کسبوکارهای خانگی از اینترنت برای فروش محصولات و خدمات استفاده میکنند که فرایند آن بستگی به نوع خدمات ارائهشده توسط شرکتها دارد. این درحالی است که برخی دیگر از پول نقد و استفاده از روش حملونقل یا تحویل کالا توسط پست به مشتریان خدمات میدهند. ترویج محصولات و خدمات درحال حرکت با فنّاوریروز است. وبسایتهای توسعهیافته برای تهیه اطلاعات بیشتر درباره شرکتها و پست الکترونیکی مشتریان برای ارتباط با آنها درآینده ثبت شده است. این درحالی است که هنوز برخی از کسبوکارهای خانگی برای حفظ کسبوکار ازطریق بازاریابی ویروسی و یا محدود کردن آنها در یک منطقه خاص استفاده میکنند (Rosnafisah, 2009, P.33).هدف اصلی بازاریابی در کسبوکارهای خانگی، شناسایی نیازهای بالقوه مشتریان هدف و سپس برقراری ارتباط و تعامل دو جانبه با آنها جهت تأمین آن نیازها میباشد.ازاینرو پایش مستمر محیط بازار، جمعآوری اطلاعات در خصوص مشتریان، رقبا، تأمینکنندگان، توزیعکنندگان و استفاده بهینه از اطلاعات جمعآوری شده، مقدمات موفقیت یک کسبوکار خانگی را فراهم میآورد.با توجه به اینکه یک بنگاه خانگی جهت دستیابی به مشتریان هدف خود تلاش بسیاری نموده، قبل از ورود به یک بازار جدید همواره به دنبال راهی جهت حفظ این دسته از مشتریان فعلی میباشد.مدیر مالک بهطور مداوم به دنبال راهی جهت فروش بیشتر محصولات به مشتریان فعلی بوده و برای حفظ و نگهداری آنها تلاش میکند.پس در این راه عمده تلاش خود را بر فعالیتهایی چون:تحلیل نیازهای متفاوت در گروههای متفاوت مشتریان، تمرکز بر گوشههایی از بازار که میتواند بهراحتی به آنها نفوذ نماید، تمرکز عمده تلاشها بر 20 درصد از مشتریان که 80 درصد از سود از طریق آنها تأمین میشود، رقابت تنها از طریق قیمت، و تسریع فرایند رشد متمرکز مینمایند (Stokes, 2010).شروع کسبوکار الکترونیکی«کسبوکار الکترونیکی» یا همان کسبوکار اینترنتی بهعنوان یک روش امن و قابل انعطاف در فرایند یکپارچهسازی کسبوکار مبتنی بر یک سیستم دقیق تعریف میگردد (Rosnafisah, 2009, P.23).اتخاذ استراتژی پیادهسازی کسبوکار الکترونیکی ازطریق ابزار مبتنی بر اینترنت جهت بهبود کیفیت ارائه خدمات به مشتریان، و راهی برای ارتباط با سهامداران و شرکای تجاری میباشد که در دو مرحله اجرا میگردد:1- بهبود بهرهوری ساختار موجود و زنجیره تأمین2- تبدیل به ماهیت صنعتینوآوری ازجمله راهکارهای افزایش قدرت رقابتی در محیط پویای کسبوکار امروزی است، چرا که امروزه همه چیز در حال تغییر و تحول بوده و رقبا همیشه به دنبال افزایش سهم بازار خود ازطریق کسب مزیت رقابتی هستند (Rowley et al, 2011, p25).علاوه بر کسبوکارهای خانگی مطالعاتی در خصوص SMEها انجام پذیرفته است که نشان میدهد عامل سازمان مهمترین عامل جهت پذیرش در هرکسبوکار است. که در دو بعد مورد بررسی قرار میگیرد:الزامات شرکتموانع موجود در حرکت شرکت بهسوی کسبوکار الکترونیکتمرکز بر سرمایهگذاری کسبوکار خانگی بسیار مهم است. استفاده از داراییهای داخلی ازجمله محل زندگی، وسیله نقلیه، اسباب در طول یک دوره مثبت و کوتاه واضح است. اما این کسبوکارها برای بقا نیاز به رشد دارند (Lawanson, 2012) لذا انگیزش و نگرش مدیران این کسبوکارها در تأکید حرکت بهسوی کسبوکار الکترونیک عامل اصلی موفقیت در پذیرش کسبوکار الکترونیکی میباشد. مدیرعامل، کنترل کامل در تصمیمگیری، طراحی مدل کسبوکار و استراتژی و تعیین مسیر آینده شرکت دارد. از عوامل دیگر مؤثر در پذیرش کسبوکار الکترونیکی میتوان موارد زیر را نام برد:- صاحبان کسبوکار که از برنامههای کاربردی کسبوکار الکترونیکی و مزایای آن آگاه هستند، انگیزه بیشتری جهت به دست آوردن دانش و دیدگاه صحیح از کسبوکار الکترونیک و شیوههای اجرای آن دارند. پس نگرش مثبت مدیران از عوامل مؤثر میباشد (Rosnafisah, 2010, P.1237).- آمادگی کسبوکار الکترونیک، آمادگی مشتریان، تأمینکنندگان، واسطهها، رقبا و عموم - نقش دولت، سیاست و عوامل داخلی دیگر که بر عملیات کسبوکار تأثیر میگذارند. تأثیر افزایشی پیشرفتهای فنّاوری در کسبوکار الکترونیک نیز میتواند بهعنوان فرصتهایی برای شرکتهای کوچک تلقی گردند. ولی مطالعاتی نشان دادهاند که کسبوکار الکترونیکی برای همه شرکتها در تمام بخشهای صنعت مناسب نیست (Rosnafisah, 2010, P.1237).چراکه بهکارگیری کسبوکار الکترونیکی، توسط شرکتهای کوچک و متوسط بسته به نوع صنعت متفاوت است. در واقع کسبوکار خانگی یک نوع کسبوکار است که میتوان آن را در صنایع مختلف ازجمله تولید، گردشگری، هنری، آموزشی و غیره اعمال نمود.کسبوکارهای خانگی در ابتدا بدون آموزش مهارتها و فرصتهای محدود ایجاد میشوند. ولی تلاش برای رشد و باقی ماندن در کسبوکار نیاز به استفاده از فنّاوریهای نوین برای حفظ سرمایهگذاری و کم کردن هزینههای سربار ازطریق استفاده از منابع داخلی در فعالیتهای تولیدی و صنعتی دارند (Lawanson, 2012). شرکتهای کوچک میتوانند سود حاصل از کسبوکار الکترونیکی را در جهت دسترسی به اطلاعات گسترده و بهبود ارتباطات داخلی و خارجی خود بهکار برند و باعث ایجاد محصولات و خدمات جدید و استفاده از مزایای رقابتی باشند.عوامل مثبت پذیرش کسبوکار الکترونیکی در کسبوکارهای کوچک، اعتماد، امنیت اطلاعات، حفظ حریم خصوصی برای انجام معاملات آنلاین، دانش و مهارت، آگاهی در فنّاوری از عوامل مثبت انتخاب کسبوکار الکترونیکی است.موانع اصلی برای اتخاذ کسبوکار الکترونیکی، نگرش منفی صاحبان مشاغل، عدم آگاهی از قوانین و مقررات معاملات آنلاین، قیمت، هزینههای بالای پیادهسازی میتوانند موانع اصلی برای اتخاذ کسبوکار الکترونیکی باشد (Rosnafisah, 2010, P.1237).در اینجا یک سؤال مطرح است: «عوامل و مشکلات استفاده از کسبوکار الکترونیکی چیست؟» (Rosnafisah, 2010, P.1239).یافتهها نشان داد شرکتهای مورد نظر به مزایای کسبوکار الکترونیکی اذعان داشتند، ولی بااینحال آنها به دلایلی (مانند: عدم آمادگی زیرساختها، عدم آمادگی مشتریان و تأمینکنندگان، پاسخگویی به تقاضای سهامداران و ازهمه مهمتر فقدان دانش فنی صاحبان کسبوکار) نیاز به اتخاذ آن در آینده نزدیک نمیدیدند. تغییر در درک و شناخت ذینفعان نیز میتواند در سرمایهگذاری در کسبوکار الکترونیکی مؤثر باشد. یافتهها نشان میدهد که اگر سهامداران آمادگی خود را برای اجرای الکترونیکی کسبوکار خانگی اعلام کنند، میتوان این تغییر را پیادهسازی نمود. پس تغییرات در کسبوکار خانگی نیاز به صبر و زمان دارد. سهامدارانی که در آغاز تلاش برای ایجاد کسبوکار الکترونیکی هستند، باید ترکیبی از کسبوکار متعارف و الکترونیکی را در ابتدا پیاده کنند. کسبوکار الکترونیکی بهعنوان ارزش افزوده عملیات کسبوکار فعلی است (Rosnafisah, 2010, P.1240).اهمیت بهرهگیری از فنّاوری اطلاعات در کسبوکارهای خانگی براساس یافتههای ماسون (2008)، در حدود 75 درصد از مالکین این کسبوکارها بیش از 40 ساعت در هفته را صرف فعالیت در کسبوکار خود میکنند.مالکین کسبوکارهای خانگی در اکثر موارد از اعتبارات شخصی خود مانند حساب بانکی شخصی یا وامهای شخصی جهت اداره امور استفاده میکنند (carter, 2008). شرط بقا در دنیای متلاطم کسبوکار، توجه به تحولات محیطی، نوآوری و درک ابعاد گوناگون ایجاد نوآوری در کسبوکار است.در حال حاضر کسبوکارها به دنبال روشهایی جدید برای بهبود فنّاوری اطلاعات با سرمایهگذاری محدود یا کاهش هزینه هستند. شرکتها باید بین فنّاوری اطلاعات سنتی و فنّاوری اطلاعات نوین تمایز قائل شوند. فنّاوری اطلاعات سنتی کسب وکار را بهسمت اتوماسیون نیروی کار، ارتقا بهرهوری فردی کارکنان و انجام محاسبات در مقیاسی که انسان توانایی انجام آن را ندارد، رهنمون میسازد و همه کسبوکارها را بهطور یکسان به سطحی ارتقا داده که قرارگیری در پایینتر از این سطح به معنی خروج از میدان رقابت است؛ با پیشرفتهای اخیر در فنّاوریهای فراگیر ازجمله شبکههای حسگر بیسیم، در کسبوکارهای خانگی علاقه شدیدی در استفاده از این فنّاوری وجود دارد. بسیاری از این فنّاوریهای نوین در مرحله اولیه بلوغشان قرار دارند. برخی از آنها مثل برنامههای اتوماسیون، آزمایشگاههای تحقیقاتی در خانه و نظارت برکار کسانی که در خانه مشغول به کارند (افراد دورکار) استقرار یافتهاند (Fitzpatrick, 2007, P. 236). ساخت شبکههای کاری در خانه که در آن مردم با تخصصهای پیشرفته درگیر هستند مثل راهاندازی امکانات ارتباطات از راه دور برای کسانی که میخواهند تعطیلات آخر هفته را در خانه کار کنند.یکی دیگر از فنّاوریهای نوین، که امروزه استفاده میشود فنّاوریارتباط بین خانه و دانشگاه برای آموزش مجازی و سمینارها و ارتباط با مدرسه برای ارسال الکترونیکی تکالیف میباشد که این فنّاوری نیاز دارد که تجهیزاتی (افزایش پهنای باند) آمادهسازی شوند (Fitzpatrick, 2007, P.241)تحول در مدلهای کسبوکار با استفاده از فنّاوری اطلاعات جدید بر روی خدمات دیجیتال، بر روی ارتقا بهرهوری تیمی تمرکز دارد. و میتواند منبعی برای ایجاد تمایز رقابتی و دستیابی به ثروت شگرف باشد.همچنین، لازم به ذکر است که کسبوکارهای خانگی بهدلیل انداره کوچکشان با فرصتهایی ازجمله: افزایش تقاضا در یک بخش خاص از بازار، بکارگیری اینترنت جهت دستیابی به بازارهای جدید و بهرهبرداری از فنّاوریهای جدید جهت تقویت کیفیت محصولات، و در مقابل با تهدیداتی چون مقابله با رقبای بزرگ، قوانینی که هزینههای عملیاتی را افزایش میدهد و رکود اقتصادی که منجر به کاهش تقاضا میشود، روبهرو میباشند (Nicholas, 2010).برخی از مهمترین کاربردهای فنّاوری اطلاعات در کسبوکار خانگی عبارتاند از:1- کسبوکار هوشمند(BI) 2- فنّاوری ASP3- اهمیت استفاده از ICT4- بهرهبرداری کسبوکارهای کوچک و متوسط از شبکههای اجتماعیکسبوکار هوشمند (Business Intelligence)ازآنجاییکه تصمیمگیری سازمانی و ارتقا بهرهوری در کسبوکارهای مختلف مورد توجه است، آنگاه اهمیت و نقش کسبوکار هوشمند بیشتر احساس میشود. هانس پیتر لون از پژوهشگران IBMدر مقالهای در سال 1958، برای اولین بار از عبارت کسبوکار هوشمند (BI) استفاده کرد. او هوشمندی را اینگونه تعریف کرده بود: توانایی درک روابط متقابل بین حقایق موجود بهگونهای که فعالیتها را بهسمت هدف مطلوب هدایت کند (M.F. Tutuneaa, et al, 2012, P.866).در سال 1989، هوارد درسنر که بعدها از تحلیلگران مؤسسه گارتنر شد، کسبوکار هوشمند را بهعنوان عبارتی برای «توصیف مفاهیم و روشهایی برای بهبود تصمیمگیریهای مربوط به کسبوکار با استفاده از سیستمهای پشتیبان مبتنی بر دادهها و واقعیتها» به کار برد و از اواخر سال 1990 بود که این مفهوم بهطور گسترده مورد استفاده قرار گرفت ( M.F. Tutuneaa, et al, 2012, P.866). کسبوکار هوشمند، ترکیبی از فنّاوری های زیر است:انبارههای داده (Data warehouse): برنامههایی که اطلاعات را برای صاحبان خود جمعآوری نموده و پس از تجزیه و تحلیل با آنها به مشاوره میپردازند. OLAP: شامل برنامههای کاربردی گزارشهای تجاری مرتبط با فروش و بازیابی، مدیریت فرایند کسبوکار، تعیین بودجه و پیشبینی آن و گزارشهای مالی از این دست میباشند.سیستم پشتیبانی تصمیمگیری (DSS): ابزاریست برای تحلیل دادهها، یافتن ارتباط بین دادهها، تولید گزارشهای کارآمد، دسترسی سریع به دادهها، راهکارهای نمایش اطلاعات در انواع مختلف، قابلیت پاسخ به سؤالات، چاپ اطلاعات، انتقال دادهها به صفحات گسترده، جستوجوی اطلاعات و یا بهروزرسانی اطلاعاتسیستمهای اطلاعات مدیران اجرایی (EIS): این دسته از برنامهها از ابزارهای DSSقویتر، سادهتر و کارآمدتر هستند. همچنین به یک زمینه تجاری خاص نزدیکتر و طبیعتاً گرانتر هم هستند.دادهکاوی (Data Mining): ابزارهای دادهکاوی با جستوجوی حجم عظیم دادههای ما میتوانند تکه طلای کوچکی را که در گوشهای پنهان شده بیابند. بازگشت هزینه صرف شده در این ابزارها غالباً بسیار سریع است.لزوم اتخاذ برخی از راهحلهای ICTبرای تصمیمگیری و استفاده از ابزارهای هوشمندی کسبوکار توسط همه کارآفرینان بدون در نظر گرفتن صنعتی که درآن هستند، به رسمیت شناخته شده است (M.F. Tutuneaa, et al, 2012, P.866).هوشمندی کسبوکار در گام اول از کامپیوترهای دارای شبکه جهت به اشتراکگذاری سختافزار و نرمافزار، بهمنظور افزایش بهره وری منابع و عملکرد در پردازش اطلاعات استفاده میکند. در گام بعدی، با ایجاد شبکههای خصوص، اینترانت متشکل از ارتباط تنگاتنگ شبکههای محلی ازجمله اتصال به کامپیوتر دارای مدخل دسترسی به اینترنت، سودمندی زیادی برای کسبوکار ارائه میدهد. افتتاح شبکه اینترانت محیط کسبوکار میتواند گام مهم دیگری برای شرکتهای کوچک متوسط باشد (Tutuneaa, 2012, P.867).فنّاوری ASP(Application Service Provider)ASPمدلی از فعالیتهای تجاری در عرصه اینترنت میباشد که روش جدیدی برای ارائه نرمافزار و خدمات نرمافزاری را مطرح نموده است. مراکز ASPدر طی سالیان اخیر و همزمان با گسترش و توسعه اینترنت و وب بهشدت فراگیر شده و بهعنوان مدلی جدید برای ارائه خدمات نرمافزاری مبتنی بر وب و اینترنت مطرح شدهاند. در واقع یک شیفت پارادایم مدل نرمافزاری سنتی به مدل مبتنی بر ASPرخ داده است (Bayrak, 2013, P.15).مراکز ارائهدهنده سرویس فوق با تهیه سختافزار، نرمافزار و پهنای باند لازم امکان میزبانی وب، سرویس پست الکترونیکی و برنامههای کاربردی را با استفاده از یکی از روشهای موجود در اختیار مؤسسات و سازمانها و یا افراد قرار میدهند.کسبوکاری کوچک و متوسط میتوانند با داشتن این امکان بهطور مؤثر با کسبوکارهای بزرگ رقابت کنند. همچنین راههای جدیدی برای بهبود ITپیدا کنند تا نیازهای شرکت را در سرمایهگذاری محدود برآورده سازند (Bayrak, 2013, P.15).بههمیندلیل پیچیده و سخت بودن برنامههای کاربردی موجود در مقیاس بزرگ، خیلی از شرکتها با تشخیص منافع، مدل ASPرا به مدل نرمافزاری سنتی ترجیح میدهند.بسیاری از مدیران صنایع تصمیم میگیرند که کدام یک از برنامههای کاربردی باید در سازمان باشند و کدام یک را با تبعیت از روش برونسپاری به فنّاوری ASPبسپارند. ASPکسبوکاری است که از سرویسهای مبتنی بر کامپیوتر تهیه شده که بر روی یک شبکه اشتراکی به مشتریان خدمات میدهد. و دسترسی به نرمافزارهای خاص تحت شبکه اینترنت را با استفاده از پروتکل HTTPفراهم کرده است (Bayrak, 2013, P.15).محصولاتی که توسط فنّاوریهای جدید بهویژه علم نرمافزار پشتیبانی میشوند دو مزیت دارند: اولاً تولیدکنندگان به کانالهای جدیدی از سودآوری دست مییابند، ثانیاً چون اغلب این محصولات بهنحوی با استفاده از اینترنت و ثبت اطلاعات مربوط به مشتریان همراه است، تولیدکنندگان به منابع اطلاعاتی غنی از تمایلات و ترجیحات مشتریان دست مییابند که میتوان از آن برای طراحی محصولات منطبق برخواست مشتریان استفاده کرد. خدمات ارائه سرویس پشتیبانی فنی ASPها توسط متخصصان معمولاً 24 ساعته است. که نتیجه آن صرفهجویی بیشتر برای کسبوکار است. پیشرفتهای قابل توجه در زیرساختهای شبکه، فنّاوری محاسبات و مدلهای مبتنی بر هزینه و سرویسهای مالی باعث شده است یک پارادایم جریان غالب در صنعت محاسبات رخ دهد (Bayrak, 2013, P.15).عوامل مطلوب و نامطلوب برای استفاده از ASPدر این قسمت عوامل مطلوب و نامطلوب استفاده از برنامههای کاربردی و سرویسهای ارائه شده توسط ASPها و مسائل و چالشهای ASPدر فنّاوری اطلاعات کسبوکارهای کوچک و متوسط مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است.بهطورکلی نیاز به ASPبا توجه به مزایای گفته شده درکسبوکارها بیشتر احساس میشود. ولی این نکته باید در نظر گرفته شود که تمام کسبوکارهای کوچک و متوسط نیاز به استفاده از ASPندارد (Bayrak, 2013, P.19).با توجه به مطالب گفته شده برای درک بهتر مدیران ITبرای پذیرش ASP، از مدل پذیرش فنّاوری (TAM) استفاده نمودیم و براساس گزارشات و مطالعات انجام شده آن را برای ASPتغییر دادیم.مدل TAMکه توسط Davisدر سال 1989 ارائه شد بر دو عامل اصلی پذیرش فنّاوری بنا شده است: سودمندی ادراکی:درجهای که یک فرد معتقد است استفاده از سیستم خاص عملکرد وی را ارتقا میبخشد.سهولت استفاده ادراکی: درجهای که یک فرد معتقد است استفاده از سیستم خاص بدون نیاز به تلاش زیاد امکانپذیر است. با توجه به شکل 4، انگیزه کسبوکارهای کوچک از استفاده سرویس یا فنّاوری بهطور مستقیم به سه عامل اصلی ربط دارد: (T.Bayrak, 2013, P.16)1- فواید ادراکی 2- ریسکهای ادراکی3- گرایش بهسویASPاین سه عامل از عوامل اصلی نگرش کسبوکارها و تمایل استفاده از برنامههای کاربردی است. در واقع مدیران ITاحتیاج به مطالعه فواید ادراکی و ریسکهای ادراکی هستند.از آنجا که خدمات و برنامههای کاربردی ارائه شده توسط ASPممکن است دچار خطاهایی بشوند، SMEهای بالقوه نیاز دارند تا سرویس و برنامههای کاربردی را از نظر فواید و ریسکها ارزیابی کنند. خطراتی مثل عدم امنیت و از دست دادن حریم خصوصی میتواند از عوامل اصلی منفی نپذیرفتن این فنّاوری باشد. همچنین این مدل نشان میدهد نگرش از عوامل مهم در پذیرش فنّاوری است.پس میتوان نتیجه گرفت مدیران ITبرای پذیرش این فنّاوری نیاز به مطالعه فواید و ریسکهای ادراکی و گرایش بهسوی ASPدارند.اگر شرکت از ASPمناسب با کسبوکارش استفاده کند، تاحد زیادی به نفع شرکت در کوتاه مدت و بلند مدت خواهد بود. در این میان باید عوامل مطلوب و نامطلوب (با شکست سیستم اطلاعاتش از بین نرود، راههای کاهش هزینه برای شرکتهایی که تخصص کار در خانه را ندارند) را هم در نظر بگیرد. مسلماً اتخاذ تصمیم مناسب ازسوی مدیرانITدر شیوه بهکارگیری فنّاوری ASPدر موفقیت کسبوکارهای کوچک در قرن 21 تأثیر قابل توجهی خواهد داشت (Bayrak, 2013, P.20).امروزه استفاده از ICTبههمیندلیل مزایای رقابتی، اثربخشی و نوآوری آن، بهعنوان یک فنّاوری جدید اهمیت خاصی پیدا کرده است. ولی بهدلیل محدود بودن منابع، کسبوکارهای کوچک در اغلب موارد نمیتوانند از پتانسیلهای ICTبهرهبرداری کنند. بنابه اظهار دایرسون و اسپینلی در سال 2011 فرایند پذیرش ICTپیچیده بوده و برای عملیاتی شدن آن شرایط زیر بایستی فراهم شود: (Consoli, 2012, P.96)1- شرایط کسبوکار: حساسیت و تعهد استراتژیک مدیر ارشد2- شرایط سازمانی: حضور محوری ICT(کارآفرین، مدیر، کارمند اداره ITیا مشاور)3- شرایط مدیریت: استفاده مناسب از ابزار ICTتوسط منابع انسانی ماهرمطالعات نشان میدهد کسبوکارهای کوچک و متوسط که در آن برای ICT سرمایهگذاری میشود، افزایش گردش مالی و امکان تبدیل شدن به شرکتهای موفق در آن زیاد است.عوامل مؤثر بر پذیرش و تأثیر فنّاوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) در کسبوکارهای کوچک در شکل 5 و تأثیر فنّاوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) در شکل 6 نشان داده شده است.مدلهای کسبوکار خانگی در سالهای بسیاری مورد بررسی قرار گرفته است، ولی بیشتر مطالعه اخیر در جمعآوری اطلاعاتی است که منجر به پذیرش کسبوکار الکترونیکی برای کسبوکارهای خانگی میشوند. در این تحقیق با پژوهشهای انجام شده به روش کتابخانهای و تطبیقی به بررسی ادبیات مربوط به کسبوکار الکترونیکی و استراتژی تجارت الکترونیک برای کسبوکارهای خانگی پرداخته شد (Rosnafisah, 2009, P.34).اگرچه این نوع از کسبوکار در مقیاس کوچک کار انجام میشود، اما با بهکارگیری فنّاوریهای نوین، پتانسیل رشد و موفقیت در صنایع مختلف از قبیل تولید، گردشگری، هنر، آموزش و غیره را دارد. یافتههای حاصل از این تحقیقات نشان میدهد پنج عامل عمده در اتخاذ کسبوکار الکترونیکی توسط کسبوکارهای خانگی عبارتاند از: نگرش و درک صاحبان کسبوکار، دانش و مهارت صاحبان کسبوکار، در دسترس بودن اطلاعات آنلاین در رابطه با کسبوکار و ذینفعان، قیمت، پشتیبانی و تقاضا.در این میان کسبوکارهای خانگی بالقوه به اتخاذ الکترونیکی کسبوکار اذعان دارند اما بهعلت عدم دانش صاحبان کسبوکار ممکن است مشکلاتی در درک آن داشته باشند. پس میتوان گفت اجرای الکترونیکی کسبوکار نیاز به صبر و زمان دارد. پیشنهاد میشود سهامدارانی که در آغاز تلاش برای ایجاد کسبوکار الکترونیکی هستند، ترکیبی از کسبوکار متعارف و الکترونیکی را در ابتدا پیاده کنند (Rosnafisah, 2010, P.124).برای اخذ یک چارچوب مفید برای مدیران ITکه کمک کند به آنها برای پذیرش برونسپاری نرمافزارهای داخلی و پذیرش سرویس و برنامههای کاربردی ارائه شده توسط ASP، از مدل پذیرش فنّاوری (TAM) استفاده نمودیم و براساس گزارشات و مطالعات انجام شده آن را برای ASPتغییر دادیم (T.Bayrak, 2013, P.19). از آنجا که این سیستمها ممکن است دچار خطاهایی بشوند، این مدل کمک خواهد کرد که مدیران شرکت سرویس و برنامههای کاربردی را از نظر فواید و ریسکها ارزیابی کنند. خطراتی مثل عدم امنیت و از دست دادن حریم خصوصی میتواند از عوامل اصلی منفی نپذیرفتن این فنّاوری باشد. همچنین این مدل نشان میدهد نگرش از عوامل مهم در پذیرش فنّاوری است (T.Bayrak, 2013, P.19). کسبوکار هوشمند طیف گستردهای از نرمافزارها را برای کسبوکارهای کوچک و متوسطها ارائه میدهد که خیلی از آنها گزینههای مناسبی برای افزایش کیفیت تهیه اطلاعات کسبوکار، ابزار قدرتمند برای تجزیه و تحلیل دادهها، هزینههای پایین تصمیمگیری، دسترسی مبتنی بر وب، افزایش بهرهوری و اثربخشی تصمیمگیریها هستند. در جهان رقابتی، یک تصمیم درست، در زمان مناسب و براساس کارآمدی هوشمندی کسبوکار میتواند به یک مزیت رقابتی سازگار برای هر کسبوکارهای کوچک و متوسط تبدیل شود (M.F. Tutuneaa, et al, 2012, P. 866).
نتایج و پیامدهای استقرار کسبوکار در خانه برای خانواده و اعضای آن است.خانواده مهمترین نهاد اجتماعی و کوچکترین هسته جامعه است. اما این نهاد مهم و تأثیرگذار طی تحولات جهان صنعتی و مدرن از اهمیت تربیتی، روانی و مدیریتیاش کاسته شده است؛ در واقع رشد اقتصاد صنعتی و همچنین پسا صنعتی و تغییر در شرایط اجتماعی و اقتصادی جامعه، موجب تغییر در کارکردهای خانواده شده است (تافلر، 1379: 14). در ایران کنونی علاوهبر تأثیرات گفته شده در بالا، رکود اقتصادی و بی کاری گسترده، اقتصاد خانواده را با مشکلات جدی مواجه ساخته است. عوامل مذکور و عوامل دیگر باعث شده است که دیدگاه خانوار مصرفی به خانوار تولیدی تغییر پیدا کند. این دیدگاه خانواده تولیدی باید در چشمانداز کسبوکار خانگی تقویت شود. یکی از تغییرات فرهنگی و اجتماعی عمده در این فرایند، مشارکت نیمه پنهان و خاموش جامعه (زنان) در فعالیتهای اقتصادی است. این فرایند، موجب تغییر نگاه سنتی به خانواده (یعنی محلی که در آن مصرف صورت میگیرد) به واحدی که عامل تولید و کار است را موجب شده است (فرجی دانا و حسن طائی، 1379 : 61). نظریه جدید اقتصاد خانواده، بر نقش تولیدی خانوار تأکید کرده و از خانوار بهعنوان یک کارخانه کوچک نام میبرد (برانسون، 1374).
منظور از تأمینکنندگان کسبوکارهای خانگی اشخاص حقیقی یا حقوقی هستند که مسئولیت حمایت از تعدادی از شاغلین خانگی را در کل فرایند تولید و ارائه خدمات، اعم از آموزش، تهیه و توزیع مواد اولیه و ابزار کار (حسب مورد)، سرمایه، مشاوره، طراحی، نوآوری، بستهبندی، بازاریابی و فروش، به عهده بگیرند.از زمانی که راه و رسم زندگی از شکار و شبانی به کشاورزی تغییر یافت، کار دارای نقش محوری و اصلی در زندگی بشر بوده است. کار را میتوان کوشش جسمی و فکری انسان برای نیل به هدفهایی غیر از لذّت بردن از نفسِ کوشش، تعریف کرد. دیدگاه توسعه انسانی، با ویژگی خویشتنکاری در جامعه پساصنعتی بهوجود میآید و جامعه را بهسوی تمرکز زدایی و خوداتکایی بیشتر در تهیه و تدارک انرژی سوق خواهد داد (حسینی و دیگران، 1386: 15).
تبلیغات، یک فعالیت اقتصادی ارتباطی چندوجهی، بهمنظور شناساندن و معرفی محصولات و خدمات، نیرومندسازی توان رقابتی، افزایش درآمد و حفظ و بقاء کسبوکارهای خانگی.در عصر حاضر، با توجه به توسعه روز افزون تجارت و در نتیجه رقابت بیشتر در بازار، تبلیغات به یکی از مهمترین ابزارها تبدیل شده است و توسعه فنّاوریها و ابزارهای ارتباطی نوین سبب گردیده است تا بر اهمیت آن افزوده و لزوم توجه و بهرهگیری از شیوههای مختلف و مناسب تبلیغات ضرورت بیشتری پیدا کند (حسینی و همکاران، 1388: 119). امروزه تجارت جدای از تبلیغات با شیوه مدرن غیرممکن میباشد و کسبوکارهای خانگی نیز از این قائده مستثنی نبوده و بدون شک، رشد و توسعه این بخش در گرو بهرهگیری از شیوهها و ابزارهای مناسب تبلیغاتی میباشد. کسبوکارهای خانگی نیز همانند دیگر کسبوکارهای کوچک با چالشهایی در زمینه ارائه محصولات و خدمات خود مواجه میباشد که با بهرهگیری از تبلیغات بخش قابل توجهی از مشکلات آنها در این زمینه برطرف میگردد (حسیننژاد، 1391: 3). بنابراین این کسبوکارها میتوانند با استفاده از شیوههای کارآمد و مقرون به صرفه از قبیل چاپ آگهی تبلیغاتی در مطبوعات، استخدام بازاریاب و یا بهرهگیری از تبلیغات الکترونیکی و آنلاین، به بازاریابی و تبلیغات در خصوص محصولات و یا خدمات خود به متقاضیان نمایند. همچنین، دامنه تبلیغات این کسبوکارها با توجه به وسعت فعالیت آنها میتواند در سطح محلی و یا حتی سطوح ملی و بینالمللی گسترده باشد. برایناساس، در این مقاله ابتدا به بررسی مفهوم تبلیغات و ارائه تعاریفی در این زمینه پرداخته میشود، در ادامه نقش و اهمیت تبلیغات در کسبوکارهای خانگی مورد بررسی قرار میگیرد و در پایان نیز، به اهمیت و مزایای کاربرد فنّاوریهای ارتباطی جدید و تبلیغات الکترونیکی در کسبوکارهای خانگی اشاره میگردد.
طرق و روشهای تهیه سرمایة اولیه برای راهاندازی و شروع فعالیتهای کسبوکار خانگییکی از بزرگترین مشکلات هر کارآفرین در راهاندازی، بقاء و رشد کسبوکار، تأمین مالی است (Huff, 2007, P. 87). هر کسبوکار برای راهاندازی، بقاء و رشد به منابع مالی نیاز دارد و کسبوکار خانگی نیز از این قاعده مستثنی نیست. راهاندازی کسبوکار در منزل بهمعنای کاهش برخی هزینهها در مقایسه با کسبوکارهای دیگر است. بهعنوان مثال، نباید اجاره بیشتری پرداخت کرد، استفاده از امکانات بیشتر خواهد شد و صاحب کسبوکار میتواند از دوستان یا اعضای خانواده خود، حداقل برای تأمین بخشی از نیروی کار بهصورت رایگان یا با هزینه کمتر اقدام نماید (Williams and Cooper, 2004, P. 57). متأسفانه بسیاری از کسبوکارهای جدید به سادگی شکست میخورند، زیرا مالکان آنها در ابتدا مقدار هزینه لازم برای راهاندازی و بقاء کسبوکار را پیشبینی نمیکنند (Power, 2009, P. 19). تأمین مالی یکی از مهمترین ارکان در راهاندازی و اداره کسبوکار خانگی است. در این زمینه باید به دو موضوع توجه کرد: 1) سرمایه تأسیس: مقدار سرمایهای که فقط برای راهاندازی کسبوکار لازم است؛ 2) سرمایه کار (سرمایه در گردش): مقدار سرمایهای که برای اداره کسبوکار لازم است (Worthington, 2006, P.34). مالک کسبوکار در آغاز راهاندازی باید به سوالات زیر درباره تأمین مالی کسبوکار پاسخ دهد:- کسبوکار چقدر پول لازم دارد؟- کسبوکار قرار است چند سال فعالیت کند؟- توان مالی خود فرد و کسبوکار چقدر است؟- آیا وثیقه برای اخذ وام وجود دارد؟- فرد چه مدت در این کسبوکار خواهد بود و سودش چقدر است؟- برآورد مالی کسبوکار چقدر است؟- در جستوجوی چه نوع منابع مالی باید بود؟ (Huff, 2007, P. 87).
Innovation commercialization by home entrepreneurs
بهبازاررسانی محصولات نو تولیدشده توسط کسبوکارهای خانگی است.کارآفرینان خانگی با دو ویژگی متمایز میشوند: 1) تلاش برای استفاده بهینه از امکانات محدود، 2) شناسایی نیازهای خاص بازار بهدلیل تماس مستقیم با مصرفکنندگان. با توجه به این دو ویژگی این کارآفرینان معمولاً نوآوریهایی را فراهم میکنند که بهدلیل منطبق بودن با نیازهای کاربران و مصرفکنندگان پتانسیل بالایی برای موفقیت و برآورده ساختن خواستهای بازار دارد، اما بهدلیل عدم دسترسی به عوامل مختلف، اعم از امکانات مالی، فنی، تکنولوژیکی و نیز دانش کسبوکار از تجاریسازی آنها در قالب محصولات موفق ناتوانند.
تحقیق و توسعه، فرایند تبدیل اندیشهها به خدمات و تولیدات جدید و یا توسعه و افزایش کیفیت خدمات و تولیدات موجود خانگی است. این تولیدات مربوط به موارد سوددهی به مصرف کنندة نهایی یا مربوط به فنّاوریهای فرایند خدمات و تولید است. نقش اساسی تحقیق و توسعه در رشد اقتصادی خانواده، تا حدی است که از آن بهعنوان یک متغیر مهم در اقتصاد کل جامعه نام برده میشود. اهمیت تحقیق و توسعه خانگی برای برخی کشورها به حدی است که کشورها مقادیر هنگفتی از بودجههای تحقیقاتی خود ناشی از درآمد ناخالص ملی را به این امر اختصاص میدهند. هزینههای تحقیق و توسعه خانگی علاوهبر محرک بودن در رشد و توسعه اقتصادی جامعه، افزایشدهنده سود کسبوکار نیز است (دهقانی و همکاران، 1386، ص. 99). هدف از تحقیق و توسعه فراهم آوردن سرمایهگذار با توصیف طراح محصول، توسعه محصول- بازار است که کسبوکار را قادر میکند تا به اهداف خود نائل آید. در برنامه تحقیق و توسعه سه ناحیه باید پوشش داده شود: توسعه محصول، توسعه بازار، توسعه کسبوکار. از طرفی نیز تحقیق و توسعه اضطراری عبارتاستاز ترکیبی از تجزیه و تحلیلهای راهبردی، بازاریابی و فروش. تحقیق و توسعه کسبوکار فراهمکننده توصیههای مؤثر بهمنظور توسعه فعالیتهای کسبوکار است. برمبنای اطلاعات و دانش بازاری که کسبوکار از محیط بازار بهوسیله تحقیقات بازار به دستمیآورد خط و مشیهای توسعه کسبوکار در حوزههای مختلف اعم از آموزش و بهسازی منابع انسانی، راهبردهای نوآورانه و اقداماتی که منجر به ارتقا سطح فروش شوند برنامهریزی میگردد. این برنامه به کسبوکار کمک میکند تا اقداماتی نظیر بازارسازی، برقراری ارتباطات و توسعه محصولات جدید را از طریق فعالیتهایی نظیر بازاریابی، توسعه و تکامل محصولات، تحقیقات زندگی نامهای، انتشارات و گروه کانون دنبال نماید و به اهداف توسعهای خود نائل آید (EDD, 2014, P .1).
«تحول نقش زنان در کسبوکار خانگی»، به تغییرات ایجاد شده در وظایف زنان بهواسطه مشارکت آنان در کسبوکارهای خانگی اطلاق میگردد (عزیزی و همکاران، 1388: 1196).یکی از موضوعات اساسی در برنامهریزیهای خرد و کلان اقتصادی کشورها، توجه به نیروی انسانی است. قشر عظیمی از جمعیت جهان را زنان تشکیل میدهند، لذا توجه به استعداد و نقش زنان در توسعه کشورها، ضرورت دارد. بههمیندلیل بسیاری از دولتها در بحرانهای اقتصادی خود توانستهاند با اتخاذ تدابیر و سیاستهایی نسبت به بهرهمندی از نیروی کار زنان بر بحرانهای جامعه خود فائق آیند و در مسیر توسعه موفق شوند. زنان در زمان کوتاهی توانستند قابلیتها و تواناییهای خود را در زمینههای مختلف به ظهور برسانند و با ورود به عرصه کسبوکار تحولات عظیمی در توسعه اقتصادی کشورها ایجاد نمایند، چنانچه در آمارها مشاهده میشود فعالیتهای اقتصادی زنان 25 تا 35 درصد کل فعالیتهای جهانی را تشکیل میدهد (گلرد، 1386).
وقتی است که فردی شاغل در یک سازمان، محل کار خود را به قصد ایجاد کسبوکار خانگی ترک میکند.کارآفرینی فراسازمانی؛ توصیفکنندة شخص کارآفرینی است که بهمنظور توسعه محصولات و خدمات جدیدی فراتر از حمایت و سرمایة سازمانی، سازمان را ترک نموده و فراتر از تمرکز و حمایت سازمان به فعالیت میپردازد. یکی از مراکز توجه کارکنانی که خدمت خویش را ترک نمودهاند، راهاندازی کسبوکارهای خانگی بهعنوان پیشة جدید و خلاقانه میباشد.
«تضاد فعالیت در یک کسبوکار خانگی»، بهعنوان یک شکل از تعارض میان نقشی تعریف میگردد که در آن فشارهای نقش، ناشی از قلمروهای کاری و خانوادگی، از برخی جهات در تقابل با یکدیگر و ناسازگار هستند (Yang, et al., 2000).در عصر کنونی، با ادغام فعالیتهای خانوادگی و تجاری، کسبوکارهای خانگی و خانوادگی بهعنوان ساختارها و پدیدههایی نوظهور و مورد علاقه، در کشورهای توسعهیافته و همچنین در سراسر جهان مطرح گردیدهاند. هنگامیکه تعاملات خانوادگی با فعالیتهای مرتبط با کسبوکار تلفیق میشوند؛ آثار مثبتی را از منظر بهداشت و رفاه در حوزههای خانوادگی و کسبوکار به ارمغان میآورند. بهعنوان نمونه، بهبود عملکرد کسبوکار، دسترسی به نیروی کار دلسوزتر، ایجاد حس مسئولیت اجتماعی در اعضای خانه و پاسخگو بودن به محیط پیرامونی را میتوان ازجمله این تأثیرات مثبت برشمرد. بااینوجود، همواره در یک کسبوکار خانگی، مؤلفههای خانه و خانواده از یکسو و کسبوکار از سوی دیگر در تضاد و تقابل با یکدیگر قرار میگیرند. این تضاد و تعارض، میتواند از یک منظر، تأثیراتی مطلوب بر فعالیت نیروی کار و کسبوکار خانگی به همراه داشته باشد. بااینحال، برخی صاحبنظران اعتقاد دارند که این تضاد و تعارض، در اکثر مواقع، تأثیراتی نامطلوب در کسبوکار خانگی را موجب میگردد. این قبیل نظریهپردازیها در مورد چهره دوگانه تعارض و تضاد فعالیت، موجب شده است که پدیده «تعارض و تضاد فعالیت» در کسبوکارهای خانگی و سازههای مفهومی مرتبط با آن مورد توجه روزافزون پژوهشگران مختلف واقع گردد (Pieper, Astrachan, & Manners, 2013).
تضاد کار- خانواده یک عامل استرسزای روانشناختی است که از ناسازگاری بین مسئولیتهای کاری و خانوادگی افراد منتج میشود (Schenewark and Dixon, 2012, P. 20) تضاد کار- خانواده بهعنوان شکلی از تضاد بین نقشی نیز تعریف شده است که بهموجب آن برخی کارکردهای هر نقش درون نقشی دیگر جریان مییابد (Greenhaus and Beutell, 1985).
هنگامیکه افراد هم برای مسئولیتهای شغلی و هم برای خانواده، وقت کافی اختصاص میدهند، تعادل کار- خانواده به دست میآید (Smith, 2010, P. 434). تعادل کار- خانواده به معنای کارکرد رضایتبخش و مطلوب در کار و خانه با کمترین حد تعارض است (Clark, 2000, P. 751).با رشد اقتصاد بازار صنعتی طی 300 سال گذشته، روندی آغاز شد که فعالیتهای مرتبط با ایجاد درآمد و مراقبت از اعضای خانواده را به دو بخش مجزا تقسیم کرد. پیش از ظهور صنعت و رشد اقتصادهای بازار، حجم زیادی از تولید، به شیوهای ابتدایی، توسط خانوادهها و برای مصرف خودشان انجام میشد (Googins, 1991). بههرحال هرچه اقتصاد بازار صنعتیتر شد؛ محیطهای کاریِ به وجود آمده در خارج از خانه و سازمانها بهجای خانوادهها، مسئولیت تولید را برعهده گرفتند (Clark, 2000, P. 748). این روند ادامه یافت تا امروز که «تغییرهای به وجود آمده در ماهیت نیروی کار و ترکیب خانواده، بسیاری از بزرگسالان مشغول بهکار را در توازن کار و زندگی با دشواریهای فزایندهای روبهرو کرده است» (Winslow, 2005; From: Schieman, Milkie and Glavin, 2009, P. 966).
اثر و نقشی است که ناسازگاری بین افراد خانواده در نتایج کسبوکار دارد.تعارض در فرهنگ لغات فارسی بهمعنای متعرض و مزاحم یکدیگر شدن، با هم خلاف کردن و اختلاف داشتن معنی شده است. تعارض اختلاف در رسیدن به هدفهاى سازمان است (مانتانا، 1386). تعارض میتواند درون یک فرد یا در خارج و در بین چند فرد باشد. تعارض به معنی مفهومی میتواند کمک کند که بسیاری از جنبههای زندگی اجتماعی مثل ناسازگاری اجتماعی، تعارضهای علایق و جنگ در بین افراد و گروهها و سازمانها توضیح داده شود. بدون آرایش اجتماعی مناسب تعارضها در زمینههای اجتماعی میتواند موجب استرس و تشنج شوند. وقتی تعارض میان فردی رخ دهد، اثرش اغلب وسیعتر از تعارض دو فرد درگیر است و میتواند روابط و پیوند افراد را در سازگاری کمتر یا بیشتر تحت تأثیر قرار دهد. تعارضی که برای کار حرفهای و تخصصی در حل تعارض آموخته میشود میتواند برد- برد باشد، درجایی که طرفین آن چیزی را که میخواهند میگیرند، برد- باخت باشد، درجاییکه یک طرف آن چیزی را که میخواهد میگیرد و باخت- باخت باشد، در جایی که طرفین آن چیزی را که میخواهند نمیگیرند. برخورد علایق، ارزشها، اعمال و جهتها موجب تعارض میشود. تعارض اشاره به وجود آن برخورد دارد. کلمه تعارض از آن لحظه که برخورد رخ میدهد اجرا شدنی است. از لحاظ روانشناسی تعارض وقتی به وجود میآید که کاهش یک محرک مهیج، افزایش در دیگری را درگیر میکند تا اینکه تنظیم جدیدی خواسته شود (Kellermanns & Eddleston, 2004). تعارض عموماً این طور تعریف میشود: وقتی دو یا چند نفر با اهداف درک شدة ناسازگار بهدنبال تحلیل بردن توانایی اهداف جویانه یکدیگر میشوند، تعارض رخ میدهد. وجوه مشترک تعاریف تعارض عبارت است از: مخالفت، نزاع، کشمکش، پرخاشگری و آشوب است. تعارض، تضاد درک شده از نیازها، ارزشها و علایق است.
Difference between home business and family business
تعریف خلاصهای که از کسبوکار خانگی و خانوادگی میآید بیانگر وجوه تمایز و افتراق بین دو نوع متفاوت از کسبوکار است. کسبوکار خانگی به راهاندازی هر نوع فعالیت اقتصادی در محل سکونت شخص، با استفاده از وسایل و امکانات منزل گفته میشود (Loscocco& Hunter, 2004, PP. 164-73). کسبوکار خانوادگی، کسبوکاری است مدیریت شده با قصد شکلگیری و دنبال کردن چشماندازی که توسط ائتلاف حاکم، گذاشته شده و اعضای این ائتلاف، عضو یک یا تعداد معدودی خانواده هستند (Chua, et al. , 1999, PP. 19-39).
بخشبندی مشتریان محصولات خانگی براساس برخی ویژگیهای مهم مؤثر در تصمیمگیری خرید آنان است.کسبوکارهای خانگی برای ارائه محصولات و خدمات مورد نیاز مشتریان در بازار هدف مورد نظر راهاندازی و ایجاد میشوند. تقسیمبندی بازار و تعیین بازار هدف برای محصولات و خدمات کسبوکارهای خانگی یکی از گامهای ضروری برای کسبوکارهای خانگی محسوب میشود. تقسیمبندی محصولات و خدمات در کسبوکارهای خانگی معمولاً براساس نیازهای ویژه مشتریان و معمولاً بهصورت غیررسمی و توسط مالک کسبوکار خانگی انجام میپذیرد.تقسیمبندی بازار برای کسبوکارهای خانگی یک فرایند پیچیده میباشد و نیازمند برنامهریزی مستمر و مدون است که در بسیاری از موارد کسبوکارهای خانگی به این فرایند توجه نمینمایند و دارای سازماندهی مناسب برای بخشبندی بازار خود نیستند و موجب شکست کسبوکارخانگی میگردد (Daniel, et al, 2014).
منظور از تنگناهای زمانی همان محدودیت زمانی است که در فرهنگ وبستر بدینصورت تعریف شده است: «یک بازه زمانی که چیزی (کاری) باید در آن (بازه) انجام یا کامل شود.»این محدودیتها در انواع مختلف و ازجمله کسبوکارهای خانگی خود را نشان میدهند. بهطور مثال، کن بلانچارد (2003) تعلل را عاملی برای از دست دادن وقت بر میشمارد و بیان مینماید که : «تعلل یعنی این دست و آن دست کردن، کار امروز را به فردا انداختن .... در محیط کار، گاه در نتیجه تعلل به وعدهها و قرارهای مهم نمیرسیم یا اینکه پیش از انجام کارهای مهم به کارهای بی معنا مشغول میشویم.»
Title: Home-based business development, policies and challenges
توسعه کسبوکار خانگیکسبوکار خانگی به هر نوع فعالیت اقتصادی در محل سکونت شخصی با استفاده از وسایل و امکانات منزل، گفته میشود. کسبوکار خانگی طبق آمار و اطلاعات موجود کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه نشان میدهد که سهم قابل ملاحظهای در ایجاد اشتغال و ارزش افزوده و حتی صادرات دارند که ازجمله این کشورها میتوان به ایتالیا، امریکا، سوییس، چین و تایوان اشاره کرد (رودگرنژاد، 1389).
Successful development of home businesses in rural areas
اثربخشی ایجاد کسبوکارهای خانگی روستایی با توجه به شرایط زمینهای و محیطی است.فرایند مدیریت و توسعه موفق کسبوکارهای خانگی در مناطق روستایی شامل برنامهریزی و ایجاد بسترهای مناسب برای ایجاد و توسعة کسبوکارهای خانگی در راستای توسعه درونزا در مناطق روستایی است. ایجاد یک توسعه درونزا در روستا برحسب مقتضیات و نیازهای روستا و کاربرد فنّاوری مناسب میتواند نقش بسزایی در باروری اقتصادی و امکانات تولیدی داشته باشد (Motiee Langroudi, Ardshiri, 2007, P. 4). همچنین توسعة درونزا فرصتی را برای جوامع روستایی فراهم میکند تا با آینده خود بیشتر درگیر شده و به رهاکردن توان بالقوة درونی خویش بپردازند (Stockdale, 2006, P. 356). این فرصت بهعنوان نیاز بازار مطرح میشود که این نیاز بهصورت دقیق تعریف نشده یا منابع و ظرفیتهای آن در شرایط اشتغال ناقص قرار دارند (Koen and Kleinschmidt, 2005, P. 1). در این راستا اثربخشی رهبران کسبوکار خانگی از اهمیت ویژهای برخوردار است. اثربخشی رهبر منوط بر این است که ارزیابی واقعگرایانه از محیط داشته باشد (کانگر و کانانگو، 1390، ص. 165) که در عین حال این مدیریت اثربخش و کارآمد نیازمند پیشبینی و آگاهی از آینده خواهد بود (کاظمی و همکاران، 1390، ص. 202) و مدیر در زمان اعمال مدیریت خود در حیطه برنامهریزی، سازماندهی، تأمین نیروی انسانی، هماهنگی و اعمال کنترل از ابزارها، فنون و مهارتهای گوناگون استفاده میکند (جوادکار، 1392، ص 19).
Open source communities in web based home business
فضای مجازی است که صاحبان کسبوکارهای خانگی در آن با یکدیگر ارتباط برقرار میکنند و دانش خود را به اشتراک میگذارند.با پیدایش تکنولوژیهای جدید و ظهور اینترنت زندگی روزمره مردم تحت تأثیر قرار گرفت و پیدایش سختافزارها، نرمافزارها و مفاهیم جدید، دگرگونی در زندگی مردم ایجاد کرد. پیدایش نرمافزارهای متن باز به زمان نرمافزارهای اولیه باز میگردد (Barahona et al. 1999). با فراگیر شدن مجدد نرمافزارهای متن باز انقلابی در عرصه نرمافزار برپا شد. دسترسی به نرمافزارهای رایگان و استفاده از آنها قابلیت استفاده از سرمایه کمتر برای دستیابی به هدف را برای مردم فراهم کرد. کمکم پیرامون نرمافزارهای متن باز جامعههایی با هدف ارتقای نرمافزار و رفع اشکال، تکامل و بهبود آنها شکل گرفت که پیچیده و خودسازمانده بودند (Xu and madey, 2004). این روند تا به امروز ادامه دارد و حول هر نرمافزار متن باز جامعهای از افراد شکل میگیرد که به روشهای مختلف در آن مشارکت نموده و بهصورت داوطلبانه دانش و تجربیات خود را در اختیار سایرین قرار میدهند (Gamalielsson and Lundell, 2013). نرمافزارهای متن باز، لزوما رایگان به فروش نمیرسند ولی امکان دسترسی به کد نرمافزار برای توسعه و شخصیسازی و استفاده بهینه از قابلیتهای نرمافزار توسط خریدار در محدوده مجوز بینالمللی تعریف شده بهصورت رایگان وجود دارد. درصورتیکه در نرمافزارهای متن بسته نظیر ویندوز (Windows) این امکان بهصورت رایگان وجود ندارد. توسعه نرمافزار متن باز نیازمند دانش است. انجام این کار توسط متخصصین نرمافزاردر هر مکانی قابل اجرا است. لذا توسعه نرمافزار متن باز در منزل نوعی کسبوکار دانش بنیان است که بیش از تجهیزات نیازمند دانش تخصصی است. اجرای این کار در منزل توسط متخصصین نه تنها باعث افسردگی نمیشود بلکه بهدلیل ارتباط با جامعههای متن باز بسیار هیجانانگیز و افتخارآفرین خواهد بود. ازآنجاکه نرمافزارهای متن باز توسط یک تیم مجازی عمومی گسترش پیدا میکنند اکثراً از وب و تجهیزات اینترنتی برای ارتباطات استفاده میکنند (Adewumi, et. al., 2013). در نتیجه برای کسب دانش و استفاده از تجربیات دیگران در حل مسائل دیگر نیاز به حضور فیزیکی در یک مکان مشخص نیست
جانشینی در کسبوکار خانوادگی عبارت است از فرایند انتقال مدیریت و مالکیت کسبوکار به نسل بعدی خانواده. انتقال ممکن است شامل داراییهای خانواده بهعنوان بخشی از این فرایند نیز باشد. اعضای خانواده معمولاً در جانشینی مدیریت و مالکیت نقش کنترل کننده ایفا میکنند. از این رو ادغام و مدیریت مؤثر اجزای خانواده، تأثیری مهم بر موفقیت فرایند جانشینی خواهد داشت. فرایند جانشینی خانواده بسیار تحت کنترل و تأثیر مؤلفههای فنی قرار دارد که این مؤلفهها معمولاً بین مالکان و مشاوران مورد اعتماد آنها (حسابداران، وکلا و... ) کار میکنند. در هر حال در کسبوکارهای جامعه امروزی، باید از رویکرد سنتی جانشینپروری خانواده جدا شده و به رویکردی مترقی و علمی گذار نمود ((Walsh, 2000. به نظر میرسد قبل از شفافسازی این مفهوم در کسبوکارهای خانوادگی، باید ابتدا آن را تعریف کرد.
جایابی، یعنی جا انداختن یک محصول بهصورت روشن، ممتاز و مطلوب در ذهن مشتریان در بازار مورد نظر، با توجه به محصولات شرکتهای رقیب (خورشیدی، 1389). در کسبوکار خانگی که عبارت است از هر نوع فعالیت اقتصادی انجام پذیرنده در منزل (لئوسکوکو، 2004)، جایابی برند به مجموعه اقداماتی گفته میشود که منجر به ایجاد ذهنیت مثبت و متمایز در مورد محصول یاخدمت ارائه شده به بازار در اذهان مشتریان میشود (معینی و شفیعی، 1387).شناسهنام، نشانه، سمبل، شکل یا ترکیبی از اینهاست که کالاها یا خدمات یک فروشنده یا گروهی از فروشندگان را از دیگر رقبا متمایز میسازد (کاتلر، 1997). شناسه بخشی از ویژگیهای عملیاتی و هیجانی (احساسی) است که مشتری به یک کالا یا خدمات نسبت میدهد و یک ابزار کمک کننده به مشتریان برای تصمیم گیری و خرید میباشند.
به وجوه نقد دریافتی و پرداختی ازسوی کسبوکار خانگی طی دورهای معین، جریان نقدی اطلاق میشود (مهاجری و اسدی، 1388، ص 140). منابع و مصارف این وجوه در ترازنامه و صورت سود و زیان درج میشود. صورت منابع و مصارف وجوه، تأثیر تغییرات اقلام ترازنامه را بر وجوه نقد نشان میدهد.
محیط روستایی معرف یک محیط کارآفرینی معین بهلحاظ ارضی با شرایط فیزیکی، اجتماعی و اقتصادی میباشد. موقعیت، منابع طبیعی و مناظر، سرمایه اجتماعی، نظارت روستایی، شبکههای اجتماعی و تجاری، و همچنین تکنولوژیهای ارتباطی و اطلاعاتی، اثرات پیچیده و پویایی را بر فعالیت کارآفرینی در مناطق روستایی میگذارند. در این راستا جغرافیای کارآفرینی روستایی به مطالعه و بررسی نقش عوامل محیطی بر شکلگیری و پراکنش فضایی کارآفرینیهای روستایی میپردازد. پترین بر این عقیده است که جهتگیری کارآفرینانه در قبال توسعه روستایی برخلاف توسعه مبتنی بر صادرات سرمایه انسانی و مادی برمبنای انگیزش استعداد محلی کارآفرینی و رشد شرکتهای بومی است. چنین انگیزشی بهنوبه خود باعث ایجاد شغل و اعطای ارزش اقتصادی و اجتماعی به یک منطقه میشود. برای شتاب بخشیدن به توسعه اقتصادی در نواحی روستایی لازم است که عرضه کارآفرینان و پدیدار شدن جمعی از کارآفرینان نسل اول یعنی کسانی که مخاطره جویند افزایش یابند. اینان همان کسانی هستند که از هیچچیزی خلق میکنند. لازم به اشاره است که کارآفرینی روستایی ماهیتاً با کارآفرینی در محیطهای شهری تفاوتی ندارد. کارآفرینی در نواحی روستایی در جستوجوی ترکیب واحدی از منابع هم در درون و هم در خارج از فعالیتهای کشاورزی است. چنین چیزی میتواند از طریق وسعت بخشیدن به فعالیتهای اقتصادی کشاورزی حاصل شود. تاجاییکه تمام کاربریها به غیر کشاورزی منابع موجود تحقق یابد و تحولات اساسی در کاربری زمین و سطح تولید از آنچه که در گذشته تنها مرتبط با کشاورزی بود صورت پذیرد. بهاینترتیب کارآفرین روستایی شخصی است که برای ماندن در روستا و ایفای نقش در ایجاد ثروت عمومی آمادگی و اهداف اجتماعی توسعه در نواحی روستایی در قیاس با نواحی شهری بسیار بیشتر است. ازاینروی، معمولاً کارآفرینی در نواحی روستایی اجتماعمدار است و دارای یک خانواده گسترده مستحکم، پیوندها و تأثیری نسبتاً زیاد بر اجتماع روستایی است (پترین، 1381، 71).
چگونگی توزیع مکانی کسبوکار در شهر است.در بررسی میان کارآفرینی، جغرافیا و محیط شهری نیاز به شناخت تفاوتهای اقتصاد نواحی شهری داریم. در این راستا جغرافیای کارآفرینی شهری به مطالعه نقش عوامل محیطی (انسانی- طبیعی) بر شکلگیری و پراکنش فضایی مراکز کارآفرینی میپردازد. در نتیجه در جغرافیای کارآفرینی شهری، محقق به بررسی شکلگیری و رشد نواحی کارآفرینی در شهرها پرداخته و علل توسعه آن و یا عوامل بازدارنده کارآفرینی را در این مناطق شناسایی و تحلیل میکند.
چارچوب نگرش ذهنی انسان برای مشاهده و تفکر رویدادها و پدیدههای پیرامونی است.با وجود قدمت دیرینه کسبوکار خانگی، در مورد تعریف آن اتفاق نظر وجود ندارد و نقطه مشترک تعاریف آن، تأکید بر خانه بهعنوان محل اصلی و عمده کسبوکار است. کسبوکارهایی را میتوان خانگی نامید که صرفنظر از اندازه و نوع فعالیت، محل کار اصلیشان در خانه باشد (خنیفر، احمدی آزرم، زمانیفر، 1389؛ ادواردز، ادواردز و ایکانومی، 2010). انگیزهها و ذهنیتهای کارآفرینان کسبوکارهای خانگی متفاوت است. آنها به چهار دسته خطرگریز، راحتطلب، قناعتپیشه و بلندپرواز قابل دستهبندی هستند که گرایشهای متفاوتی را از فعالیتهای خانگی فاقد حاشیه سود بالا تا استفادهکنندگان از فنّاوری بهتر، پیگیری ایدههای بزرگ و گسترش کسبوکار را دارا میباشند. بدینترتیب، تعیین کسبوکار خانگی موفّق، کار دشواری است؛ چرا که موفّقیت، بنا بر خواست مالکان آن تعریف میشود و حتّی آن دسته از مالکان کسبوکارهایی که تصمیم هشیارانهای برای عدم رشد میگیرند، فعالان حیاتی اقتصاد محسوب میشوند. این تصمیم، علاوهبر تمایلات و سبک زندگی کارآفرین، به تناسب شرایط کسبوکار برای رشد و شرایط بازار بستگی دارد (تیپل، 2006، ص. 167؛ ادواردز و همکاران، 2010، صص. 301- 305 و 307). در بررسی پیشزمینههای کسبوکارهای خانگی به تأثیرگذاری برنامهها و مشوقهای دولتی علاوهبر عوامل بازار نیز اشاره شده است (اِرلز، لین و پیرس- لیونز، 2006). پس کسبوکار خانگی میتواند شامل طیف وسیعی از کسبوکارهای خدماتی روزمره، کمدرآمد و کمدوام، تا ورود بیبرنامه به کسبوکارهای خانگی بادوام (مثل خدمات نظافت منزل، نگهداری و خانهداری افراد مسن) و یا توجه هوشیارانه به تغییرات اقتصادی و شناسایی روندهای بازار برای ادراک فرصتهای مناسب و مدیریت راهبردی منابع باشد. رویکرد آخِر را میتوان آرایش ذهنی کارآفرینانه کسبوکار خانگی دانست. تحقیقات نشان داده کسانی که از آرایش ذهنی کارآفرینانه برخوردارند در مواجهه با موضوعات غیرقطعی کسبوکار و از نظر عواملی که برای موفقیت کسبوکار حیاتی است عملکرد بهتری دارند و چه برای خود و چه بهعنوان فعال اقتصادی ارزش بیشتری ایجاد میکنند (مک گرث و مک میلان، 2000؛ نِنِه، 2012؛ برورستروم، 2002، آلوارز و بارنی، 2002). شواهد مشخص مینماید که آرایش ذهنی کارآفرینانه میتواند حامی رشد کل اقتصاد (مانند اقتصاد سوئد) باشد و از رشد شرکتها پشتیبانی نماید (جوری، 1999). ازاینرو تأکید این مقاله بر معرفی آرایش ذهنی کارآفرینانه برای کسبوکارهای خانگی میباشد.
مراحلی است که یک کسبوکار خانگی از ورود تا خروج از بازار طی میکند.چرخه حیات بازار در کسبوکار خانگی فرایندی است که در ابتدا واحدهای کسبوکار خانگی در آن ظهور یافته، سپس دارای رشد فروش و رشد مخارج سرمایهای بالا و حیات کم بوده است و در مرحله بعد فروش با ثبات و متعادلی را تجربه نموده، نیاز به وجوه نقد در اکثر موارد از طریق منابع داخلی تأمین میشود و بازار در نهایت با کاهش فروش واحدهای کسبوکار خانگی، جایگزینی فنّاوری یا حتی منسوخ شدن محصولات روبهرو خواهد شد. برای مطالعه کسبوکار خانگی، عواملی همچون ویژگیهای اقتصادی باید مورد بررسی قرار گیرند. یکی از این ویژگیهای اقتصادی چرخه حیات بازار واحد تجاری است. طبق نظریه چرخه حیات، شرکتها در مراحل مختلف چرخه حیات از نظر مالی و اقتصادی دارای رفتارهای خاصی هستند؛ بدینمعنی که ویژگیهای مالی و اقتصادی بازار تحت تأثیر مرحلهای از چرخه حیات است. برای توصیف چرخه حیات بازار در کسبوکار خانگی چهار مرحله را باید در نظر گرفت (کرمی و عمرانی، 1389، ص. 2):1. مرحله تولد یا ظهور ، 2. مرحله رشد، 3.مرحله بلوغ و 4. مرحله افول یا سکون
دورهای است از مراحلی که محصول خانگی طی میکند و پس از آن به مرحله بازاریابی و فروش میرود؛ زمان لازم برای تکمیل چرخه زندگی محصولات متفاوت است (کمنیوس، 1390).همه محصولات و خدمات، چرخههای عمر مشخصی دارند که این چرخه، از تکوین محصول و روانه کردن اولیه آن به بازار شروع و زمانیکه محصول را از بازار جمع میکنند، خاتمه مییابد و به مراحل مختلفی تقسیم میشود.کسبوکار خانگی عبارت است از واحدهای کسبوکاری که فعالیتهایی مانند تولید محصولات و ارایة خدمات را در محل زندگی خود انجام میدهند. کسبوکارهای خانگی کسبوکارهای کوچکی هستند که بهطور روز افزونی جایگزین بنگاههای سنتی شدهاند. درحالیکه کسبوکارهای سنتی در حال تغییرات زیاد هستند کسبوکارها ی خانگی موتور محرک برای رشد و توسعة اقتصادی هستند (Edwards, 2010).
اموری از زندگی خصوصی خانواده که در جوار کسبوکار باید مصون از مداخله و تعرض دیگران باشد.همة کسبوکارها حقوق و حریم مشخصی دارند که هم بهصورت کلی و هم بنابر عوامل گوناگون بهویژه براساس ماهیت محیط فعالیتشان تعیین میشوند. در این میان شناسایی حریم خصوصی کسبوکارهای خانگی و عوامل اثرگذار بر آن بهدلیل فضای خاص، اندازه و تازگی بیشتر اینگونه کسبوکارها دارای ظرافتهای بیشتری دارد(Ruiz and Walling, 2005, P. 419).
نگهداری اطلاعات درآمد و هزینه کسبوکارهای خانگی بهمنظور تحلیل مالی دادهها برای کمک به تصمیمگیریهای کسبوکار است.کسبوکارهای خانگی معمولاً در بخش کسبوکارهای بسیار کوچک دستهبندی میشوند (Holmes et al, 1997, P. 68). این کسبوکارها، مزیتهای بسیاری دارند؛ ازجمله پایین بودن میزان ریسک، پایین بودن میزان سرمایه موردنیاز جهت راهاندازی، استقلال عمل بیشتر، انعطافپذیری بالاتر و صرفهجویی در وقت و انرژی. مطالعهها نشان میدهد که بیش از 70 درصد کارآفرینان موفق، در ابتدا کار خود را از خانه شروع کردهاند (Finmark, 2006, P. 23). ازطرفدیگر، همواره تصمیمهای صحیح تجاری با اطلاعات مربوط و قابل اتکای حسابداری پیوند ناگسستنی دارند. بنابراین، دانش حسابداری و دانش کسبوکار از هم قابل تفکیک نیستند. حسابداری زبان کسبوکار است. آشنایی ناقص با این زبان کنترل مالی و تصمیمات را به سطح نازلی تنزل میدهد. بنابراین ارتقای دانش و توانمندی بهکارگیری این ابزار مقولهای بسیار مهم برای اداره موفق کسبوکارهای خانگی است که نرخ شکست در آنها بین 20 تا 25 درصد است (Smith, 1997, P. 5).
بازبینی و کنترل صحت اطلاعات ثبت شده در دفاتر مالی شرکت خانوادگی است.حسابرسی(Auditing) بررسی رسمی یک واحد اقتصادی و مستندات مالی آن جهت بازبینی صحت و واقعیت آن. (Axford Dictionary, 2011). در تعریفی دیگر حسابرسی فرآیند منظم و با قاعده جهت جمعآوری و ارزیابی بیطرفانه شواهد درباره ادعاهای مدیریت در ارتباط با فعالیتها و وقایع اقتصادی بهمنظور تعیین درجه انطباق این ادعاها یا اظهارات با معیارهای از پیش تعیین شده و گزارش نتایج به افراد ذینفع است (سازمان حسابرسی، 1386).حسابرس مستقل (Independent Auditor): درباره مطلوبیت ارائه مجموعه صورتهای مالی یک شرکت اظهارنظر میکند. حسابرس مستقل منتخب مجمع عمومی صاحبان سهام و دارای صلاحیت حرفهای، استقلال رأی و مراقبت حرفهای در ارائه گزارش بوده و از خارج سازمان برگزیده میگردد.
تعامل و تأثیر و تأثر کودکان با کسبوکار خانگی است.با وجود گسترش تحقیقات در رابطه با کار و خانوادهها، هنوز اطلاعات کمی دربارة کودکان و کار در محیط خانواده در دست است. کودکان بهندرت مفهوم درستی از کار خود و یا کار والدینشان را درک میکنند. پترکوفسکی در سال 1978 نیز به این موضوع اذعان داشت که این حوزه بهدلیل محدودیتهای روششناختی و همچنین عدم همکاری کودکان در طی فرآیند تحقیق (انجام مصاحبههای دقیق و جامع با کودکان در ارتباط با برداشت آنان از خانواده و کار در خانه) با مشکلات زیادی روبرو است. تحلیلهای لین در 1974 پیرامون کار و زندگی خانوادگی بهدلیل عدم شرکت کودکان در فرایند تحقیق با محدودیت فراوانی مواجه گردید. این محدودیت ناشی از عدم روشهای مناسب برای مصاحبه با کودکان و همچنین نارضایتی والدین در رابطه با مصاحبه شدن با فرزندانشان است. (بیچ، 1988)
کلیة قوانین و مقررات قانون کار مربوط به ایجاد، فعالیت و خروج از بازار در کسبوکارهای خانگی است.حقوق کار بهعنوان یکی از موضوعات مهم در بحث کسبوکار است. هر شخصی که اقدام به راهاندازی کسبوکار مینماید بایستی از مقررات آن علم و اطلاع داشته تا حدود حقوق و تکلیف خود را شناخته و از انجام اقدامات مسئولبتزا پیشگیری نماید. در مشاغل خانگی شناخت این مسئله که صاحب یک کسبوکار خانگی در چه جایگاهی مشمول مقررات قانون کار واقع میشود، از اهمیت برخوردار است؛ چراکه در وضعیتهای مختلف حکم مسئله متفاوت خواهد بود. در حالتی که کسبوکار تأسیس شده توسط فرد بهصورت غیرمستقل بوده و فرد برای دیگری کار مینماید با حالتی که فرد اقدام به راهاندازی انفرادی یا جمعی یک کسبوکار خانگی برای خود مینماید، شمول و عدم شمول مقررات قانون کار و نیز حدود شمول قانون کار متفاوت خواهد بود.
روشهایی که میتوان با خدمات حمایتی به ایجاد و بقای کسبوکارهای نوپا کمک نمود، مورد نظر است.حمایت از کسبوکار خانگی نوپا، شامل برطرف نمودن مشکلات اساسی کسبوکارهای خانگی نظیر تحقیقات بازار و شناسایی فرصتهای بازار، طراحی محصول، تأمین مواد اولیه ارزان و با کیفیت مناسب، فروش محصولات در بازار، شبکهسازی و توسعة روابط با سایر کسبوکارها، و نیز ایجاد بسترهای مناسب و انجام اقداماتی است که منجر به ایجاد و توسعة کسبوکارهایی جدید در قالب کسبوکارهای خانگی میشود. بهعنوان نمونه، حمایت از کسبوکار خانگی نوپا، حمایت از نیروی کار شاغل در این نوع کسبوکارها را شامل میشود که جدید بودن را برای این نوع کسبوکارها به ارمغان میآورد. همچنین از طریق حمایتهای مناسب، این نیروی شاغل میتواند در راستای شبکهسازی و توسعة روابط با سایر کسبوکارها نقش آفرین باشد. زیرا هرگونه یادگیری و دانستن به انسان مربوط میشود و از این روست که امروزه انسان اصلیترین سرمایه و بهترین دارایی کسبوکار محسوب میشود (قلیپور، 1393 ، ص46). از دگر سو در صورت حمایتهای مناسب، شاغلین در یک کسبوکار خانگی میتوانند بر فروش محصولات آن کسبوکار مؤثر باشند. در این میان پاداشهای مناسب میتوانند بسیار مؤثر باشند. طرحهای مختلف و متنوعی از پاداش وجود دارد که در کسبوکارهای گوناگون مورد استفاده قرار میگیرد. پاداشها معمولاً پرداختهای اضافی و مازاد هستند که بهصورت ماهانه یا سالانه و بهعنوان پاداش کار خوب، جبران کار پرخطر و یا سهم سود پرداخت میشوند (ساترلند و کانول، 1390، ص68). در این راستا زمان کار شناور نیز میتواند انتخابی مناسب بهمنظور حمایت از نیروی کار شاغل در کسبوکارهای خانگی جدید از سوی صاحبان این نوع کسبوکارها باشد. در واقع حمایتهای بالادستی از کسبوکار خانگی جدید میتواند به نحوی باشد که صاحبان و متولیان این نوع کسبوکارها امکان شناور سازی زمان کار همکاران خود را داشته باشند. زمان کار شناور بهخصوص برای همکاران در یک کسبوکار خانگی، که در عین حال وظیفه طراحی محصول جدید را دارند، بسیار مؤثر است.
(قوانین بیمهای و کسبوکارهای خانگی)نقشی است که بیمه در کاهش مخاطرات کسبوکارهای خانگی دارد. کسبوکار خانگی نیز مانند سایر کسبوکارها مواجه با ریسکهایی هم از جهت خسارات ناشی از عدم تحقق درآمد مورد انتظار یا ایجاد خسارت به اموال و ابزارآلات کار و محصولات و مسئولیت ناشی از اقدامات کارکنان و خود به جهت ایجاد خسارت به اشخاص ثالث ازجمله همسایگان و غیره میباشد. لذا استفاده از ظرفیتهای موجود در زمینه بیمه اموال و مسئولیت یک امر ضروری برای صاحبان کسبوکارهای خانگی نیز میباشد. از طرفی شخص صاحب کار و کارکنان وی نیز نیازمند حمایت در قالب ایجاد یک پوشش بیمه تأمین اجتماعی میباشند تا ضمن برخورداری از مزایایی چون خدمات درمانی، از مستمریهای قانونی نظیر بازنشستگی و از کارافتادگی بهرهمند شوند.
Legal Protection of Innovations Based on Home Business
خدمات و مزایایی است که در قانون برای توسعه نوآوری توسط کسبوکارهای خانگی پیشبینی شده است. حمایت حقوقی از نوآوریهای مبتنی بر کسبوکار خانگی میتواند به نقطه عطف پیشرفت کسبوکار مذکور مبدل گردد.کسبوکار خانگی یکی از شیوههای سنتی کارآفرینی است که امروزه با اشکال جدید و بهروزی همراه گردیده است. در این میان، ثروت آفرینی مستمر و با داوم از کسبوکار خانگی نیازمند عناصری است که کار این گروه از فعالان را از سایر رقبا تمیز داده و آنها را در محور پیشرفت مادی و معنوی قرار دهد. تولید مبتنیبر خلاقیت و نوآوری یکی از مهمترین عناصر در توسعه کسبوکار خانگی تلقی میشود، امری که بسیاری از کارآفرینان خانگی از گذشته آن را مورد توجه قرارداده و در منازل و اقامتگاههای شخصی خود با امکاناتی که براساس منابع مالی و اعتباری خود داشتند به ارائه خلاقیت و نوآوری پرداخته و توانستهاند مسیر تاریخ علمی و صنعتی را با دگرگونی همراه نمایند.
«خانواده در یک کسبوکار خانگی»، شامل افرادی هستند که بهواسطه وجود یک رابطه خویشاوندی، در یک کسبوکار خانگی بهطور کامل یا پارهوقت ایفای نقش نموده و بر جهتگیریهای مالکیتی و مشارکتی آن تأثیر میگذارند (احمدپور داریانی و ملکی، 1390، ص. 196-197).
خدماتی است که از طریق تلفن همراه، توسط کسبوکارهای خانگی به مشتریان ارائه میگردد.خدمات ارزش افزوده تلفن همراه مجموعه خدمات فراتر از مکالمه صوتی است که گسترة وسیعی از خدمات پیامکی و کاربردها را شامل میشود. امروزه استفاده از این خدمات گامی نوین در توسعه کسبوکارهای خانگی میباشد.
ارتباط صاحب کسبوکار خانگی با مشتریان وی از طریق تلفن همراه انجام میشود.در یک کسبوکار خانگی، به هرگونه استفاده تجاری نیروی کار خانگی از دستگاههای تلفن همراه و بهطور کلی شبکههای بیسیم، بهمنظور انجام مقاصد و فعالیتهای تجاری در جهت خدمترسانی به مشتریان، مفهوم «ارائه خدمت تجاری توسط تلفن همراه در کارآفرینی خانگی» اطلاق میگردد (Ktoridou, et al., 2008).
انجام خدمات حسابداری سایر شرکتها در خانه است.برطبق تعاریف اولیه، حسابداری فرایند ثبت، اندازهگیری، تلخیص، فعالیتها و رویدادهای مالی واحدهای اقتصادی است. در تعریفی جدیدتر، حسابداری را سیستم اطلاعاتی میدانند و در حال حاضر وظیفه حسابداری فراهم کردن اطلاعات مفید برای استفادهکنندگان و تصمیمگیران مالی است (تالانه، 1383، ص. 64). کسبوکار خدماتی؛ شامل فعالیتهایی است که برای انتقال کالاها و خدمات از مکان تولید به محل مصرف ضروری اند. شرکتهای خدماتی، خدمات یا محصولات نامشهودی به مشتریان ارائه میکنند. برای مثال مؤسسه حقوقی یا مؤسسه حسابرسی که خدماتی را به ارباب رجوع ارائه میکند (هورن گرن، فاستر و داتار، 1388، ص. 67). امروزه همزمان با افزایش مشاغل خانگی و بنگاههای کوچک و متوسط بازار حسابداری رونق خاصی گرفته و فرصتهای شغلی بسیاری را ایجاد کرده است. بنابراین افرادی که در زمینه حسابداری یا حسابرسی دارای تخصص هستند بهراحتی میتوانند خدمات خود را در منزل و برای بسیاری از مؤسسات و بنگاههای کوچک و بزرگ تجاری، صنعتی و تولیدی و خدماتی انجام دهند (مؤسسه کار و تأمین اجتماعی، 1385، ص. 156). راهاندازی خدمات حسابداری بسیار ارزان و آسان است و درآمد مناسبی دارد (Lewis & Trevitt, 2003, P. 86).
خدمات خانگی یک نام همگانی برای یک رشته خدمات گوناگون است که در محل زندگی یا خانه خدمات گیرنده تحویل میگردد.معمولاً بنگاههای اقتصادی را در یک دستهبندی کلی به دو گروه تولیدکننده کالا و ایجادکننده خدمات تقسیم میکنند و بنگاه خدماتی به بنگاهی اطلاق میشود که محصول آن بهصورت کالای غیرمشهود و غیرملموس باشد. آنچه مسلّم است، خدمات ماهیتی متفاوت از کالاها دارند. برای خدمات ویژگیهایی برشمرده شده که اشاره به آنها به روشنتر شدن بحث کمک میکند، ازجمله اینکه:·خدمات جنبه غیرفیزیکی دارند؛·خدمات قابلیت ذخیره شدن ندارند؛·خدمات از ذینفع آن قابل جدا شدن نیست و نمیتواند مورد خرید و فروش مجدد قرار گیرد؛·خدمات قابل لمس نیستند؛·خدمات قابل مشاهده نیستند؛·بین تولید خدمات و مصرف آن فاصلة زمانی وجود ندارد. یعنی برعکس کالاها، خدمات در لحظه تولید به مصرف میرسند (بختیاری، 1382).
کسبوکاری که در آن اپراتورهای خانگی و یا نیروی کاری که محلی جز در اجاره و مالکیت خانه، برای آن فرض نشده است؛ اکثر وظایف کسبوکار را که شامل خدمات و فعالیتهای توانمندساز خاص معلولین هستند به انجام برسانند (Redmond & Waker, 2010).برای «معلولیت» در سه حوزه، تعاریف مختلفی بیان گردیده است. در ادامه، ابتدا برداشت این سه حوزه از معلولیت، بیان میگردد و سپس سعی میشود که تعریفی عام از معلولیت که در نزد سازمان ملل متحد و اکثر کشورهای جهان، عمومیت دارد، بیان گردد:الف) وجود محدودیتهای عملکردی یک راه معمول و سریع برای مشخص نمودن یک شخص بهعنوان معلول است. بر طبق این تعریف، معلولیت ناشی از یک درک پزشکی از معلولیت است. که معلولیت را بهعنوان نابینایی، ناشنوایی یا انواع دیگر تغییرات در ساختار جسمانی معرفی میکند. به این مشکلات در حال حاضر، اغلب و نه همیشه برچسب اختلال، اطلاق میشود (Nagi, 1965). براساس این درک از معلولیت، معلولیت بهعنوان محدودیتهای عملکردی مرتبط یا آثار اختلال در یک ظرفیت و توانایی فردی، برای انجام فعالیتهای زندگی روزانه معرفی میگردد (Hahn & Hegamin, 2001).ب) دومین گروه از تعاریف، تعاریف اداری و حقوقی از معلولیت هستند. این گروه از تعاریف، از توزیع مزایای رفاهی برای اشخاص دارای معلولیت، بهمنظور تفکیک اشخاص واجد شرایط و اشخاصی که واجد شرایط نیستند، برای برخورداری از پشتیبانی دولت، سرچشمه میگیرد. قوانین اغلب تعاریفی از اینکه چه چیزی برای معلولین، بهمنظور انتفاع آنها باید در نظر گرفته شود را دربر دارند (Hedlund, 2000) این بدینمعنی است که با توجه به تعاریف اجرایی، اگر شخصی از یک انتفاع مسلم برای معلولین بهرهمند گردد، این شخص دارای معلولیت خواهد بود (Barron, Michailakis, & Söder, 2000).بدینترتیب، این گروه از تعاریف معلولیت، نه تنها در بین سیستمهای رفاهی بلکه در درون یک سیستم نیز، بسیار متنوع است. تعاریف اجرایی معلولیت، اغلب برای پژوهشهایی که اصلاحات و انتفاعی را برای معلولین ارزیابی میکنند بهکار گرفته میشود (Gronvik, 2009).ج) سومین و آخرین گروه از تعاریف معلولیت، را میتوان یک تعریف ادراکی از معلولیت نامید. این بدینمعنی است که یک شخص، خودش را بهعنوان یک شخص معلول درک میکند. بدینترتیب، بر طبق این تعریف، قرار گرفتن در طبقهبندی افراد معلول، بیشتر بهصورت داوطلبانه میباشد. در مقایسه با دو تعریف دیگر، در اینجا از نتایج یک تعریف ذهنی در بین افرادی که بهخود عنوان معلول را میدهند استفاده میگردد. این گروه از تعاریف معلولیت، اغلب در پژوهشها و گزارشها بهکار میرود (Gronvik, 2009).
به آن دسته از خدمات پایدار که مهندسین معمار بهعنوان کسبوکار در منزل و محل سکونت خود در زمینه معماری، طراحی داخلی، و خدمات مدیریت پروژه انجام میدهند خدمات خانگی طراحی معماری پایدار میگویند (Pezzoli, 1997).هر نوع فعالیت کارآفرینی که در آن ملاحظات مربوط به توسعه پایدار شامل ملاحظات محیطی، اجتماعی و اخلاقی رعایت شده باشد، کارآفرینی پایدارست (جانثاری و زمانی، 1388، ص. 1032). بسیاری از واژهها نظیر مسئولیت اجتماعی، حقوقی، وجوه اخلاقی و نظایر آن در ارتباط با واژه کارآفرینی پایدار بهکار میروند. هرچند بسیاری از این واژهها بیان کننده مفاهیم متفاوتی هستند، اما همه آنها به جنبههای مختلفی از کارآفرینی پایدار اشاره میکنند.
بازاریابی و فروش انواع کالاها و خدمات در مقیاس کوچک و خُرد به بازار توسط افراد و خانوارها، از طریق کسبوکارهایی که قلمرو فعالیت تولید آنها در خانه یا املاک مسکونی است خردهفروشی در کسبوکار خانگی گویند.کسبوکار خانگی به دو شکل وابسته و مستقل فعالیت میکنند. کسبوکارهای خانگی وابسته، اغلب تحت نظر شرکتها و سازمانهای بزرگ فعالیت میکنند، اما کارآفرینان کسبوکار خانگی مستقل اغلب بدون وابستگی اقدام به تولید و فروش محصولات و خدمات خود میپردازند (Larson and Schreiber, 2007, P. 10). انجام هرگونه فعالیت خردهفروشی در کسبوکار خانگی بدون دو عامل اساسی امکانپذیر نخواهد بود، شامل:·طرح کسبوکار مناسب. اغلب پژوهشها نشان میدهد که کسبوکارهایی برخوردار از طرح اولیه منطقی و حساب شده، بالاترین میزان موفقیت و روند رو به رشد در بازار فروش محصولات را تجربه میکنند. لازم به ذکر است یکی از مهمترین اجزاء طرح کسبوکار برنامه مناسب جهت بازاریابی فروش محصولات است.·بودجه کافی برای کسبوکار. در واقع بدون برخورداری از بودجه و منابع مالی کافی، طرح کسبوکار بهخودیخود فقط یک ایده خوب است (Barrow, 2008, P. 184; Carroll, 2004, P. 4).
ویژگیهای خانواده و تعامل آن با فعالیتهای کسبوکار است.کسبوکار خانوادگی توجه رو به افزایشی را در اقتصاد و کسبوکار بهخود اختصاص داده است؛ چرا که اکثر شرکتها در گوشه و کنار دنیا توسط مؤسسان و پس از آن اسلاف ایشان اداره میشوند.
شروع فعالیتهای کسبوکار خانگی بدون اتکا به کمکهای دیگران است.سختترین مرحله آغاز بهکار، شروع کردن کار است. هیچ کس صرفاً با برنامهریزی برای ثروت، موفق نشده است (کاوازاکی، 1390، ص. 23). خودآغازگر کسی است که بهتنهایی تصمیمگیری کند و با ابتکار عمل، توانایی شروع و انجام دادن کاری را بهطور مؤثر داشته، بدون آنکه نیاز به راهنمایی و تشویق مداوم شخص دیگری داشته باشد (کاوی، 1381، ص 275). کارآفرینان کسانی هستند که خود شروع به فعالیت میکنند و در نظر دیگران چنین جلوه میکنند که یک میل درونی قوی برای رقابت و دنبال کردن اهداف دشوار، آنها را به جلو میراند. افراد موفق تمایل دارند که در حد اعتدال ریسک کنند (کوارتکو و هاجتس، 1383، ص 133). کارآفرینان موفقی که بهتنهایی اقدام به راهاندازی کسبوکار میکنند دارای مشخصههای برجستهای چون استقامت و شکیبایی، تدبیر و کاردانی، دارای قدرت برانگیختن سایرین، قوه تمرکز، میل بالا به موفقیت، ظرفیت یادگیری بالا، انعطافپذیری در برابر تغییر میباشند. یک کارآفرین کسبوکار خود را با شکلدهی ایده یا با شناسایی فرصتی که سایرین تاکنون توجهی به آن ننمودهاند آغاز میکند. در کسبوکار خانگی معمولاً کارآفرین اقدام به راهاندازی کسبوکاری مینماید که در آن حوزه از دانش و تخصص کافی برخوردار است (گلابی، 1390، ص 68 و 69).
ارزیابی عملکرد و توانمندیهای کسبوکار خانگی توسط صاحب آن است.اقتصاد جهانی برپایه کسبوکارهای کوچک و متوسطی بنا شده است که حاصل فرایند کارآفرینی است. کسبوکارهای خانگی نقش مهمی در اقتصاد هر کشوری ایفا میکنند. برای راهاندازی کسبوکار خانگی و هنگام ورود به بازار کسبوکار، باید با روشهای راهاندازی آن آشنا شد و دانست که چه کاری را بایستی آغاز کرد و انتخابهای دیگر چه چیزهایی هستند؟ کسی که به دنبال موفقیت در راهاندازی کسبوکار خانگی است، باید بداند که از کجا شروع کند؟ بنابراین بررسی و انجام یکسری چک لیستها و کنترل مواردی قبل از شروع کسبوکار خانگی لازم است. در این مقاله ضمن ارائه تعاریف و معرفی ابعاد خودارزیابی متناسب با مراحل راهاندازی کسبوکار به ارزیابیهای کلیدی که فرد در راهاندازی کسبوکار خانگی درباره خود و کسبوکارش باید انجام دهد، توجه خواهد شد.
جبران خدمات نیروی کار مصرفی در کسبوکار ازسوی صاحب کسبوکار خانگی است.فرد یا افرادی از اعضای یک خانواده، پس از آنکه تصمیم به خوداشتغالی گرفتند کسبوکار خانگی را در محیط خانه برپا میکنند. خوداشتغالی با کارآفرینی ارتباط تنگاتنگی داشته و بارها بهجای هم بهکار برده شدهاند. عوامل گوناگونی بر روی خوداشتغالی و برپایی کسبوکارهای خانگی اثر میگذارد که میتوان به عوامل فردی، خانوادگی و عوامل کلان در سطح جامعه اشاره کرد (Mason et al, 2011, P. 626).
فردی که هزینههای زندگی خود را از طریق کسب کار خانگی، واقع در منزل و محل مسکونی، خود تأمین میکند و حقوق یا دستمزدی از شخص یا سازمان دیگری دریافت نمیکند.کار را میتوان کوشش جسمی و فکری انسان برای نیل به هدفهایی غیر از لذّت بردن از نفسِ کوشش، تعریف کرد. دیدگاه توسعه انسانی، با ویژگی خویشتنکاری در جامعه پساصنعتی به وجود میآید و جامعه را بهسوی تمرکززدایی و خوداتکایی بیشتر در تهیه و تدارک انرژی سوق خواهد داد (حسینی و دیگران، 1386، ص. 15). بنابراین میتوانیم انتظار داشته باشیم که هر روز شاهد اقبال بیشتری برای خروج از کار دیگران و تشکیل کسبوکار برای خود باشیم. اگرچه بحث خوداشتغالی در مجموعه مباحث اقتصادی چندان جدید نیست اما الزام شرایط حاکم بر جوامع صاحبنظران را وادار میسازد تا بهطور عمیقتری به این موضوع بپردازند. بهاینترتیب تعاریف مختلفی از خوداشتغالی ارائه شده است که در ادامه به چند تعریف اشاره میگردد.
خوداشتغالی روستایی، راهبردی در جهت کاهش بیکاری، رشد اقتصادی، ایجاد اشتغال پایدار، کاهش فقر و توسعه همهجانبه روستایی.امروزه، یکی از بزرگترین مشکلات کشورهای مختلف جهان، بیکاری است و برنامهریزان و سیاستمداران، با چالشهای بسیاری در زمینه رفع این معضل و اشتغالزایی روبهرو میباشد. در این بین، بخش کشاورزی و روستایی بهعنوان یکی از بخشهای مهم اقتصادی بیشتر کشورها، بهسبب مشکلاتی از قبیل پراکندگی جغرافیایی روستاها، ارائه خدمات اجتماعی، حرفهای و تخصصی ناکافی، محدودیت منابع، عدم مدیریت صحیح، سطح پایینتر فنّاوری، فقر، بیسوادی و...، با مشکلات جدیتری در زمینه بیکاری مواجه میباشند که این امر سبب گردیده است تا برنامهریزان و سیاستگذاران، در پی حل این مشکل باشند (عبداللهی، 1385، صص. 169-170 و ضیاء توانا و همکاران، 389، ص. 48). یکی از راهبردهای مؤثر و کارآمد در این زمینه، توسعه خوداشتغالی روستایی میباشد که میتواند مزایای بیشماری در پی داشته باشد و زمینهساز دستیابی به توسعه پایدار روستایی گردد (رکنالدین افتخاری و همکاران، 1389، ص. 2). برایناساس، در مقاله حاضر، ضمن اشاره اجمالی به اهمیت اشتغال و خوداشتغالی، به مقوله خوداشتغالی روستایی و مزایای آن پرداخته میشود. در پایان نیز، عوامل مؤثر بر توسعه خوداشتغالی روستایی مورد بررسی قرار میگیرد.
تلاش فرد برای توانمندسازی و ارتقای قابلیتهای شخصی در جهت تحقق هدفهای او است.خودبالندگی را میتوان نوعی شکوفایی تدریجی دانست. در واقع میتوان آن را بهصورت فرایند تغییر درونی فرد در راستای بهتر سازی خود در زمینه هدف مورد نظر بهمنظور رسیدن به یک زندگی مطلوبتر و بهتر توصیف نمود. برای تحقق این امر لازم است کوششی برنامهریزی شده داشت. انسان بالنده، انسانی پرورده و متعادل است که در کلیت هستی و ابعاد وجودی خویش بهصورت خود فرمان عمل میکند. زمانیکه انسان بتواند در همه ابعاد هستی چنان پروده شود که عنان عقل، عاطفه، اخلاق و جسم خود را در دست داشته باشد و در برخورد با راه چارههای گوناگون زندگی با تکیه بر تواناییها و دانش و تجربه خویش بهترین یا مناسبترین راه چاره را برگزیند آنگاه میتوان وی را انسانی بالنده بهشمار آورد. انسان زمانیکه به بالندگی دست مییابد و استعدادهای خود را شکوفا میسازد برای پیشرفت و دگرگونی و تازه گردانی خویش به بینیازی از دیگران میرسد و خود بهطور مستقل چرخ زندگی را میچرخاند. بهعبارتی انسان بالنده از ضرورت سرپرستی و نگهبانی دیگران بینیاز است. دست یافتن به بالندگی و شکوفا شدن در زندگی فردی و سازمانی اصول و قواعدی دارد که باید آنها را شناخت و بهکار بست (طوسی، 1380، ص. 14).
در طول سالیان اخیر مزایا و منافعی که خوشههای کسبوکار برای انواع مختلف کسبوکارها ایجاد مینمایند، بیش از پیش مشخص شده است و بههمینترتیب علاقه فزایندهای در خصوص شناسایی و برنامهریزی جهت پویایی هرچه بهتر خوشههای کسبوکار به وجود آمده است و متعاقب آن فعالیتهایی نیز در این رابطه صورت پذیرفته است. در واقع این امر مورد تأیید محققان است که تغییرات فنّاورانه کمک فراوانی به اقتصاد جهانی میکند و به تبع آن مکان جغرافیایی و تمرکز کسبوکارها موضوع بسیار مهمی برای توسعه منطقهای است که مزایای رقابتی برای خوشههای کسبوکار فراهم میکند (Porter,2000, P. 15) و پویایی و فعالیت خوشهها باعث ارتقای رقابت شده و نوآوریهای منطقهای را به همراه خواهد داشت (OECD,1999). مشخصة خوشهها، تمرکز جغرافیایی، همکاری در تکمیل فعالیتهای یکدیگر، تولیدات و خدمات مشترک و همینطور چالشها و فرصتهای مشترک است. نزدیکی به منابع و مواد اولیه، وجود نیروی کار ماهر، رشد مناسب خدمات توسعه کسبوکار، رشد مناسب زیرساختها، شرایط مناسب اقتصادی محلی، ملی و بینالمللی از شرایط و پیدایش توسعه خوشههای صنعتی است. در این پژوهش به مطالعه و بررسی خوشههای کسبوکار خانگی بهعنوان یکی از مهمترین ارکان توسعه کسبوکارهای خانگی میپردازیم. ازآنجاکه یکی از عوامل مؤثر بر توسعه منطقهای و ایجاد اشتغال، فعالیت در زمینه کسبوکارهای خانگی است؛ لذا شناسایی، حفظ، تقویت و توسعه خوشههای کسبوکار خانگی میتواند به توسعه کسبوکارهای خانگی بیانجامد.
مطالعه درخصوص ابعاد داراییهای فکی در کسبوکار خانگی است.کسبوکار خانگی از نظر ایجاد شغل و نوآوری در حوزه کالاها یا خدمات دگرگونیهای فراوانی را در عرصه اجتماع و اقتصاد کشورها به وجود آورده است. کسبوکار خانگی تنها محدود به انجام فعالیتهای یدی نمیشود بلکه میتواند ناظر به آفرینش داراییهای فکری هم باشد. شاغل خانگی مالک فعالیتهای خود میباشد و این فعالیتها شامل تمام مواردی میشود که منجر به ارائه خدمات و تولید کالاها اعم از کالاهای فکری و غیرفکری میشود؛ ازاینرو میتوان اذعان داشت کلیه داراییهای فکری که از طریق تلاش و کوشش اعضای خانوارها به منصه ظهور رسیده است متعلق به خود ایشان بوده و با اعمال حقوق انحصاری از طریق این شبهبنگاه خرد میتواند تجاریسازی شود
دسترسی به اطلاعات مربوط به مسائل حقوقی، اقتصادی، بازار کالا و خدمات، ویژگیهای مکان مناسب، تجهیزات مورد نیاز، و دسترسی به ایدههای مناسب را گویند.بهزعم لوسکو (2004)، اطلاعات مربوط به کسبوکارهای خانگی اطلاعات مربوط به، فعالیتهای اقتصادی در محل سکونت است که با استفاده از وسایل و امکانات منزل، راهاندازه میشود (Loscocco, 2004).
دسترسی به فضای کار در ارتباط با مجموعهای از عوامل مکانی- زمانی تبیین و تعریف میشود که بیانگر کمّیت و کیفیت دستیابی مردم از طیقات اجتماعی- جمعیتی و گروههای شغلی مختلف به عوامل کار و فعالیت اقتصادی است، که در نهایت به انجام تولید در یک بخش و یا ارائه خدامات در زمینههای گوناگون میانجامد
تقسیم کسبوکارهای خانگی در گروههای دارای ویژگیهای همسان است.نگاهی گذرا به وضیعت اقتصادی و اجتماعی جهان نشان از رشد فزاینده و قابلتوجه کسبوکارهای خانگی و نقش مهم آن در تولید ناخالص ملی کشورهای پیشرفته صنعتی است. موسکه (2005) معتقد است که کسبوکارهای خانگی عمدتاً برای انتساب به آن دسته از عملیات تجاری گفته میشود که در قدم نخست در یک اقامتگاه خصوصی انجام میشوند یا در یک بنیاد خانگی متمرکز باشند. کسبوکارهای خانگی معمولاً در حوزه کسبوکارهای بسیار کوچک (کسبوکارهای کمتر از پنج کارمند) دستهبندی میشوند (Loscocco & Smith, 2004). این نوع کسبوکارها وابستگی زیادی به ویژگیهای فردی شخص مالک کسبوکار دارند، بهطوریکه مالک کسبوکار خانگی در هر مورد خاص، نیازها و انگیزشهای متفاوتی برای هدایت کسبوکارش دارد. بااینحال بررسیها نشان از تحقیقات و اطلاعات محدود در این حوزه است. حیطه کسبوکار خانگی عمدتاً به کسبوکارهایی اشاره دارد که در اقامتگاهها یا منازل شخصی انجام میگیرند. بهعلاوه این نوع اقامتگاهها بهطورمعمول محل زندگی و سکونت فرد نیز میباشند (Mason, et al., 2011).
بهمعنی ثبت تمام دادوستدهایی است که از کسبوکار ناشی میشود و میتواند در قالب ارقام پولی بیان گردد (دیکسون، آ 1377، ص. 63). دفترداری ممکن است ساده و یکطرفه باشد یا مترادف و دوطرفه (نبوی، 1383، ص. 69) و یا سهطرفه باشد. در دنیای پر ابهام اقتصاد امروز، تنها پول درآوردن برای بنگاههای اقتصادی و افراد مهم نیست بلکه مستندسازی درست همه رویدادهای کسبوکار نیز به همان اندازه برای صاحبان کسبوکار اهمیت دارد (قاسمی، 1390، ص. 40). یک کاسبکار خانگی باید بتواند همانند یک دفتردار، اطلاعات مالی کسبوکار خود را ثبت و ضبط کند و در مواقع لزوم از آنها بهره ببرد (گلابی و دیگران، 1390، ص. 67). با رعایت مفهوم مربوط بودن هزینه با درآمد، در کسبوکار خانگی نیز میتوان همان هزینههای قابل قبول اعمال شده در دیگر فعالیتهای تجاری را مد نظر قرار داد مشروط بر اینکه این هزینهها مربوط به مخارج غیرکاری و امور شخصی نباشد (جمشیدیفرد، 1386، ص. 59).
اختصاص بخشی از فضای خانه به دفتر کسبوکار خانگی زنان است.زنان کارآفرین، زنانی هستند که بهتنهایی یا با مشارکت، کسبوکاری را ایجاد کرده و یا از طریق ارث کاری را پذیرفتهاند، و با قبول ریسکهای مالی، اجتماعی، اخلاقی و روانی؛ با خلاقیت و نوآوری محصولات جدیدی تولید میکنند (گلرد، 1386، ص. 274). کاسبکار خانگی باید بخشی از منزل را بهعنوان محیط کاری جدا و مناسب در نظر بگیرد. اسباب و تجهیزات مناسب و مورد نیاز کسبوکار خود را تهیه کند و در چیدمان آنها دقت نظر کافی به خرج دهد (انتظاریان و طهماسبی، 1389، ص. 88). انعطافپذیری در انتخاب دفتر کار در منزل، تأثیر بسزایی دارد (گلمحمدی، 1382، ص. 34). لازمه این امر اختصاص بخشی از منزل جهت تشکیل یک دفتر کار کوچک است که این قسمت میتواند بخشی از اتاق نشیمن، اتاق کودک و یا حتی آشپزخانه باشد. شاید بیشترین هزینهای که در این میان بر زنان تحمیل میشود، هزینه خرید دستگاه رایانه، ملحقات آن و هزینه جاری اتصال به شبکه اینترنت باشد (حسینی، مریدسادات و فهام، 1386، ص. 21).
مطالعات صورتگرفته درباره کسبوکارهای خانگی به انگیزههای متنوعی برای شروع یک کسبوکار در خانه اشاره میکند. بعضی از دلایلی که افراد به آن اشاره میکنند کسب استقلال و یا تمایل برای مستقل بودن و خوداشتغالی است (Paige & Littrell 2002, P. 321; Brown & Muske 2001; Jurik 1998, P. 14; Nanaimo CEDO 1995; Good & Levy 1992, P. 40; Orser & Foster, 1992). دلیل مهم دیگر این است که کسبوکارهای خانگی انعطاف و آزادی عمل در رابطه با تصمیمگیری، محل کار، ساعات کاری، اوقات فراغت و خانواده میدهد (Edwards & Field-Hendrey 2002, P. 171; Meiksins & Whalley 2002, P. 848; Paige & Littrell, 2002, P. 321; Jurik 1998, P. 18; Orser & Foster, 1992). جریک (1998) در مطالعات خود اظهار داشت که 90 درصد از مالکان رسیدن به رضایت شخصی را مهمترین انگیزه برای شروع یک کسبوکار خانگی میدانند. پاسخدهندگان در مطالعه او رضایت شخصی را «استقلال، رهایی از نظارت، آزادی در تعیین محل و ساعات کاری و فرصت برای انجام کار متنوع، جالب یا چالشی» تعریف کردهاند. از نظر برک (2003) زنان راهاندازی یک کسبوکار خانگی را فرصتی برای آزادی، قدرت و کنترل بر سرنوشت خود میدانند
کسانی که از عملکرد کسبوکار مبتنی بر وب تأثیر میپذیرند.ذینفعان افراد، گروهها و سازمانهایی هستند که منفعت و سهمی از کسبوکار مربوطه دارند و از طرفی ممکن است امکان تأثیرگذاری بالقوه یا بالفعل بر اقدامات انجام شده در این حوزه را داشته باشند. لیتینن بر اهمیت ذینفعان تأکید داشته و اظهار میکند که برآوردن انتظارات ذینفعان مرتبط، یک بخش جداییناپذیر از موفقیت کسبوکار است. تحلیل ذینفعان شامل دامنهای از متدولوژیهای مختلف برای تحلیل علایق و منافع ذینفعان است و نشان میدهد که منافع کدامیک باید در زمان تصمیمگیری در نظر گرفته شود. رویکردهای مختلفی برای تحلیل ذینفعان توسعه داده شده است، اما بهطورکلی، گروههای ذینفع یا بازیگران عرصه کسبوکار بر حسب دو مورد تحلیل میشوند که عبارتند از: منافعی که آنها در یک موضوع خاص- که در این مقاله کسبوکار خانگی مبتنی بر وب است- به دست میآورند، و کمیت و نوع منابعی که آنها میتوانند تجهیز کنند تا نتایج را تحت تأثیر قرار دهند (, P. 240Brugha & et.al., 2000).
شیوههای ورود شرکتهای خانوادگی به بازار بینالمللی، بقا و فعالیت در آن بازار است.جهانی شدن موجب ورود رقبای جدید و قوی در بازارهای یک شرکت میشود. بنابراین شرکتها بایستی همواره از مزیتهای رقابتی جدید برخوردار باشند. یکی از راهبردهایی که با یافتن بازارهای جدید برای شرکتها، منجر به رشد کسبوکار خواهد شد، راهبرد بینالمللی شدن است. برای بررسی این راهبرد در شرکتهای خانوادگی بهخاطر ویژگیهای متفاوت اینگونه شرکتها نسبت به سایر شرکتها، نظیر تصمیمات خانواده، ویژگیهای مالکیتی و اتکای مالی شرکت به خانواده و...، مطالعاتی صورت گرفته است.
نقشی است که رسانهها میتوانند در یاددهی- یادگیری مهارتهای کارآفرینی و استقرار فرهنگ کارآفرینی در جامعه ایفا نمایند.کارآفرینی خانگی بهعنوان یک فرایند ایجاد ارزش ازطریق تخصیص بهینه و کارای منابع در اختیار زندگی شخصی افراد، بهدلیل نگرش کارآمد به این منابع اهمیت شایستهای دارد. استفاده از فنّاوریهای اطلاعاتی و ارتباطی این امکان را فراهم آورده است که افراد قابلیتهای ایجاد ارزش را جدا از محیطهای سنتی کار و در خانهها و منازل خود محقق کنند و طیف وسیعی از کسبوکارها، از صنایع دستی و غذایی گرفته تا خدمات پیشرفته ارتباطی را در قالب کسبوکارهای خانگی ارائه دهند. بااینحال گسترش این نوع فعالیتها بهخودیخود و صرفاً بهدلیل امکاناتشان میسر نمیشود، بلکه نیاز به عوامل تسهیلگری دارد که معمولاً حضور آنها در جامعه سبب تشویق حضور افراد در قالب کارآفرینان رسانهای میشود و آنها را برای این امر آماده میسازد. یکی از مهمترین این عوامل تسهیلگر رسانههای جمعی هستند که بهدلیل تأثیرگذاری بر روی ذهنیت افراد و نیز درگیر شدن طولانیمدت افراد با آنها میتوانند در ترویج فعالیتهای کارآفرینی خانگی نقش مهمی ایفا کنند. اهمیت رسانههای جمعی – فراتر از رسانههای نوین- در جایگاه آنها در زندگی شخصی اغلب مخاطبان هدف کسبوکارهای خانگی است. تلویزیون، رادیو، روزنامهها و مجلات بهعنوان پررنگترین مصداقهای رسانههای جمعی جایگاه ثابتی در میان عملگران کسبوکارهای خانگی دارند و ازاینرو ضریب نفوذ آنها در مقایسه با سایر ابزارهای ترویجی قابل ملاحظه است.
The growth of Home Based Business work space (environment)
رشد فضای کسبوکار بهمعنای بهبود و رونق فضای تولیدی ازنظر فراهم بودن امکانات و تسهیل اقدامات مربوط به راهاندازی و تداوم کسبوکار در بخش خانگی و در نتیجه سنگبنا و محرک رشد اقتصادی است.توسعه اقتصادی یکی از ابعاد مهم توسعه جوامع بهحساب میآید و بههمیندلیل است که برنامهریزان، مسئولان و محققان در تلاشاند تا با بررسی جنبههای مؤثر بر توسعه اقتصادی، در جهت دستیابی به توسعه، جامعه خود را کمک کنند. توسعه اقتصادی شامل گروه وسیعی از فعالیتها و فرایندها میشود که اشتغال و در رابطه با آن، کسبوکار، درآمد و مشارکت اقتصادی جزیی از آن است. نیل به این اهداف منوط به فراهمآوری شرایط مورد نیاز است. دولتها گرچه نمیتوانند به فضای حمایتی از کارآفرینی کمک نمایند و با ایجاد نهادهای مورد نیاز به سازماندهی مردم برای توسعه شایستگیهای کارآفرینانه کمک کنند (یدالهی فارسی و دیگران، 1389). درحالیکه عملکرد بهینه عوامل اقتصادی در برقراری و حاکمیت اقتصاد بازار، مکانیسم قیمتها و مقایسه منافع قابل دستیابی است، اما سیاست هدایت و تنظیمگری دولتها در نیل به این هدف، محوریترین و بحثبرانگیزترین موضوع در بین نهادهای اقتصادی بینالمللی، اقتصاددانان نهادگرا و تصمیمسازان اقتصادی است. این نگرش نه تنها آزادسازی صرف در عرصههای مختلف اقتصادی و حداقلسازی دولت را تجویز نمیکند بلکه دولت را در کنار بازار قرار میدهد و آنها را مکمل هم میداند (شاهآبادی و پورجوان، 1389، ص. 131).
بهطورکلی رشد کسبوکار بهمعنای توسعه فعالیت و بزرگتر شدن اندازه کسبوکار بهشمار میآید. کسبوکارهای خانگی برای تضمنی موفقیت آتی خود، نیاز دارند که اندازه کسبوکار خود را افزایش دهند که این مسئله خود خلاقیت و نوآوری صاحبان کسبوکارهای خانگی است. رﺷـﺪ و ﺑﻘﺎی یـﻚ کسبوکار خانگی، ﻧﻴﺎزﻣﻨـﺪ وﺟـﻮد ﻣﻬﺎرتﻫﺎی راﻫﺒﺮدی و ﺗﺎﻛﺘﻴﻜﻲ صاحبان آن ﺑﻪﻣﻨﻈﻮر ایجاد ﺗﻐﻴﻴﺮات اﺳﺖ. لیکن کسبوکارهای خانگی بایستی بتوانند میزان رشد بهینه خود را در هر بازه زمانی مشخصکنند. به بیان دیگر رشد کسبوکار خانگی بایستی با فراهمسازی زیرساختهای لازم برای رشد صورت پذیرد و ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ کسبوکار خانگی ﻧﺘﻮاﻨﺪ ﺑﺮ رﺷﺪ ﺧﻮد کنترل داشته باشند، ﻣﺤﻜﻮم ﺑﻪ ﺧﺮوج از ﺣﻮزه ﻛﺴﺐوﻛﺎر ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد (فیروزیان و همکاران، 1389، ص. 126).
مبناها و راهبردهای رقابت در کسبوکار خانگی است.همة شرکتها خواستار بهدست آوردن سود بیشتر ازطریق فروش بیشتر هستند و این کار ازطریق دستیابی به سهم بازار بیشتر انجام میشود. برای بهدست آوردن سهم بازار، بیشتر شرکتها تلاش میکنند که از دو نوع راهبرد یعنی راهبرد قیمتگذاری و غیرقیمتگذاری بهره ببرند. هنگامیکه شرکت از راهبرد قیمتی استفاده میکند وارد رقابت در قیمت میشود که بهطورمرتب باید محصولاتش را تا آنجا که ممکن است با قیمت پایینتر بفروشد و نوعاً این کار همراه با خدمات ناچیزی هم همراه است (ایزل و همکاران، 1997). همانگونهکه ایزل و همکاران (1997) بیان کردهاند زمانیکه شرکت میخواهد محصولاتش را در مقایسه با دیگر شرکتها با قیمت پایینتر بفروشد بدینمعنی است که آنها وارد جنگ قیمتی میشوند. نوع دیگر رقابت غیرقیمتی نامیده میشود. در این حالت رقبا بهدلیل دوری از جنگ قیمت نمیخواهند قیمت خود را پایین بیاورند، درعوض آنها بر فعالیتهای مربوط به تشویق و ترفیع تمرکز میکنند و بر مزایا یا ویژگیهای محصولاتشان تأکید دارند. در ضمن محیط بازاریابی با توجه به تغییراتی که شامل 1.گذار از بازاریابی محلی به جهانی؛ 2. گذار از نیازهای خریدار به خواستههای خریدار؛ 3. گذر از رقابت قیمتی به غیرقیمتی است، با نرخ شتابان در حال دگرگونی است و نیاز به درک فوری اطلاعات بازار بیش از هر زمانی در گذشته است (کاتلر، ص. 100، 2002).
روشی است که نوآموز زیرنظر و با هدایت فرد خبره با تمرین و کار کردن یاد میگیرد.آموزش، تجربهای است مبتنی بر یادگیری، که بهمنظور ایجاد تغییرات نسبتاً ماندگار در فرد صورت میگیرد تا وی بتواند توانایی خود را برای انجام کار بهبود بخشد (شیمون، 1380، ص. 248). بهعبارتدیگر به هرگونه فعالیت یا تدبیر ازپیش طرحریزیشدهای که هدف آن آسان کردن یادگیری در یادگیرندگان است، آموزش نامیده میشود (سیف، 1379، ص. 3).
روشی در قیمتگذاری محصول است که در آن مبلغی بهعنوان سود به هزینة تمامشدة محصول اضافه میشود.قیمت ازنظر لغوی یعنی سنجش، ارزیابی، اندازه و معیار. قیمت در بازار عبارت است از ارزش مبادلهای کالا و خدمت که بهصورت واحد پول بیان میشود.برایناساس، قیمتگذاری بهطور ساده یعنی تعیین قیمت برای کالا یا خدمت. قیمتگذاری فعالیتی است که باید تکرار شود و فرایندی مداوم و پیوسته است. اینتداوم ناشی از تغییرات محیطیو نبود ثبات در شرایط بازار است که لزوم تکرار این فرایند را توجیه میکند (Hanks and et al, 1993, p. 112).
هدایت جمعی کسبوکارهای خانوادگی برای بهرهبرداری از فرصتهای کارآفرینی است.کسبوکارهای خانوادگی کسبوکارهایی هستند که در آنها یک خانواده بیشترین قدرت و نفوذ را در تصمیمها در اختیار دارد. بهبیاندیگر، کسبوکارهایی که بیش از 50% امتیاز آرا در اختیار اعضای یک خانواده است که با یکدیگر خویشاوندی نسبی یا سببی دارند، کسبوکارهای خانوادگی بهشمار میآیند (Westhead & Cowling, 1998, P. 50).
عوامل اساسی مؤثر در ناموفق بودن کسبوکارهای خانگی و تهدید بقای آنان است.بسیاری از پژوهشگران عرصه کارآفرینی بر این باورند که منظور از شکست، انحلال کسبوکار نبوده، بلکه از شکست بهعنوان عدم دستیابی کارآفرین به اهداف ازپیش تعیینشده در هنگام راهاندازی کسبوکار و یا مدیریت آن یاد میکنند (Cannon & Edmondson, 2001, 2005; Sitkin, 1992). شکستهای کارآفرینان میتواند ناشی از مشکلات طراحی و توسعه محصول، بازاریابی ضعیف، مشکلات مالی و مدیریتی، اتخاذ سیاستهای نامناسب، کمبود سرمایه و مسائل پرسنلی باشد (A. V. Bruno, Mcquarrie, & Torgrimson, 1992)
تولید پوشاک در خانه ازجمله کسبوکارهای خانگی و کوچک بوده که با توجه به سهولت در راهاندازی، ریسک و هزینههای اولیة پایین، قدمت و دیرینگی پوشاک در ایران و ریشهدار بودن آن در فرهنگ و رسوم ایرانیان و هنرمند بودن مردمان ایرانزمین، توجه عدة زیادی بهخصوص بانوان ایرانی را به خود جلب نموده و امروزه یکی از پردرآمدترین و پرطرفدارترین مشاغل خانگی بهشمار میرود.
زمینه ورود به کسبوکار خانگی، یافتن طرح، ایده و مسیری برای شروع یا ورود به یک کسبوکاری که در قدم نخست در یک اقامتگاه خصوصی انجام شود و راهاندازی آن براساس یک بنیاد خانگی ممتمرکز شده باشد (انتظاریان، طهماسبی، 1389). در عصر اطلاعاتی ورود به کسب کار خانگی هم نیاز خلاقیت و نوآوری و بهکارگیری فکر و اندیشه دارد تا کار یدی. در چنین فضایی تفکر و اندیشه عامل تمایز و برتری است و دانایی قدرت است (مقیمی؛ احمدپورداریانی،1387).
Contexts for home businesses development in rural areas
زیرساختها و نیز سیاستهایی است که میتواند سبب توسعة این کسبوکارها در مناطق روستایی شود. این در حالی است که مهمترین ویژگی ساکنان مناطق روستایی، اشتغال به کشاورزی و دامداری است (ناصری و همکاران، 1388، ص. 47)؛ درعینحال، زمینة اصلی فعالیتهای اقتصادی در محیط روستایی ایران کشاورزی است (یدقار، 1383، ص. 74)؛ بنابراین ازجمله زمینههای توسعه کسبوکار خانگی، ایجاد زیرساختهای لازم برای انجام فعالیتهای کشاورزی و دامداری در محیط خانه است. ازسویدیگر سرمایهگذاری در زیرساختها یکی از عواملی است که میتواند ازطریق افزایش بهرهوری نیروی کار، سرمایه و سایر نهادههای تولید باعث افزایش بهرهوری تولید در بخش کشاورزی گردد ( کهنسال و همکاران، 1388، ص. 79) این امر زمینه را برای انجام کسبوکارهای خانگی با بهرهوری بالاتر فراهم میآورد. این سرمایهگذاری به نوبة خود سبب رونق بخشیدن به کسبوکارهای خانگی این حوزه شده و ازاینرو زمینه را برای فعالیتهای مرتبط با حوزة کشاورزی اعم از تولید، فراوری، بستهبندی و یا توزیع و همینطور فعالیتهای مرتبط با حوزة دامداری اعم از پرورش دام و فراوردههای دامی که امکان انجام آن در قالب یک کسبوکار خانگی وجود داشته باشد؛ میتوانند یکی از زمینههای مهم توسعة کسبوکارهای خانگی در مناطق روستایی باشند. این مهم در حالی است که در این مناطق، بهزعم برخی اندیشمندان فرصتهای کسبوکار خانگی باعث خوداشتغالی در راستای رفع کاستیها و تأمین نیازهای محلی شده و راه را برای توسعة پایدار اقتصادی هموار میکند (Horgan, 2001, P. 7)؛ بنابراین یکی از زمینههای توسعة این کسبوکارها ایجاد زیرساخت ازطریق سیاستگذاری برای پاسخگویی مناسب به نیاز محلی ازطریق کسبوکارهای خانگی واقع در همان محل است. این در حالی است که زمینههای توسعة کسبوکار خانگی در مناطق روستایی، بیش از مشاغل حوزة استخدام رسمی و یا حتی مشاغل کارآفرینانه، در حیطة مشاغلی است که در زمرة خوداشتغالی قرار میگیرند؛ خوداشتغالی اصطلاحی است برای بیان و توصیف یک نوع زندگی شغلی که در آن فرد حرفة خود را براساس تجربیات و مشاغل آزاد موجود در بازار کار و با مسئولیت شخصی انجام میدهد (کیا و همکاران، 1386، ص. 6) بنابراین سیاستهای توسعهدهنده که زمینهساز کسبوکارهای خانگی در مناطق روستایی هستند، بایستی در راستای ایجاد زیرساخت مناسب برای خوداشتغالی، کارآفرینی و مراتب پایینتر کارمندی باشد. اما درعینحال سیاستگذاری در راستای توسعة بنگاههای کوچک و متوسط خود زمینهساز توسعة کسبوکارهای خانگی خواهد بود. اینگونه فعالیتها بهطورمعمول در زمرة کسبوکارهای خرد (تعداد کارکنان کمتر از 5 نفر) طبقهبندی شده و وجه تمایز آن با دیگر کسبوکارها، واقع بودن آن در خانة مالک و ادارهکننده آن میباشد (Holmes, Smith, Cane, 1997, P. 69)؛ ازسویدیگر، زمینههای توسعة کسبوکار خانگی در مناطق روستایی شامل ایجاد زیرساختهای مناسب برای آن دسته از کسبوکارهایی میشود که در زمرة کسبوکارهای خرد طبقهبندی شده و قابلیت انجام آن برحسب شرایط در مناطق روستایی وجود دارد. یکی از این مشاغل نو ایجاد مزرعة آبی - خاکی میباشد (مؤسسة کار و تأمین اجتماعی، 1385، ص. 398). بنابراین سیاستگذاران بایستی بستری مناسب برای آن دسته از مشاغل نو ایجاد کنند که قابلیت انجام آن در قالب کسبوکار خانگی در مناطق روستایی وجود دارد. زیرا توسعة بنگاههای کوچک و متوسط کارآفرین، شاخصی کلیدی از نظام پیشران توسعة روستایی بهشمار میرود (علیمیرزایی، اسدی و طهماسبی، 1390، ص. 166).
Rural partnership mechanism for home businesses development
ابزارهایی که ساکنان روستاها را به ایجاد و ادارة کسبوکار خانگی ترغیب میکند.در مناطق روستایی سازوکارهای جلب مشارکت روستاییان برای توسعة کسبوکارهای خانگی شامل آن دسته از مواردی است که سبب میشود روستاییان در مسیر توسعة این کسبوکارها به ایفای نقش بپردازند. این در حالی است که کار و خانواده دو حوزه اساسی در زندگی هر فرد تلقی میشود (گروسی و آدینهزاده، 1389، ص. 122). بنابراین سازوکارهای جلب مشارکت بایستی به این دو حوزه توجه ویژه داشته و ازآنجاکه اینگونه فعالیتها بهطورمعمول در زمرة کسبوکارهای خرد (تعداد کارکنان کمتر از 5 نفر) طبقهبندی شده و وجه تمایز آن با دیگر کسبوکارها، واقع بودن آن در خانة مالک و ادارهکننده آن میباشد (Holmes, Smith, Cane, 1997, P. 71). بنابراین سازوکارهای جلب مشارکت روستاییان بایستی منطبق بر ویژگیهای این کسبوکارها در مناطق روستایی با توجه به تغییرات زمان و امکانات در دسترس باشد. با در نظر گرفتن تغییرات زمان و امکانات در دسترس یکی از سازوکارهای جلب مشارکت روستاییان برای توسعة کسبوکار خانگی فنّاورمحور در مناطق روستایی در راستای نقشآفرینی قشر جوان روستا، توسعة مشارکتی فنّاوری است که رهیافتی نوین برای تولید و انتقال فنّاوری مناسب کشاورزان خردهپا محسوب میشود.
Issues associated with the investment in domestic business
سرمایه اولیه مورد نیاز برای راهاندازی کسبوکار خانگی است.تأمین اعتبار مورد نیاز برای اجرای طرحهای توسعه اشتغال در کشور یکی از مباحث جدّی و مهمترین عامل در مشاغل خانگی است که درصورت نبود سازوکار مناسب و تأمین نشدن تسهیلات لازم، اجرای طرح را با مشکل مواجه میکند. بهدست آوردن وجوه مورد نیاز برای راهاندازی کسبوکارها، همواره بهعنوان یک چالش برای کارآفرینان مطرح بوده است. فرایند بهدست آوردن وجوه مورد نیاز ممکن است ماهها به طول انجامد و کارآفرینان را از حرفه مدیریت کسبوکارها منصرف کند. ازسویدیگر، بدون تأمین مالی کافی، کسبوکارهای نوپا هرگز به موفقیت نخواهند رسید.
تحلیل نقش سرمایة فکری در کسبوکار مدنظر است.سرمایه فکری، زاده عرصه علم و دانش است و دربرگیرنده مجموعهای از دانش، اطلاعات، اموال فکری، تجربه و یادگیری سازمانی است. در اقتصادهای مبتنی بر دانش، از سرمایه فکری بهویژه در حوزه کسبوکار خانگی بهمنظور ایجاد ارزش برای سازمان استفاده میشود و در دنیای امروز، موفقیت هر سازمان به توانایی مدیریت این داراییها بستگی دارد.
سرمایهای است که برای راهاندازی کسبوکار مبتنی بر نوآوری که مخاطرة شکست آن بالاست، بهکار گرفته میشود.کسبوکاری که در منزل و محل سکونت کارآفرین استقرار یافته و در کنار زندگی خانوادگی اداره میشود، کسبوکار خانگی نامیده میشود. این نوع کسبوکار، شرایطی را فراهم میآورد تا افراد بتوانند در محیط خانه با استفاده از امکانات مختصر و وسایل جانبی مورد نیاز، به انجام کسبوکارهای گوناگون در این حوزه بپردازند. مهمترین موضوع در راهاندازی کسبوکارهای خانگی، بحث تأمین مالی میباشد. کسبوکارهای خانگی عمدتاً بهدلیل کوچک و جوان بودن و همچنین بهدلیل عدم داشتن اعتبار لازم، دسترسی مناسبی به بازارهای مالی ندارند و بهناچار بهسوی سایر روشهای تأمین مالی کشیده میشوند. منابع مختلفی برای تأمین مالی کسبوکارهای نوپا وجود دارد که یکی از این منابع، شرکتهای سرمایهگذاری مخاطرهپذیر میباشد. با توجه به نقش مهمی که اینگونه سرمایهگذاریها در توسعه کسبوکارها ایفا میکنند، بهنظر میرسد شناخت و تبیین آن میتواند کمک شایانی به توسعه اقتصادی کشور نماید.
سنجههای بازاریابی معیارهای داخلی و خارجی مربوط به بازاریابی و موقعیت بازار هستند که تصور میشود که به عملکرد مالی کوتاهمدت و بلندمدت مرتبط باشند (Barwise & Farley, 2004, p. 257). ازآنجاییکه شناسایی و سنجش نیازهای مشتریان و برطرف کردن آنها یکی از راهبردهای مهم بازاریابی در کسبوکار خانگی است، اگر در آغاز فرایند، نیازهای مشتریان سنجیده شود، نه تنها میتوان محصولات و خدمات مورد نیاز مشتریان را ایجاد کرد، بلکه تلاشهای بازاریابی با انرژی، زمان و هزینه کمتر انجام خواهد شد (Edwards & Edwards, 2005, P. 68). بازاریابی بهعنوان یک فلسفه سازمانی، مربوط به مجموعهای از ارزشها و اعتقادات در مورد اهمیت محوری مشتریان در موفقیت سازمان است. درکسبوکارهای خانگی، فعالیتهای بازاریابی بهعنوان تاکتیکی برای بهرهبرداری از موقعیت تجاری در نظر گرفته میشود. در این نوع از کسبوکارها به بازاریابی بهعنوان یک فلسفه سازمانی و یا یک فرایند راهبردی توجه نشده است. بلکه بازاریابی فعالیتی معادل با فروش محصول و استفاده از تکنیکهای ترفیع بهحساب میآید (Stokes, 2000, P. 5). آمبر و همکاران (2001) یک سنجه را بهعنوان معیاری کمّی تعریف کردند که مدیریت ارشد باید بهطور دائم و مرتب آن را مرور کند. کوپلی (2004) نیز سنجهها را ابزارهای کمّی برای اندازهگیری میزان دستیابی به هدف، تعریف میکند. سگی و همکاران (2007) نیز سنجه را ابزاری برای اندازهگیری عملکرد و بازخورد بهموقع برای واکنش مناسب شناسایی کردهاند (روشندل اربطانی، خواجهئیان، و اعظمی، 1389، ص. 58)
دستهبندی کسبوکارهای خانگی براساس برخی ویژگیهای اصلی آن.بسیاری از صنایع دستی که امروزه وجود دارند در منازل و محل سکونت افراد تولید میشدهاند. بهطورکلی مشاغل خانگی پدیده جدیدی نیست بلکه در نتیجه تغییر و تحولات که در فعالیتهای اقتصادی- اجتماعی بهوجود آمده است به آن توجه بیشتری شده است (داریانی عزیزی، 1383). خنیفر و همکاران به نقل از فانگ و همکاران (2001) عنوان نمودهاند که، «به کسبوکارهایی میتوان واژه خانگی اطلاق کرد که صرفنظر از اندازه و نوع آنها محل کار اصلیشان در خانه قرار داشته باشد». اما نقطه تمایز و ابهام در تفاوتی است که میان کارکنان خانگی و کارآفرینان خانگی وجود دارد. اما گاهی اوقات مشخص نیست بین فعالیتهای افرادی که تحت استخدام یک شرکت بوده اما دفتر کار آنها در خانه واقع است با فعالیتهای افرادی که بهطور مستقل و برای ایجاد ارزش افزوده به کارهای خانگی ازقبیل تولیدی، خدماتی و فروش میپردازند، چه تفاوتی وجود دارد (خنیفر و همکاران، 1389). در برخی تعاریف ارائهشده، این مفهوم در هم آمیخته شده و کسبوکار خانگی نامیده میشود، درحالیکه کار خانگی مفهوم وسیعتری است که کسبوکارهای خانگی را نیز شامل میشود (روسنافیسا و همکاران، 2009)
برنامهها و اقدامات بلندمدت دولت در حمایت از ایجاد و رشد کسبوکارهای خانگی در روستاهاست.امروزه، برنامهریزان ازجمله اقتصاددانان برنامهریز روستایی به این نتیجه رسیدهاند که تشویق روستاییان برای گرایش به کارهای تجاری خانگی به شیوه کارآفرینی مناسبترین راهبرد برای پاسخگویی به چالشهای بهویژه اقتصادی در مناطق روستایی است. فلسفه بنیادی این نظریه بر این پایه استوار است که چنین فعالیتهایی هم ایجاد شغل، و نوعی خوداشتغالی را در سطح جامعة محلی بهوجود میآورد و هم از این رهگذر، روستاییان میتوانند تولیدات خود را روانة بازار کنند.
سیاستهای دولتی است که برای ترغیب ایجاد و کمک به بقای کسبوکار خانگی ایجاد میشود.در غیاب یک مبنای کاملاً روشن، نظریات مرتبط با کسبوکارهای خانگی، حول دو تصور جمع شدهاند. اولین دیدگاه، کسبوکارهای خانگی را بهعنوان یک کسبوکار صرفاً جهت سرگرمی و یا کار پارهوقت که غالباً توسط زنان اداره میشوند، ازنظر اقتصادی بیاهمیت میشمارد. این دیدگاه سیاستگزاران را به پذیرش حالت غیرمداخلهگرانه در این مورد تشویق مینماید. دیدگاه دوم بالعکس بر مزایای اقتصادی، اجتماعی و محیطی کسبوکار خانگی تأکید نموده و سیاستگزاران را برای تشویق و توسعه کسبوکار خانگی توصیه مینماید (Mason et al, 2011).
به مجموعهای از برنامهها، اقدامات و ابتکاراتی اطلاق میشود که به بهبود وضعیت اشتغال کشور منجر میشود و در عملکرد کسبوکارهای خانگی اثر دارد.وجود بیکاری مزمن بهویژه در کشورهای درحالتوسعه، دولتها را بر آن داشته تا سیاستهایی برای توسعه اشتغال و کاهش بیکاری ارادی و عدم تعادل در بازار کار اتخاذ نمایند. بهدنبال وقوع بحران مالی سال 2008، نرخ بیکاری در کشورهای توسعهیافته در سطح گسترده افزایش یافته است و دولتها از آن زمان درصدد هستند به اَشکال مختلف، بر نرخ بیکاری روبهرشد کشورشان را کنترل و کاهش دهند (ILO, 2014, P. 8). این در شرایطی است که بیکاری در اکثر کشورهای درحالتوسعه بهعنوان یک مشکل مزمن وجود داشته و اقتصاد کشورهایی که ارتباط بیشتری با دنیای خارج داشت، نرخ بیکاری از بحران مالی تأثیر بیشتری از خود نشان داده است. بنابراین، در اکثر کشورهای جهان، سیاستهای اشتغال بهعنوان یکی از اولویتهای سیاستی در دستور کار دولتها در سیاستگذاران قرار گرفته و مداخلة دولتها برای ساماندهی اشتغال و کاهش نرخ بیکاری در بازار کار توسعه یافته است. در این فرایند، توسعه کسبوکارهای خانگی و کارآفرینی خانگی یکی از حوزههای مهمی است که میتواند برای توسعه اشتغال و رشد تولید نقش قابلتوجهی ایفا نماید
معیارهایی که میزان موفقیت در فروش کسبوکارهای خانگی زنان را اندازه میگیرد.دانشمندان بر این باورند که کسبوکارهای خانگی و کارآفرینی زنان تأثیر بسزایی در افرایش تولید ناخالص ملی کشورها (GNP) دارند و میتوان با ساماندهی کسبوکارهای خانگی بر مشکلات متعدد اقتصادی مانند بیکاری، کاهش تولید ناخالص داخلی(GDP) فائق آیند. یکی از مهمترین راههای کنترل و شناسایی تأثیرات کسبوکار زنان بر اقتصاد، شناسایی شاخصهای فروش آنهاست. همچنین زنان نیز برای ارزیابی جایگاه خود و شناخت ظرفیتهای کسبوکار خود نیازمند آگاهی نسبت به معیارهای سنجش عملکردشان و شناسایی عوامل تأثیرگذار بر روی این معیارها هستند
روابط بین کسبوکارهای خانوادگی برای همکاری درجهت تأمین نیازهای اعضای این تشکل است. شبکهها شکلی از نظام کسبوکار و نوآوری هستند که برای ارتباط مؤثر بین فعالان اقتصادی بهکار میروند، در واقع میتوان شبکهها را نظام بازی از شرکتها و نهادهای مرتبط به هم دانست که دارای علایق مشترکیاند. یکی از ویژگیهای کلیدی کسبوکارهای موفق استفاده از کانالهای چندگانه ارتباطی است. آنها از شبکهها و کانالهای قدرتمندی برای برقراری ارتباطات مؤثر استفاده میکنند (Lambooy, 2004). از آنجاییکه شبکهها فرایند مفیدی برای بالا بردن توانایی کارآفرینان در زمان راهاندازی کسبوکار میباشند، لذا کارآفرینان تقریباً نیمی از وقت خود را صرف ارتباطات و شبکهسازی با کارآفرینان دیگر و بنگاههای مرتبط میکنند (Aldrich and Zimmer, 1986). مطالعات از پیوندهای خانوادگی بهعنوان نوعی از پیوندهای قوی در شبکههای اجتماعی یاد میکنند و حتی برهمیناساس اهمیت پیوندهای خانوادگی در تشخیص فرصتهای کسبوکار خانوادگی و در جذب منابع مورد تأکید قرار میگیرند (Clark, Alvarez & Barney, 2003). دیوید پیستروی و همکارانش یکی از ابعاد اساسی در شکلگیری ویژگیها و جهتگیریهای کارآفرینانه را در کسبوکارهای خانوادگی نقش شبکههای ارتباط شخصی میدانند (Pistrui, et al. 2006).
یعنی تغییر در فرایندهای کسبکار خانگی بهگونهای که ویژگیها و خصوصیات آن فرایند متناسب با خصوصیات وترجیحات و رفتار فردی باشد که از آن فرایند بهره میبرد (James, 2012).شخصیسازی ارائه محصول به مشتری است بهگونهایکه مشتری شخصاً بتواند عناصر اساسی مربوط به محصول و آرایش آن را درون مجموع مدلهای انتخابی که از قبل تحت این برند یا نام تجاری تعریف شده است، اصلاح و یا تعدیل نماید. بنابراین در شخصیسازی کسبوکارمحصولاتش را یا براساس خریدهای گذشته مشتری (شخصیسازی درونی) و یا براساس اطلاعاتی که از ترجیحات آنان جمعآوری میشود (شخصیسازی بیرونی) ارائه میدهد (fan and poole, 2006).
چگونگی توزیع مالکیت کسبوکار خانگی است.شراکت در کسبوکار خانگی شامل مشارکت و همکاری در یک کسبوکار خانگی با گذاشتن پول، اموال، نیروی کار و مهارتهاست، که در عین حال شرکا سهمی در سود یا زیان کسبوکار پیدا میکنند. در واقع به حالتی که دو یا چند نفر که بهعنوان شریک در کسبوکار با یکدیگر مشارکت و همکاری میکنند، شراکت نامیده میشود؛ هر یک از شرکا با گذاشتن پول، اموال، نیروی کار و مهارتها، سهمی در سود یا زیان کسبوکار پیدا میکنند؛ شرکا بین خود قراردادی را امضا میکنند که در آن سهم مالی و مدیریتی آنان بهصورت تفصیلی مکتوب شده و نقشهای شرکا و روابط شراکتی آنان بیان شده است (احمدپور داریانی و مقیمی، 1390، ص. 179). همچنین در این چارچوب گفته میشود: شما میتوانید با افرادی که مورد اطمینان شما هستند و میتوانند کسبوکار خانگی شما را از طریق تأمین نقدینگی و سرمایهگذاری نقدی یا تأمین تجهیزات و سرمایهگذاری غیر نقدی پشتیبانی کنند، در راهاندازی کسبوکار خانگی مشارکت نمایند (سپهری و همکاران، 1392، ص. 109). سرمایهگذاری نیز شامل فعالیتهایی است که ثروتهای جاری را به ثروتهای بیشتر آتی تبدیل میکند (گلرد، 1388ب، ص. 796). صاحبان و متولیان یک کسبوکار خانگی با توجه به ویژگیهای این نوع کسبوکارها در عین حال میتوانند شراکت با نیروی کار شاغل در کسبوکار خویش را تجربه نمایند. در این راستا بازتعریفی که میتوان در نظام پرداخت دستمزد در نظرگرفت بر پایة ایجاد شراکت در کسبوکار استوار است. این شراکت به این معنی است که نیرویکار با توافق با تولیدکننده، علاوهبر دستمزد مشخص، درصدی از سود را نیز دریافت میکند و این مقدار با کم و زیاد شدن سود از فرایند تولید و با همان نسبت مورد توافق طرفین، کم و زیاد میگردد (Weitzman, 1987, P.88). اهمیت این نوع شراکت در کسبوکارهای خانگی از آن جهت است که این روش جایگزین، میتواند در سطح خرد بر متغیرهای مهمی همچون بهرهوری نیرویکار، میزان سود بنگاه، استهلاک سرمایه و ماشینآلات مورد استفاده در فرآیند تولید، اثر بگذارد. همچنین شراکت در کسبوکار، باعث میگردد وضعیت اشتغال در آن کسبوکار باثبات شود (Chelius & Smith, 1990, p. 256 , Kruse, 1991, P. 437).
کسانی هستند که مالک کسبوکاری با تعداد کارکنان بین یک تا نه نفر هستند.در عصر حاضرکه پیوسته در حال تغییر و تحول بوده و نیازهای متغیری را ایجاد کرده است، دانشآموختگانی از حوزة دانش کسبشده و محفوظات فراتر رفته و در حل مسائل عملی در محدودة تخصصی خود، مهارت بیشتری داشته، کسبوکار کوچکی را برای خود راهاندازی نموده و نسبت به سایرین، برای خود مزیت رقابتی ایجاد نمودهاند (طالبی و سجادی، 1387).
طرح کسبوکار سندی مکتوب است که جزئیات فعالیتهای ایجاد کسبوکار پیشنهادی را مشخص میکند. این سند باید ضمن تشریح موقعیت کنونی، نیازها، انتظارات و نتایج پیش بینی شده را شرح دهد و کلیه جوانب آن را ارزیابی کند.امروزه شاهد هستیم که خلق کسبوکارهای کوچک و خانگی جدید به مرور زمان و با پیچیدهتر شدن ساختار محیط اقتصادی به فعالیتی حساس مبدل شده که نیازمند صرف دقت، مهارت و توجه خاصی است. در حال حاضر کارآفرینی و بهرهبرداری از فرصتها برای راهاندازی کسبوکارهای خانگی به فرآیندی مبدل شده است که در آن فرد کارآفرین بهواسطه صرف تخصیص، زمان و تلاش خود و با در نظر گرفتن منابع مالی و ریسکهای اجتماعی به ایجاد کسبوکاری متمایز روی میآورد که در نهایت به رضایت شغلی یا پاداش پولی منتهی میشود.
Promoter elements in a women`s home-based business
عواملی که از یک سو ترغیبکنندة انگیزه زنان برای ایجاد کسبوکار خانگی و مشوقهایی در جهت توسعه قابلیتهای فردی آنها محسوب شده و از سوی دیگر زمینه را برای ورود آنها به عرصه اقتصادی تسهیل میکنند. زنان در کشورهای در حال توسعه یکی از ارکان ارتقای خانواده و رشد و توسعه کشورها محسوب میشوند. ورود زنان به عرصه اقتصادی منجر به شکلگیری مفاهیمی از قبیل کسبوکار زنان شده است در این بین کسبوکارهای کوچک و خرد و ازجمله کسبوکارهای خانگی یکی از بسترهای مناسب برای ورود زنان به عرصه اقتصاد میباشند. موفقیت زنان در در عرصه این کسبوکارها نه تنها منجر به افزایش سود اقتصادی میشود، بلکه منافع اجتماعی و فرهنگی بسیاری نیز برای آن جوامع به همراه خواهد داشت (Ehlers & Main, 1998)، امروزه کشورها و سازمانهای بینالمللی به این نتیجه رسیدهاند که توسعه بسترهای مناسب برای ورود زنان به کسبوکارهای خرد تأثیری مثبت و متقابل در بهبود محیط کسبوکار خواهد داشت. از یک طرف سبب توسعه اقتصادی و ایجاد فرصتهای شغلی و افزایش انگیزه سایر زنان در جامعه برای ایجاد کسبوکار میشود و از طرف دیگر میتواند سبب بهبود وضعیت اجتماعی، فرهنگی و بهداشتی جامعه گردد (Loscocco & Smith-Hunter, 2004).
عواملی که در ایجاد و موفقیت کسبوکار خانگی مؤثر هستند.کسبوکار خانگی میتواند بهعنوان هر موجودیت کسبوکاری تعریف شود که درگیر در فروختن کالاها و خدمات تولید شده توسط یک فرد خود اشتغال که از اموال مسکونی خود برای اداره فعالیت خود استفاده میکند، باشد (Mason et al, 2011). همچنین انتخاب خانه بهعنوان مکان کسبوکار نیز از دو جهت قابل اهمیت است. اولاً برای بسیاری از کسبوکارهای کوچک موجب صرفههای ناشی از مقیاس میشود به این دلیل که نیازی به تشریفات کسبوکارهای رسمی ندارد. دوماً راهاندازی یک کسبوکار خانگی اغلب انتخاب سبک زندگی است و موجب فراهم آوردن یک شکل انعطافپذیر از فعالیتهای اقتصادی که منجر به ارتقای کیفیت زندگی افراد میشود (Johansson, 2004). اغلب این تصور وجود دارد که این نوع کسبوکار در کشورهای فقیر و کمتر توسعه یافته رواج دارد، درحالیکه آمارها نشان میدهد که بخش قابلتوجهی از نیروی کار کشورهای پیشرفته را کسبوکارهای خانگی و خوداشتغال در خانه به خود اختصاص میدهد. بهطوریکه حدود 6.1 میلیون یا 6 درصد خانوارهای آمریکایی یک کسبوکار خانگی را اداره میکنند (CENBR, 1998). همچنین کسبوکارهای خانگی بزرگترین گروه کسبوکار در استرالیا بوده و تقریباً 67 درصد کسبوکارهای کوچک و 58 درصد کل کسبوکارها در این کشور را شامل میشود. کسبوکارهای خانگی حدود نیمی از کسبوکارهای کوچک در انگلیس و 52 درصد فعالیت بخش خصوصی در آمریکا را به خود اختصاص داده است (Walker et al., 2008).
ویژگیهای صاحبان کسبوکارهای خانگی که در تحلیل و دستهبندی این کسبوکارها قابل استفاده است.بررسی ادبیات و مطالعات موجود در زمینه کسبوکارهای خانگی متمرکز بر درک و شناخت ویژگیهای مالکان کسبوکارهای خانگی و تفاوتهای آنهاست، که این ویژگیها شامل، تعداد آنها، ویژگیهای جمعیت شناختی، تفاوتهای جنسیتی، انگیزانندهها و عوامل موفقیت کسبوکارهای خانگی میباشد.
عواملی که موفقیت کسبوکارهای خانگی را به مخاطره میاندازد.شکست کسبوکار به کسبوکارهایی اشاره دارد که به اهدافشان نرسیده و ورشکست شدهاند و در نتیجه مجبور میشوند برخلاف تمایل خود از ادامة فعالیت دست کشیده و به انحلال تن دهند. اصطلاحات مختلفی در این زمینه مطرح شده است مواردی چون مرگ سازمان، سقوط سازمان، ورشکستگی و افول.
عواملی که در ایجاد و فعالیت کسبوکارهای خانگی اثر داشتهاند. اصطلاح کسبوکار خانگی عمدتاً به آن دسته از عملیات تجاریی گفته میشود که در قدم نخست در یک اقامتگاه خصوصی انجام میشوند یا اینکه بر یک بنیاد خانگی متمرکز شده باشند. بهعلاوه اینکه محل استقرار، عموماً اقامتگاه شخصی میباشد (Rosnafisah et al., 2009).انتخاب خانه بهعنوان مکان کسبوکار از دو جهت اهمیت دارد. اولاً برای بسیاری از کسبوکارهای کوچک علیالخصوص کسبوکارهای دانشبنیان و خدماتی باعث صرفههای ناشی از مقیاس میشود به این دلیل که نیازی به تشریفات کسبوکارهای رسمی ندارد. دوماً راهاندازی یک کسبوکار خانگی اغلب انتخاب سبک زندگی است و موجب فرآهم آمدن شکل انعطافپذیری از فعالیتهای اقتصادی است که منجر به ارتقای کیفیت زندگی افراد میشود (Johansson, 2004). مطالعات انجام شده در مورد انگیزانندههای کسبوکارهای خانگی نشان از ترکیبی از انگیزانندههای درونی و بیرونی که منشأ اقتصادی و اجتماعی دارند، میدهد که شامل هزینههای عمومی پایینتر، انتخاب سبک زندگی، نیازهای خانواده، گزینههای اشتغال محدود، جایگزین بیکاری و دنبال کردن علاقهمندی میشود (Walker, 2004). در ابتدا به عوامل شکلگیری کسبوکارهای خانگی بر اساس تحول جوامع و گذر از اشکال اولیه تمدن بشری به جوامع صنعتی و اطلاعاتی پرداخته میشود.
عواملی هستند که در استقرار و کارکرد صحیح نظام مدیریت ارتباط با مشتری مؤثر هستند. بسیاری از کسبوکارها منجمله کسبوکارهای خانگی در اجرای سیستم مدیریت ارتباط با مشتری (CRM) مشکل دارند، زیرا نگرش آنها به این مقوله صرفاً تولیدی است. به عبارت بهتر، عمدتاً به دنبال تولید محصول یا ارائه خدمت هستند و زمان کافی را صرف مدیریت ارتباط با مشتری نمیکنند. درحالی که استراتژی مدیریت ارتباط با مشتری در کنار فنّاوری اطلاعات میتواند منجر به بهبود و تسهیل ارتباط با مشتری شده و شرایط برنده- برنده را به دنبال داشته باشد. در این مقاله درباره عوامل مؤثر بر پیاده سازی سیستم مدیریت ارتباط با مشتری در کسبوکارهای خانگی بحث شده است. مطالعات نشان داده است که عوامل مؤثر بر پیاده سازی CRM در کسبوکارهای خانگی دارای 6 بعد سازمانی، تکنولوژی، مشتریان کلیدی، مدیریت دانش، حمایتهای دولتی و ویژگیهای (منحصر به فرد) منطقهای است.
The factors affecting on Viability of Home-based business (HBB)
عناصر محیطی و ویژگیهای فردی که بر عملکرد و بقای کسبوکار خانگی اثر میگذارند. کسبوکارخانگی به روش تولیدمحصول یا ارائه خدمات بهمنظور سودآوری در منزل شخصی که یک انکوباتور تجاری است اطلاق میشود. کسبوکار خانگی اخیرا بهدلایل مختلفی ازجمله عدم درگیری با امور رایج اداری، هزینههای پایین راهاندازی، سودآوری بالا نسبت به هزینههای پایین، در دسترس بودن منابع و امکانات مورد احتیاج، نیاز به تخصص فردی و استفاده بهینه از آن، رسیدگی به امور روزمره زندگی همراه با انجام کار، اشتغال بکار افرادی که بهدلایل مختلف و ساختار متفاوت زندگی، قادر به اشتغال در خارج از منزل نیستند، بسیار مورد بحث و توجه قرار گرفته است. دوامپذیری نیز میزان مداومت و ادامه یافتن فعالیت در کسبوکار را نشان میدهد. بدین منظور که کسبوکار راهاندازی شده تا چه مدت دوام میآورد. تهدیدها و فرصتهای پیشروی آن جهت بقایش چیست و چه راهکارهایی برای این منظور ارائه شده است. دوامپذیری در کسبوکار خانگی نقطه بحرانی برای ادامه یا توقف کار است که در صورت بالا بودن نرخ دوامپذیری در کسبوکار خانگی، کسبوکار راهاندازی شده ادامه مییابد و در صورت کاهش نرخ آن منجر به توقف کار و تعطیلی کسبوکار میشود.
برخی ویژگیها و روابط اعضای خانواده که در عملکرد کسبوکار خانوادگی اثر میگذارندپایداری هر کسبوکار خانوادگی کمتر تحت تأثیر عوامل خارجی، مشتریان و رقبا نسبت به روابط داخلی در میان همکاران کلیدی این نوع از کسبوکارها میباشد.
ایجاد کسبوکارخانگی براساس قرارداد استفاده از امیتاز و برند یک کسبوکار تثبیت شده است.فرانشیز نوعی از کسبوکار است که بر اساس آن به یک شرکت اختیارداده میشود که تولیدات و یا محصولات شرکت دیگر را را بفروشد و در قبال آن مبلغی دریافت کند که به این مبلغ، مبلغ فرانشیز میگویند (کاتلر، 1385).
Entrepreneurial Decision Making Process in Home Based Businesses
فرایندی ابتکاری برای انجام تصمیمگیریهای مهم و مؤثر بر سرنوشت کسبوکار است. تصمیمگیری کارآفرینانه انتخابهایی ارادی است در حوزه موضوعهایی که اساساً بر ماهیت و بقاء و کسبوکار تأثیرگذارند. این فرایند کسبوکار را بهسوی آینده هدایت کرده و موجبات ماندگاری آن را در محیط بازار فراهم میکند.
«فرایندهای کسبوکار خانگی»، به کلیة فعالیتها، وظایف، و اقداماتی اطلاق میگردد که با درک فرصتهای کسبوکار خانگی و ایجاد کسبوکارهای خانگی بهمنظور تعقیب فرصتها مرتبط میباشند (احمدپور داریانی و مقیمی، 1385).فرایندی که طی آن، یک کسبوکار خانگی ایجاد میگردد، شامل اجزای زیر میباشد:1. تمایل به کارآفرینی: یعنی یک فرد، تصمیم آگاهانهای میگیرد تا کسبوکار کارآفرینانهای را به انجام رساند؛2. فرصت: فرصت بازار شناسایی شده و مورد تجزیهوتحلیل قرار میگیرد؛3. ساختار: به این معنا که کارآفرین خانگی، برای شروع کسبوکار خانگی خود، بهصورت مالکیت فردی یا شراکت با فرد دیگر و یا بهصورت شرکت تصمیم میگیرد؛4. منابع: منابع مالی و انسانی مورد شناسایی قرار میگیرد و از تعهد سرمایهگذاران اطمینان حاصل میشود؛5. استراتژی: اهداف کل، استراتژیها و برنامههای عملیاتی تفصیلی کسبوکار خانگی، تعیین میشود (احمدپور داریانی و مقیمی، 1385).
Open source opportunities in developing web based home business
کاربردهای نرمافزارهای متنباز در ایجاد و ادارة کسبوکار خانگی است.امروزه کسبوکارهای خانگی بهعنوان راهکاری مهم برای ایجاد اشتغال و درآمد در سراسر جهان محسوب میشوند (Loscocco 2004). قابلیت انجام این نوع کسبوکار در «منزل» سبب ایجاد مزایای بسیاری برای شاغلین آنها میشود، که ازجمله میتوان به ایجاد توازن بین مسئولیت خانوادگی زنان و اشتغال آنان، حذف هزینههای مربوط به خرید، رهن و اجاره کارگاه و ایاب و ذهاب، استفاده از نیروی کار سایر اعضای خانواده و حتی همسایگان و ایجاد زمینههای کار خانوادگی، امکان انتقال تجارب از طریق آموزش غیررسمی به شیوه استاد- شاگردی بین اعضاء خانواده و... اشاره نمود (Willis, 1997).
فروش محصولات خانگی که پرداخت بهای محصول از طریق کارت اعتباری انجام میشود.فروش عبارت است از کمک کردن به مشتری بهمنظور خرید آن چیزی که میخواهد (خدادادکاشی، 1377). در هر مبادلهای دو عامل تعیینکننده است کالا یا خدماتی که مبادله میشود و مابهازایی که در قبال آن پرداخت میشود. ازجمله شیوههای پرداختی که با پیشرفت تکنولوژی ایجاد شده است کارتهای اعتباری است. با توجه به ماهیت کسبوکارهای خانگی که عمدتاً کسبوکارهایی هستند که در منزل و با امکانات منزل راهاندازی میشوند (Loscocco, 2004, P. 164)، کارت اعتباری میتواند شکاف بین نیاز و تقاضای مؤثر را پر کند و به متقاضی قدرت خرید کالا یا خدمتی را بدهد که توان خرید نقد آن را ندارد و درنهایت رضایتمندی مشتری را به دنبال داشته باشد (گودرزی، 1391).
فروش محصولات خانگی به سازمانها و شرکتها بهعنوان خریدار و مصرفکننده است.کسبوکارهای خانگی کسبوکارهای خرد هستند که بهطور روزافزونی جایگزین بنگاههای سنتی شدهاند. درحالیکه کسبوکارهای سنتی در حال تغییرات زیاد هستند کسبوکارهای خانگی موتور محرک برای رشد و توسعة اقتصادی هستند (Edwards, 2010).
فروش محصولاتی است که عامل اصلی تولید آنها نیروی کار و با حداقل استفاده از فنّاوری تولید شده است.فروش تولیدات دستساز شامل اقداماتی میشود که صاحبان و متولیان یک کسبوکار خانگی برای فروش و افزایش سهم بازار تولیدات دستساز این نوع کسبوکارها متقبل میشوند. در این میان تولیدات دستساز یک کسبوکار خانگی میتواند در زمرة صنایع دستی به شمار آید. صنایع دستی به آن رشته از صنایع اطلاق میگردد که تمام یا قسمتی از مراحل ساخت فراوردههای آن با دست انجام گرفته و در چارچوب فرهنگ و بینشهای فلسفی و ذوق و هنر انسانهای هر منطقه با توجه به میراثهای قومی آنان ساخته میشود (فمی و محمدزاده نصرآبادی، 1389، ص 78). در راستای فروش و افزایش سهم بازار تولیدات دستساز یک کسبوکارهای خانگی، صاحبان و متولیان این نوع کسبوکارها بایستی انتظارات مشتریان محصولات خود را در نظر بگیرند. زیرا مطلوبترین و موفقترین محصول در جهان اگر نیازها، خواستهها و انتظارات مشتریان را برآورده نکند ایدهآل محسوب نمیشود (روستا و همکاران، 1389، ص. 249)؛ و به تبع آن فروش آن محصول با مشکلاتی مواجه میشود. در واقع وقتی این انتظارات برآورده نمیشوند به کیفیت ادراک شده توسط مشتریان این تولیدات خدشه وارد شده و این امر میزان فروش تولیدات دستسازکسبوکارهای خانگی را کاهش میدهد. در این راستا کیفیت ادراک شده، ادراک مصرفکننده از کیفیت کلی و یا برتری کالا یا خدمتی در مقایسه با سایر گزینههای موجود در بازار است (امیرشاهی و همکاران، 1391، ص. 111). در واقع خریداران مایلند محصولات با انتظارات آنها مطابقت داشته باشد. این نکته را هیچگاه نباید فراموش کرد که با تبلیغات وسیع، تخفیفات و تبسم به مشتری نمیتوان محصولات بیکیفیت را با موفقیت به فروش رساند. همچنین کیفیت باید براساس نظر مشتری تعریف و ابلاغ شود (روستا و همکاران، 1389، ص. 264). بنابراین یک کسبوکارهای خانگی بایستی در مورد تولیدات دستساز خود به دنبال راهکارهایی برای افزایش فروش این تولیدات و افزایش سهم بازار خود از فروش آنها از طریق افزایش ارزش مورد انتظار مشتریان این تولیدات باشد. بخشی از این ارزش مورد انتظار مشتریان میتواند از طریق کانالهای توزیع تولیدات دستساز یک کسبوکار خانگی حاصل شود. کانالهای توزیع شامل: نمایندگان فروش مستقل؛ نیروی فروش قراردادی؛ اینترنت؛ ارسال کاتالوگ توسط پست میشود (بامفورد و بروتن، 1390، ص. 264).
کارآفرینان در کسبوکار خانگی به شیوههای متنوعی جهت فروش و توزیع محصولات خود میپردازند. یکی از این شیوههای فروش در کسبوکار خانگی، فروش مستقیم محصولات میباشد. در این شیوه، فرد یا شرکت فروش بهطور آزاد اقدام به فروش تولیدات و محصولات خود میکنند. در نتیجه فروش مستقیم عبارت است از: معرفی و فروش محصولات و خدمات به مصرفکنندگان و ارائه مستقیم فردی آن که معمولاً در خانهها یا در [ضمن] کارشان صورت میگیرد. (belch and belch,2006 and Dominique, 1993 ). فروش مستقیم محصولات گونهای از شبکههای فروش است که محصولات بهطور مستقیم به مشتریها عرضه شده و از وابستگی تولید کنندگان بهواسطه ها، عمدهفروشان، خردهفروشان و تبلیغکنندگان رهایی مییابد (merriless & miller, 1999 ). در اصطلاح تجاری به این نوع از فروش، تجارت بنگاه با مصرفکننده (B2C) گویند که در آن، بنگاهها محصولات خود را بهطور مستقیم به مصرفکننده عرضه میکنند (Fama and Jensen, 1983). در این نوع از فروش، فروشندگان کارمندان شرکت نیستند بلکه آنها مقاطعهکاران مستقلی هستند که محصولات یا خدمات شرکتی را در عوض دریافت حق فروش دریافت میکنند (Lane et al., 2006).
Retail internet stores or internet based retail stores
نوعی خرده فروشی است که دریافت سفارش از مشتری و پرداخت بهای محصول توسط مشتری، از طریق اینترنت انجام میشود.پیاده سازی کسبوکار خانگی، نیازمند کانالهایی جهت اجرا و برپاسازی است. یکی از کانالهای موجود که هزینه کمی داشته و در عین حال دامنه اثر گذاری وسیعی دارد، اینترنت و زیر ساخت تجارت الکترونیک است. در خلال سالهای گذشته، اینترنت و تجارت الکترونیک بستر شکلگیری و رشد کسبوکارهای زیادی بوده است. بهدلیل سهولت راهاندازی نمونههای کوچک کسبوکار مبتنی بر اینترنت و همچنین تعداد مخاطبان زیاد این حوزه، تجارت الکترونیک یکی از روشهای دستیابی به کسبوکار خانگی شده است. بسیاری از کسبوکارهای خانگی بهدلیل محدودیت در منابع تولید و تأمین محصولات، بر محوریت خردهفروشی عمل مینمایند.
تعهد به اخلاق کسب و کار و به دست آوردن روزی حلال است.فرهنگ عبارت است از کلیّت کاملی که شامل آگاهی، باور، آداب و رسوم، هنر، قانون و دیگر تواناییها و عادات اکتسابی انسان بهعنوان عضوی از اجتماع میباشد (امیرشاهی، 1385، ص. 46). اگر از دیدگاه «شیوه زندگی» به فرهنگ نگریسته شود، نمیتوان آن را از مقوله کار و نحوه کسب درآمد جدا دانست. کار و فرهنگ همواره و در تمام جوامع بر یکدیگر تأثیر متقابل داشتهاند (نظری، 1387، ص. 74). امروزه اصول اخلاقی در تجارت از اهمیت بالایی برخوردارند. اخلاق مبحث جدیدی نیست. در شرکتهای تجاری کوچک تأثیر اخلاقی مالک نسبت به شرکتهای بزرگ از شدت بیشتری برخوردار است زیرا رهبری او در لایههای مدیریت پراکنده نمیشود (کوارتکو و هاجتس، 1383، صص. 186 و 207). سه شرط اساسی برای جوانمردی صفا، وفا و سخا است (شکری، 1385، ص. 150). روش و فرهنگ جوانمردان در کار بهاینصورت است که در کسب رزق حلال و پاکسازی ثروت و مال کوشش میکنند (کاوی، 1381، ص. 3). باید حداکثر تلاش برای اجرای مهربانی، شکیبایی، صداقت و سخاوت، در محیط کار، صورت گیرد. این امر میتواند در روش فروش یک محصول یا خدمت یا با برقراری تعادل بین اخلاقیات و منفعت باشد (کارلسون، 1384، ص. 73).
فرهنگ روستاییان نسبت به کسبوکار خانگی شامل مجموعهای بههم پیوسته از دانشها، آگاهیها، باورها، ارزشها، هنجارها و مهارتهای لازم و ضروری برای ایجاد و توسعة کسبوکارهای خانگی در این مناطق است. در این میان نگرش،آمادگیذهنیافرادبرایانجامیک عمل بوده (ازکیا، 1384، ص. 119) که در اینجا این عمل شامل ایجاد یا توسعة یک کسبوکار خانگی میشود. در واقع نگرش نوعی حالت آمادگی ذهنی و روانی است که بر اساس تجربه، سازماندهی میشود و تأثیری پویا و جهتدار بر واکنش فرد در مقابل اشیا و موقعیتهایی که با آنها روبروست، بر جا میگذارد (سورانی و همکاران، ص. 23) و فرهنگالگوییازپیشفرضهایبنیادیاستکهگروهی خاصبرایحلمشکلاتوسازگاری خودبامحیطودستیابیبهیکپارچگی وانسجام،خلق،کشف ویاایجادکردهاست (استاک و عبدالملکی، 1393، ص. 6) که در اینجا منظور از گروهی خاص ساکنان مناطق روستایی هستند و ایجاد یا توسعة کسبوکار خانگی همان راهکاری است که روستاییان برای حل مشکلاتوسازگاری خودبامحیطودستیابیبهیکپارچگی وانسجام، خلق،کشف ویاایجادمیکنند.
فضای کارآفرینی مانند فضای کسبوکار نیازمند الزاماتی جهت شکلگیری میباشد. در تعریف فضای کارآفرینی آندره کلارک میگوید: هر آنچه را که بر روی فعالیتهای واحد صنعتی تأثیرگذار است اما جزئی از آن واحد نباشد را فضای کسبوکار گویند (زارع مهرجردی و همکاران، 1391، 27). با توجه به این تعریف، فضای کارآفرینی را نیز میتوان این گون تعریف کرد: فضای کارآفرینی به عوامل مؤثر محیطی که بر کارآفرینی تأثیر میگذارد ولی جزئی از آن نمیباشد گویند. این فضا به عوامل کلی اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی تأثیرگذار بر تمایلات و توانایی افراد در عهدهدار شدن فعالیتهای کارآفرینانه و نیز وجود خدمات حمایتی که فرایند تولید را تسهیل میکنند اشاره دارد (مراد نژادی و همکاران، 1387، 75). با توجه به این تعاریف و ویژگیها، فضای کارآفرینی کسبوکار خانگی به مجموعه عوامل و شرایط مؤثر کارآفرینانه بر کسبوکار خانگی گویند که در رشد و توسعه کارآفرینی خانگی مؤثر است. در شکلگیری کسبوکارهای خانگی وجود بسترهای محیطی مناسب نقش بهسزایی در توسعه کارآفرینی خانگی و ایجاد خلاقیتهای کارآفرینی دارد. محیط کارآفرینی در یک تعریف کلی به مجموعه عواملی اطلاق میگردد که بر عملکرد بنگاه تأثیر گذاشته و یا از عملکرد آن تأثیر میپذیرند اما به سهولت قابل کنترل نمیباشند.
یککسبوکار خانگی که با کمترین هزینه، راهاندازی میگردد، فعالیت خانگی کمهزینه نامیده میشود (یدالهی فارسی و همکاران، 1388، صص. 1525-1529).یکی از سریعترین و کم هزینهترین راهها برای راهاندازی یک کسبوکار خانگی؛ انجام فعالیتی که بهعنوان توانمندی فرد و یا مرتبط با شغل قبلی فرد میباشد که با آن آشناست و امکان انجام آن در منزل وجود دارد. در واقع فرد برای توانمندی خود به دنبال مشتری میگردد وپس از یافتن مشتری همان فعالیتی را که با آن آشناست و بهعنوان تخصص فرد به شمار میآید انجام میدهد (Edwards & Edwards, 2005, P.22).
بهبود کیفیت زندگی فردی و اجتماعی، عدالت اجتماعی، مسئولیت اجتماعی، مسئولیت زیستمحیطی، توسعه ظرفیت تولید جامعه، کارآفرینی و توسعه آن از جمله ضرورتهای توسعه در جوامع امروزی و بهطور خاص جامعه روستایی است. کسبوکارهای خانگی بهعنوان یکی از مصادیق کارآفرینی شناخته میشود و با توجه به شرایط و ویژگیهای محیط روستایی، نمونه کسبوکار مناسبی برای کارآفرینی در محیطهای روستایی است. اما برای راهاندازی یک کسبوکار خانگی روستایی صلاحیتها و مهارتها و قابلیتهایی ضروری است. برخی از این صلاحیتها مربوط به ویژگیهای شخصیتی شخص کارآفرین است. اما برخی دیگر مربوط به مهارتهای کارآفرین در اراه اداری و اداره یکی کسبوکار است.
میزان تأثیرگذاری کسبوکارها در تصمیمهای بازار است.قدرت بازار از قیمت نشأت میگیرد. قیمتها همزمان دو کار مهم را انجام میدهند. اول اطلاعات (اطلاعات در مورد تقاضای مشتریان و هزینه عرضهکنندگان) را یکپارچه و بهطور سریع و ارزان منتقل میکنند. و دوم باعث میشود که همه افراد به طرقی که نهتنها به نفع خودشان بلکه به نفع دیگران نیز باشد عمل کنند (نیومارک، 2009، صص. 2و3). یک صنعت معمولی تنها بهوسیله یک فروشنده بزرگ تحت تسلط نیست. در اکثر صنایع خواه در سطح ملی، منطقهای یا محلی شماری از شرکتهای کوچک و بزرگ با یکدیگر رقابت میکنند. اما در برخی صنایع شماری از شرکتهای بزرگ (چندقطبی) ممکن است در جایگاهی باشند که بر قیمت، ستاده ها و نهادهها (و اصطلاحاتی ازین دست که در تجارت مرسوم است) اثرگذار باشند. این وضعیت با عنوان قدرت بازار توصیف شده است. قدرت انحصار و قدرت بازار مشابهاند. یعنی توانایی تأثیر بر قیمت بازار و ستاده و حتی منحصر کردن رقبا و مهار رقبا در هردو وجود دارد. در انحصار این توانایی و تأثیر فقط در اختیار یک شرکت حاکم است اما در وضعیت قدرت بازار این توانایی و تأثیر در اختیار تعدادی شرکت است که سهم بازار آنها غالب است. در هر دو وضعیت چندین شرکت نسبتاکوچک سهم فروش کل صنعت را با شرکت(های) بزرگ تقسیم میکنند. قدرت بازار ممکن است در یکی از قدرتهای انحصاری یا در بین آنها باشد. ویژگی متمایزکننده این است که وابستگی متقابل میان تعداد کمی شرکت بزرگ به یکی از قدرتهای انحصاری چندقطبی این امکان را میدهد که تصمیماتی را بگیرد که دیگر شرکتها از ترس شروع جنگ قیمتی مخرب از آن پیروی کنند. این اجتناب متقابل بهوسیله شرکتهای اصلی در صنعت مانع رقابت در تجارت میگردد نتیجه این عمل قیمت نسبتاً باثبات و سود بالاتر از نرمال است (پیترسون، 1988، صص. 20-22).
برای شروع یک کسبوکار خانگی رعایت قواعد حقوقی مربوط به کسبوکار از جمله اخذ مجوزهای قانونی مربوط الزامی است. برای ایجاد یک واحد کسبوکار خانگی بایستی قواعد حقوقی مربوط به این نوع کسبوکارها رعایت شوند که برخی از این قواعد همان قواعد عام و مشترک کلیه کسبوکارها هستند و برخی نیز قواعد خاص و ویژه برای کسبوکارهای خانگی میباشند.
«قوانین و مجوزهای کسبوکار خانگی»، مجموعهای از قواعد، دستورالعملها و مقررات هستند که توسط نهادهای قانونگذاری، نظارتی و یا دولتی دستاندر کار مرتبط با ساماندهی مشاغل خانگی وضع و اجرا میگردند (Simpson & Weiner, 1989).طی سالیان اخیر، موضوع بهبود فضای کسب از طریق ایجاد مشاغل خانگی، به همراه حمایت قانونی از کنش سرمایهگذاری از این گروه از مشاغل، به یکی از دغدغههای جدی نخبگان و نهادهای سیاستگذار بدل شده است. اهتمام به این موضوع از سوی نهادهای قانونگذار و اجرایی، از الزامات اساسی رشد و توسعه اقتصادی است و اثرات پرباری بر نشاط و توسعه اقتصادی کشورها به همراه خواهد داشت (Halbert & Ingulli, 2011).
هر نوع کسبوکاری که از طریق اتصال به شبکههای مجازی (از قبیل اینترنت، اینترانت و...) در محل سکونت شخصی فرد و با استفاده از وسایل و امکانات منزل انجام شود (احمدپور داریانی و مقیمی، 1391، ص. 27).تعداد کسبوکارهایی که آنلاین از طریق اینترنت در خانه انجام می شوند، روز به روز در حال افزایش است. اگرچه که کسبوکارهای اینترنتی چالش های مخصوص به خود را دارند اما هنوز هم راه اندازی کسبوکار اینترنتی ایده بسیاری از کسبوکارهای خانگی است (Edwards & Economy, 2005, P. 81).
دورکاری یا انجام کار در جایی غیر از دفتر سازمان (در خانه، دفاتر مشتریان، دفاتر ماهوارهای و در جادهها) بر این اساس مطرح میشود که به جای حرکت کارکنان به سوی محل کار، کار به سوی کارکنان فرستاده شود. دورکاری برای سازمان، فرد دورکار و همچنین جامعه مزایایی دارد. البته دارای معایبی نیز هست که پیشرفت فنّاوری به کاهش معایب آن کمک کرده است.در بررسی جهانی انجام شده توسط AT&T در جولای 2003 مشخص شد که حدود 80% شرکتهای سراسر دنیا با افزایشی 54 درصدی انتظار دارند طی دو سال آینده کارکنانی داشته باشند که به دورکاری بپردازند. همچنین انتظار میرود شرکتهای مورد مطالعه حمایتهای مادی و اقتصادی خود را از دورکاری تا 32% افزایش دهند (Hodson, 2005)؛ این نظرسنجی سائقهای اصلی افزایش تمایل به دورکاری در مقیاس جهانی همچون (آ) دسترسی شبکهای بهتر به مکانهای دوردست، (ب) امکانات ارتباطی بهتر و (ج) جهانیشدن عملیات کسبوکار را نیز شناسایی کرد. انتظار میرود که تا سال 2008 حدود 100 میلیون نفر دست کم یک روز در ماه دورکاری کنند که بیشتر این افراد در ایالاتمتحده زندگی میکنند (Shayo et al, 2007, P. 197). انجمن و شورای بینالمللی دورکاری (ITAC) نتایج نظرسنجی را منتشر کرد که نشان میدهد بیش از 24 میلیون آمریکایی (حدود 20% نیروی کار) دورکاری در خانه را انجام میدهند که این رقم 100% نسبت به کسانی که در سال 1997 دورکاری در خانه انجام میدادهاند افزایش پیدا کرده است (ITAC, 2004). بهطور متوسط این کارکنان 40.2 سال سن و درآمد سالانه 51000 دلار داشتهاند. 60% متأهل و 46% صاحب فرزند بودهاند. به گفته سازمان حملونقل آمریکا انتظار میرود شمار دورکاران در ایالاتمتحده تا سال 2020 به 50 میلیون نفر برسد (Shayo et al, 2007, P.197).
کار مجازی نوعی از کار است که در خانه انجام میشود و متکی بر فنّاوری اطلاعات و ارتباطات است. از این رو در رابطه با کسبوکار خانگی که عبارت است از هر نوع فعالیت اقتصادی انجام پذیرنده در منزل (Loscocco, 2004, P. 164)، کار مجازی فعالیتی است که با استفاده از فنّاوری اطلاعات و ارتباطات و در منزل انجام میشود.
کارآفرین در خانه فردی است که از خانه بهعنوان دفتر و مکان کسبوکار، برای راه اندازی و ادارة یک کسبوکار استفاده میکند تا از این طریق درآمد کسب، کند (Gordon,nell, 2006, P. xvi).. او با مشتریان، کارمندان و یا اعضای خانواده کسانی که به وی کمک میکنند در ارتباط است. و دارای سطوح مخصوص به خود از دانش کسب وکار، تحصیلات، مهارتها و... است که در خانواده و اجتماع کار میکند و از روابط شبکهها (سرمایة اجتماعی) برای پیشبرد علایقش استفاده میکند (.napier,Liebermann,2006,P.6). امروزه بهدلیل توجه روز افزون به کسب وکارهای خانگی نقش کارآفرین در راه اندازی کسب وکار خانگی اهمیت یافته است .
کسبوکاری که در منزل و محل سکونت کارآفرین استقرار یافته و در کنار زندگی خانوادگی اداره میشود، کسبوکار خانوادگی محسوب میشود. پیشرفت سریع در فنّاوری و وسایل ارتباطی، نزدیک شدن رابطه کار و زندگی و تغییرات و تحولاتی که در دنیای مشاغل ایجاد شده، امکان انجام بسیاری از کارها را در منزل بهوجود آورده است (عزیزی، صباغیان و احمدپور داریانی، 1388، ص. 1196). همه کسبوکارهای خانگی، کارآفرینی نیستند؛ اما آنهایی که تعهد بالایی دارند و کارآفرینی برای آنها یک گزینه ماندگار است، جزء کارآفرینی محسوب میشوند. (Rust & Trust, 2006, P.29). کارآفرینی بهعنوان یک منبع جایگزین اشتغال و درآمد برای ساکنان جوامع غیرشهری شناسایی شده است. اگرچه مزایای اقتصادی و اجتماعی کار در خانه شناخته شدهاند، اما عوامل منفی مرتبط با کارآفرینی در خانه نیز گزارش شده است. کارآفرینی در خانه ممکن است منجر به تعارض بین نقشی و در نتیجه همپوشانی نقشها مثل همپوشانی کار و خانواده شود (Kean, Nimeyery & Maupin, 2007).
کاربرد ترکیب دو یا چند کسبوکار در یک کسبوکار خانگی است.با وجودی که بخش کسبوکارهای خانگی شاهد بسط و توسعه معناداری در دو دهه اخیر بوده است، عواملی که منجر به چابکی اقتصادی این فعالیتها در محیط خانه انجام میپذیرند بهخوبی درک نشده است. به عقیده(Walker & Webster, 2004) کسبوکارهای خانگی یک بخش حیاتی کسبوکار است که بهعنوان مشارکت کنندگان مهم و تأثیرگذار در اقتصاد، ثروت جامعه و سرمایه اجتماعی محسوب میشود. اهمیت کسبوکارهای خانگی در اقتصاد هر کشوری و نقشهای آن از جمله در کاهش بیکاری و بهرهبرداری از افراد کم توان و زنان صرفاً خانهدار، توجه به این مهم را بر انگیخته است. از جمله دلایل ناتوانی این واحدها در حضور جدیتر در اقتصاد میتوان به ضعف مالی، و محدودیت توان تولید اشاره داشت. در ابتدا ادغام و اکتساب، بهعنوان راهبرد پیشبرنده و تسریع کننده برای شتاب دادن به رشد کسبوکارهای خانگی، معرفی میگردد. بهطور کلی میتوان جایگاه ادغام و اکتساب (بهاختصار؛ ام اند ای) را در حوزه مدیریت و زیر گروه مدیریت راهبرد شرکتها یافت. ادغام و اکتسابها نمودی از راهبردهای سازمانی، مدیریتی، مالی در رابطه با خرید، فروش و ترکیب شرکتها اشاره دارد. (Akbulut & Matsusaka, 2010) با بررسی4764 مورد ادغامهای واقع شده در طی 55سال(2006-1950) در آمریکا دیدگاه برجسته مدعی بر تخریب ارزش از طریق این معاملات را به چالش کشیده و بیان میدارد «تا امروز برای ما آشکار شده است که بازده این معاملات برخلاف آنچه پیشتر میپنداشتیم مثبت بوده است». در حالت کلی ادغام و اکتسابها اعمالی هستند که حول آن شرکتها با همدیگر ترکیب شده و یا داراییهای یکدیگر را اکتساب میکنند.
Reduction of Environmental Threats in Home-Based Business (HBB)
کاهش اثرات عوامل بازدارنده در ایجاد بقا و رشد کسبوکارهای خانگی است.در تلقی عمومی تهدید به ترسانیدن، بیم دادن، بیم کردن از کسی یا چیزی گفته میشود. (معین، 1378، 893). تهدید محیطی برعکس فرصت، عامل یا مجموعه عواملی است که مانع حرکت، رشد و بالندگی کسبوکار میشود. کسبوکارهای خانگی همچون دیگر انواع کسبوکارها با تهدیدات محیطی روبرو هستند، اما آنچه این نوع کسبوکار را از دیگر انواع کسبوکارها متمایز میسازد وجود فرصتهای بیشماری است که استفادة مدبرانه از آنها میتواند تهدیدات محیطی را برای صاحبان کسبوکار خانگی کاهش دهد.
صرفهجویی در هزینههای تولید و توزیع با استفاده از مزیت استقرار کسبوکار در خانه است.هر شرکتی میتواند بنا به موقعیت و جایگاه خود، روشی برای کاهش هزینه انتخاب نماید و با اجرایی نمودن آنها، ضمن کنترل هزینههای خود آنها را کاهش دهد (میرقربانی گنجی، 1391، 17). کسبوکار خانگی نیز از این مقوله مستثنی نبوده چراکه علی رغم هزینة کم راهاندازی، موجب توسعة فضا و سود اقتصادی جامعه میگردد. کاهش هزینه دیدی استراتژیک بر کسبوکار خانگی است که در کلیة فعالیتهای کسبوکار خانگی اجرا میگردد و نتیجتاً مزیت رقابتی کسبوکار را موجب میشود.
کسبوکار خانگی یا شغل خانگی به آن دسته از فعالیتهایی تولیدی و یا خدماتی اطلاق میگردد که در محل سکونت فرد، بصورت مستقل و یا به تحت نظر یک کارفرمای بیرونی و با انگیزه کسب منفعت اقتصادی انجام میپذیرد.مشاغل خانگی یکی از مهمترین بخشهای کسبوکار میباشد که در سالهای اخیر مورد توجه و حمایت مراجع سیاستگذار در کشورهای مختلف قرار گرفته است. محاسنی که بر کسبوکارهای خرد مترتب است (همچون چابکی، انعطافپذیری و...) در کنار مزایایی که خانه بهعنوان محل کسبوکار در اختیار فرد قرار میدهد (مانند حذف هزینههای ایاب و ذهاب، اجاره مکان و...) انگیزه مضاعفی را در افراد برای گرایش به سمت چنین کسبوکارهایی را ایجاد نموده است. (خنیفر و دیگران 1389 ص 9)
استفاده از فنّاوری پیشرفته برای ایجاد کسبوکار خانگی است.میتوان در یک کسبوکار خانگی، «کارآفرینی بر مبنای فنّاوریهای نوین» را بهعنوان امکانات ایجاد محصولات جدید، معرفی این محصولات به بازار و فروش آنها به قیمتی بیش از هزینههای تولید تعریف نمود. این امکانات از اختلاف عقاید در مورد آینده فنّاوریهای جدید یا موجود (ولی بهرهبرداری نشده) با توجه به یک یا چند کاربرد ویژه، نشأت میگیرند (Petti & Zhang, 2013).
به حالتی اطلاق میشود که در آن زنان برای ایجاد کسبوکار خانگی از فنّاوریهای نوین استفاده کنند.تحولات فنّاوری و تأثیر آن بر اشتغال و کسبوکارهای خانگی زنان متفاوت بوده است. انقلاب کشاورزی و انقلاب صنعتی با رویکردی توسعه یافت که در آن نقش مردان غالب و چیره شد و ماهیت و تاروپود این فنّاوری بهگونهای بود که بهدلیل نقش نیروی بازو در استفاده از فنّاوری، مردان در بهرهگیری از این نوع فنّاوریها نقش مسلط پیدا کردند. با توسعه فنّاوری اطلاعات و گسترش کاربرد فنّاوری اطلاعات و ارتباطات، ماهیت این فنّاوری بهگونهای است که با ساختار فعالیت و وظایف آنان در منزل و مسئولیت تربیت و پرورش فرزندان سازگار شده است و ظرفیت عظیمی برای اشتغال آنان در کسبوکارهای خانگی همراه با انعطافپذیری بیشتر را ایجاد کرده است.
تولید ورمی کمپوست، تغذیه کرمهای قرمز حلقوی بارانی موسوم به ایزنیا فوتیدا از مواد آلی پسماندههای آشپزخانه بوده و در منازل بهصورت خانگی تبدیل به یکی از غنیترین کودهای شناخته شده در دنیا شده است. ورمی کمپوستورمی کمپوست یک کود زیستی محرک رشد گیاه است که محصول نهایی فرانید موادآلی در حضور کرمهای خاکی کمپوستر بوده و با عبور مداوم موادآلی از سیستم گوارش کرم، مواد اولیه تجزیه و بهصورت نسبتاً پایدار تبدیل میگردد. به دلیل کاهش سطح آلایندهها داشتن سطح بالای جمعیت میکروبی و عناصر غذایی، در حال حاضر بهعنوان یکی از بهترین کودهای زیستی مطرح میباشد (رشتبری و همکاران، 2012).
دریافتکنندة قیمت به کسبوکاری اطلاق میشود که در بازار رقابت کامل فعالیت میکند.در دنیای امروزی بیشتر کسبوکارها «گیرندة قیمت» هستند. یعنی کسبوکارها بر قیمت محصولاتی که آنها تولید و به فروش میرسانند و همچنین بر قیمت نهادههایی که خریداری میکنند، کنترل چندانی ندارند. در این حالت کسبوکارها گیرندة قیمت بازار هستند. زمانیکه کسبوکارها گیرندة قیمت هستند، فرایند تولید و هزینههای مترتب بر آن نقش تعیینکننده در تصمیمگیری کسبوکار دارد. بدینمفهوم که درآمد و سود کسبوکارها با مدیریت هزینة تولید و مشخص کردن میزان تولید، تعیین میشود.کسبوکار زمانی گیرندة قیمت است که ساختار بازار رقابتی باشد. بازار رقابت بازاری است که در آن تعداد زیادی از بنگاهها کالا یا خدمت همگن را به بازار عرضه میکنند و سهم هریک از بنگاههای در تولید محصول اندک است و ورود و خروج کسبوکارها به بازار آزاد است.