کارآیی استفاده از منابع کسب‌وکار خانگی است.

     کسب‌و‌کار خانگی در ایران گفتمان جدید و سازمان نیافته‌ای است و به‌همین‌دلیل ممکن است این فرض به ذهن برسد که بهره‌وری کسب‌وکار خانگی پایین است و بنابراین «میزان درآمد» آن نیز کم و در حد معیشتی است. این دیدگاه نسبت به کسب‌وکار خانگی به‌دلیل هژمونی نگاه سنتی به‌کار و کسب و درآمد است که بهره‌وری را در کار بیرون از خانه و در سازمان‌ها و شرکت‌های بزرگ امکان‌پذیر می‌داند. اما برخلاف این نگاه در ایران، در بسیاری از کشورهای دنیا کسب‌وکارهایی کوچک خانگی مزایایی را دربردارد که امکان بهره‌وری و رشد اقتصادی را در خانواده بالا می‌برد؛ در آمریکا 21 میلیون کسب کار خانگی وجود دارد که علاوه‌بر درآمدزایی برای خانواده در افزایش تولید ناخالص ملی نیز بسیار تأثیرگذار بوده‌اند (پل ادوارز و دیگران، 2010، 16). کسب‌وکارهای خانگی بزرگ‌ترین گروه کسب‌وکار در استرالیاست و در حدود 67% از همه کسب‌وکارهای کوچک و 58% ‌از همه کسب‌وکارها را شامل می‌شود. در مجموع کسب‌وکارهای خانگی سریع‌ترین رشد بخش کسب‌وکار را در بین کسب‌وکارهای دیگر دارا هستند. 16% رشد سالیانه در مقایسه با 11% رشد کسب‌وکارهای کوچک در کل (والکر و دیگران، 2006 : 5).

     این کسب‌وکارهای خانگی که برخی به شرکت‌های کوچک و متوسط و حتی بزرگی تبدیل می‌شوند در صورت استفاده بهینه از منابع، مدیریت صحیح و همچنین حمایت دولت‌ها، از بهره‌وری خوبی برخوردار خواهند بود. از نظر کیفی بهره‌وری به معنای استفادۀ کامل، درست و مؤثر از تمامی منابع موجود، کاهش ضایعات از هر نوع و از تمام منابع و کسب بیشترین نتیجۀ کار با کم‌ترین هزینه است. یعنی انطباق مداوم کارکنان و سازمان با شرایط متغیر محیطی و نگرش واقع‌بینانه به زندگی (خاکی، 1386 :34).

     معمولاً در ادبیات سازمانی، بهره‌وری در سازمان‌ها و بنگاه‌های بزرگ اقتصادی مورد توجه بوده است و کمتر در بنگاه‌های کوچک و به‌خصوص در کسب‌وکارهای خانگی مورد بررسی قرار گرفته است. این مقاله در پی آن است که نشان دهد کسب‌وکارهای خانگی به‌عنوان سازمان‌های کوچک اقتصادی در صورت سازمان‌دهی مناسب می‌تواند بهره‌وری بالا و درآمد خوبی برای خانواده و اقتصاد ملی داشته باشند. در کسب‌وکار خانگی بدون اجاره کردن محل، دفتر کار، مغازه، فروشگاه و بدون ثبت شرکت و مؤسسه، بدون ترک منزل و با توانایی اداره کار در خانه می‌توان کاری را شروع و کسب درآمد کرد و بهره‌وری کار را بالا برد.

     امروزه با پیشرفت‌های زیادی که در زمینه علوم رایانه و دیگر وسایل ارتباطی به‌وجود آمده، محیط خانه برای بسیاری مشاغل محل مناسب و کاراتری برای کسب‌وکار شده است و کسب‌وکار خانگی بیشتر مورد توجه قرار گرفته است (یوان و لیسنباخ، 2006: 56). اگرچه تمامی‌مشاغل قابل راه‌اندازی در منزل نیستند، اما انواع بسیاری از مشاغل را می‌توان از منزل هدایت و راه‌اندازی کرد و بخشی از درآمدها نیز معاف از مالیات می‌شوند. ساماندهی مشاغل خانگی طیف وسیعی از مشاغل از سنتی‌ترین تا نو ظهورترین آنها را در بر می‌گیرد و هر فردی با توجه به علایق و توانایی که در یک یا چند زمینه دارد، می‌تواند در مورد اینکه چه کسب‌وکاری در منزل راه بیندازد تامل کند. اما در همه ی مراحل کار باید به این موضوع تفکر کند که چگونه کار را ساماندهی کند تا کسب‌وکار خانگی او کارایی و بهره‌وری مناسب داشته باشد.

     بهره‌وری به معنی باروری و سودمندی و استعداد تولیدی می‌باشد. به‌عبارتی بهره وری یعنی قدرت تولیدی، باروری و مولد بودن. همچنین از نظر کیفی بهره‌وری به معنای استفادۀ کامل، درست و مؤثر از تمامی منابع موجود، کاهش ضایعات از هر نوع و در تمام منابع و کسب بیشترین نتیجۀ کار با کم‌ترین هزینه است. یعنی انطباق مداوم کارکنان و سازمان با شرایط متغیر محیطی و نگرش واقع‌بینانه به زندگی. رشد و توسعه اقتصادی امروزه جوامع مختلف در نرخ رشد بهره وری آنها نهفته است. کوشش برای افزایش نرخ بهره وری، کوشش برای زندگی و رفاه بهتر برای افراد و جامعه است. بهره وری در اصل استفاده مناسب و مؤثر از هریک از عوامل تولید است. به‌طور خلاصه و به‌صورت یک فرمول ساده می‌توان گفت: بهره وری یعنی اثربخشی (اجرای کارهای درست) + کارایی (اجرای درست کارها) (دفت، 1386، 29). یکی از مهمترین پیش نیازهای ارتقای بهره‌وری، ترویج و اشاعه «فرهنگ بهره‌وری» است. فرهنگ بهره‌وری را این‌گونه تعریف می‌کنند: به مجموعه‌ای از عوامل فرهنگی در هر محیط که باعث شود دلبستگی به وظایف و مسئولیت‌ها به‌صورت لذت بخش، کیفی، هوشمندانه، آگاهانه و متعهدانه در آید و با اغنای برآیند تمایلات انسانی، عاطفی، منطقی و عدالت خواهانه منتج به افزایش بازدهی کمی و کیفی به‌صورت متمرکز گردد، فرهنگ بهره‌وری اطلاق می‌شود. به عبارت دیگر فرهنگ بهره‌وری فرهنگی است که در آن انسان با تفکر و هوشمندی خود فعالیت‌هایش را با ارزش‌ها و واقعیت‌ها منطبق می‌سازد تا بهترین نتیجه را در جهت اهداف مادی و معنوی حاصل کند (صمدآقایی، 1388، 45)

     براساس تعاریف علمی هر نوع فعالیت اقتصادی درمحل سکونت شخصی که با استفاده از امکانات و وسایل منزل راه‌اندازی شود، کسب‌وکار خانگی است (احمدپور داریانی، 1389، 42). همان‌طور که در کسب‌وکار اینترنتی عنصر پایه‌ای «اینترنت» و در کسب‌وکارهای خانوادگی «خانواده» است، عنصر اصلی و اساسی در کسب‌وکارهای خانگی مفهوم «خانه» است به‌طوری‌که اگر این مفاهیم پایه‌ای را حذف کنیم دیگر در این تقسیم‌بندی قرار نمی‌گیرند. بسیاری از مشاغلی که به‌عنوان انواع کسب‌وکارهای خانگی بر می‌شمریم می‌تواند در طبقه‌های دیگری همچون کسب‌وکارهای اینترنتی یا خانوادگی قرار بگیرند. در تعریفی دیگر، کسب‌وکار خانگی به هر نوع فعالیت اقتصادی در محل سکونت شخصی که با استفاده از امکانات و وسایل منزل راه‌اندازی می‌شود اطلاق می‌گردد (دن فورمان، 2007، 66). هیئت آمارهای استرالیا کسب‌وکارهای خانگی ر ا به‌عنوان شغلی که کمتر از 20 کارمند دارد و در یکی از دو موقعیت زیر عمل می‌کند معرفی می‌نماید: - کاری که در خانه توسط یکی از مالکین آن‌ کسب‌وکار انجام می‌گیرد حتی اگر کار انجام گرفته کوچک باشد. مانند نجاری، تعمیرات برقی و غیره. زمانی‌که یک کار در ساعت بیشتری در خانه انجام می‌گیرد تا بیرون از خانه.

     معمولاً مالک کسب‌وکارهای خانوادگی، خانواده‌ها هستند. گروه‌هایی از خویشاوندان، با ترکیبی از ارزش‌ها، گذشته و روابط احساسی خاص خود از طریق کسب‌وکارهای خانوادگی، برخی از خانواده‌ها به دنبال حفظ روابط خانواده، نزدیک شدن به یکدیگر، انجام کار گروهی و در نهایت تعلق به چیزی با معنا هستند. ازاین‌رو مسائل خانوادگی با کسب‌وکار در تعامل بوده و با آن هم‌پوشانی خواهد داشت. خانواده بر کسب‌وکار تأثیر خواهد گذاشت. به خاطر این تأثیر اغلب کسب‌وکارهای خانوادگی به‌گونه‌ای متفاوت از کسب‌وکارهای غیرخانوادگی عمل می‌کنند. کسب‌وکار نیز بر خانواده تأثیر خواهد گذاشت زیرا معاش اعضای خانواده، امنیت مالی، مقام و دوام جمع از کسب‌وکار نشأت می‌گیرد. بعید است که خانواده و کسب‌وکار مجموعه‌ای ایستا باشند. آنها همواره در حال تغییر هستند. افزایش سن اعضای خانواده، رفتن به دانشگاه، ازدواج، بچه‌دار شدن، خرید خانه، پیری، مریضی و طلاق نمونه‌هایی از تغییرات هستند به همین ترتیب، کسب‌وکار نیز در حال تغییر است- رقبای جدید، استعفای کارکنان، تغییرات مشتریان و مشکلات در حال افزایش همگی نمونه‌ای از تغییرات در کسب‌وکار است که بر خانواده تأثیر می‌گذارد (پل و سارا ادوارد، 1386، 19).

     ابتدا باید دید که کسب‌وکارهای خانگی چگونه به‌وجود آمدند و گسترش پیدا کردند. کسب‌وکارهای خانگی در ایران سابقه دیرینه دارند. بسیاری از صنایع دستی که امروزه هم وجود دارند، در منازل و محل سکونت افراد تولید می‌شده اند. به‌طور کلی کسب‌وکار خانگی پدیده جدیدی نیست، بلکه در نتیجه تغییرات و تحولاتی که در فعالیت‌های اقتصادی- اجتماعی امروز به‌وجود آمده به آن توجه بیشتری شده است و این نوع کسب‌وکارها روز به روز گسترش و توسعه می‌یابند (سلجوقی، 1387، 25).

     افزایش تعداد کسب‌وکارهای خانگی دلایل زیادی داشته است که شامل افزایش استفاده از اینترنت، رکودهای اقتصادی، کوچک‌سازی شرکت‌ها و توجه بیشتر به مباحث خانواده و نیز بهبود تصویر کسب‌وکارهای خانگی بوده است. در این میان نقش اینترنت برجسته بوده است. اینترنت زندگی مردم را تغییر داده و انقلابی در روش‌های اداره شرکت‌ها به‌وجود آورده است. کسب‌وکارهای خانگی اغلب توسط کارآفرینان، بدون کارکنان اضافی اداره می‌گردد و می‌تواند محصولات را به‌صورت جهانی بازاریابی کند. سایت‌های حراج ـ فروش اینترنتی فرصت‌های زیادی را برای کارآفرینانی که کسب‌وکارهای خانگی دارند، فراهم کرده است. کارآفرینان خانگی اغلب با مشتریانشان ملاقات نمی‌کنند و می‌توانند در خانه شان بنشینند و کار کنند بی آن که نیاز داشته باشند دائماً پوشش خوب و گرانی به تن داشته باشند. از طرفی هم بسیاری از افرادی که کسب‌وکارهای خانگی به راه می‌اندازند، این کار را به خاطر تمایل به ایجاد توازن میان کار و زندگی خانوادگی انجام می‌دهند. بررسی‌ها نشان می‌دهد که نسل جدید کارکنان آمریکایی، تمایلی به‌کار کردن در ساعت‌های طولانی در شرکت‌ها ندارند و کسب‌وکار خانگی می‌تواند زمان بیشتری را برای گذران وقت با خانواده به‌وجود آورد. البته ذهنیت‌ها هم نسبت به این نوع از کسب‌وکار تغییر کرده و کارکردن در خانه بیش از پیش معمول می‌گردد (سلجوقی، 1386، 23).

بهره‌وری در کسب‌وکار خانگی

امروزه هیچ کشور و سازمانی را نمی‌توان یافت که رمز موفقیت خود را در ارتقای کیفیت و بهره‌وری نداند و مزیت نسبی سازمان‌ها را در توان رقابت پذیری آنها از طریق افزایش بهره‌وری می‌دانند. برای اینکه بتوانیم بهره‌وری را ارتقاء دهیم لازم است به حذف همه نوع ضایعات بپردازیم. باید ضایعات مواد، ماشین آلات، زمان، نیروی انسانی، فضا و منابع دیگر را شناسایی و سپس به حذف آنها اقدام کنیم. تکنیک‌های گوناگونی مانند مطالعه کار، تحلیل ارزش، تحقیق عملیات، کنترل موجودی‌ها، سیستم‌های کنترل کیفیت و... در این ارتباط می‌توانند مورد استفاده قرار گیرند (گراسکافت و لوول، 1985، 111).

     بهره‌وری بالاتر موجب رشد اقتصادی و پیشرفت اعضای خانواده می‌شود. تنها از طریق بهبود بهره‌وری است که اعضاء می‌توانند مزد و حقوق بیشتر و شرایط کاری مناسب‌تر به دست آورند. ازاین‌رو با در نظر گرفتن مفهوم بهره‌وری، اعتقاد بر این است که رشد بهره‌وری در سطح فرد موجب بهره‌وری در سطح کسب‌وکار خانگی و این افزایش موجب افزایش بهره‌وری در سطح بخش اقتصادی و بالاخره در نهایت رشد بهره‌وری ملی می‌شود. به عبارتی بهره‌وری ملی بستگی به بهره‌وری تک‌تک افراد جامعه دارد. با پذیرش این واقعیت که انسان تنها عاملی است که می‌تواند خود را تغییر دهد و در تغییر محیط خود هم مؤثر باشد، نقش کلیدی انسان در فرآیند بهره‌وری آشکار می‌شود. تأثیرات اقتصادی کسب‌وکارهای خانگی شامل تأثیر در اقتصاد محلی به وسیله ایجاد اشتغال و فروش بیشتر، مشارکت در میزان اشتغال کشور، ایجاد ارزش افزوده از طریق تولید کالاها و خدمات و ایجاد درآمد برای مالک و دستمزد برای کارمندان است (جی و آرت، 1387 :56). در صورت بهره‌وری خوب کسب‌وکار خانگی نتایج سودمندی برای اتصاد خانواده و همچنین اقتصادی محلی به بار خواهد آمد. 1- خلق فرصت‌های خود اشتغالی برای مالک و کارمندان که منجر به تسهیم درآمد بین جامعه می‌گردد. - تحریک اقتصاد محلی: کسب‌وکارهای خانگی منجر به ایجاد و توسعه یک بازار تجاری بالقوه برای ارتباطات اداری، تهیه‌کنندگان مواد اولیه، بیمه گذاران، بانکداران، کسب‌وکارهای تبلیغاتی، حسابداری و قانونی می‌شود. 3- کسب‌وکارهای خانگی می‌تواند به‌عنوان یک انکوباتور برای به‌عمل درآوردن ایده‌های جدید عمل کند و با کاهش هزینه‌های سربار به رشد و بقا کسب‌وکارها کمک نماید. 4- با توجه به‌وجود نرخ بالای بقا در کسب‌وکارهای خانگی، وجود کسب‌وکارهای خانگی منجر به کاهش هزینه‌ها و شکست‌های مالی، اقتصادی و اجتماعی می‌شود. 5-کسب‌و‌کارهای خانگی به ویژه برای بخش خدمات که اندازه آن در حال رشد است بسیار مناسب است. 6- کسب‌وکارهای خانگی رقابت را به وسیله افزایش بازده و کاهش قیمت‌ها تقویت می‌کند. 7- کسب‌وکارهای خانگی منجر به ظهور ویژگی‌های یگانه و جدید در تولید محصولات و خدمات می‌شود (ذبیحی و مقدسی، 1387، 49). اما باید دید که چه عواملی می‌توانند بر روند کارایی و اثربخشی و به عبارت دیگر بهره‌وری کسب‌وکار خانگی تأثیرگذار باشند.

عوامل مؤثر بر بهره‌وری کسب‌وکار خانگی

این تصور اشتباه وجود دارد که مدیریت کسب‌وکار در منزل وظیفه آسانی است. اما واقعیت کاملاً در تضاد با این تصور بوده و موفقیت در کسب‌وکار خانگی به پشتکار و مسئولیت‌پذیری بالایی نیازمند است. بهره‌وری در کسب‌وکار خانگی در صورت سازماندهی مناسب و حمایت برخی از بخش‌های دولتی بالا خواهد بود. هرچند بهبود بهره‌وری یک فرآیند آهسته و پیوسته است. این حرکت در درازمدت جواب می‌دهد و نباید از آن انتظار نتایج سریع داشت. بهره‌وری نتیجه عوامل متعددی است و این عوامل آنچنان در هم تنیده‌اند که تعیین اثر هر کدام بر بهره‌وری بسیار دشوار است. این عوامل به‌طورکلی ممکن است به دو دسته «عوامل انسانی» و« عوامل تکنولوژیکی» طبقه‌بندی شوند. برای اینکه یک کسب‌وکار خانگی بهره‌وری بالایی داشته باشد موارد زیر بسیار مهم هستند:

طرح کسب‌وکار: گام اول این است که باید بازار داخلی و کسب‌وکار انتخابی را به‌درستی شناسایی کرد. برای شروع هرکاری باید برنامه کار و به‌عبارتی طرح کسب‌وکار را نوشت. این روش در حالی گسترش یافته است که برای هر نوع کسب‌وکاری باید در شروع کار، طرح مقدماتی و برنامه ریزی کاری داشت. شاید در شروع نیازی به نوشتن طرح و برنامه احساس نشود و شاید چون بیشتر اوقات «سرمایه گذاری شخصی» و یا «خانوادگی» است، توجیه شفاهی طرح مورد تأیید قرار گیرد، اما زمانیکه کار پیشرفت کرد و یا برای دریافت وام و یا رشد فعالیت به‌صورت جدیتر کار را تعقیب می‌کنیم، احساس وجود و لزوم طرح کسب‌وکار احساس می‌شود (کوارتکو، 1384، 56).

مدیریت بهره‌وری در خانواده: در مدیریت بهره‌وری با توجه به منابعی که در اختیار است مدیر کسب‌وکار خانگی می‌تواند به بهترین نحوه استفاده از آنها درصدد رفع نیازها و احتیاجات بر‌آید. در خانواده هم منابعی از قبیل زمان، فضا، تجهیزات و آدم‌هایی برای انجام کارها وجود دارد. طرح برنامه برای استفاده صحیح از این منابع را «بهره‌وری خانواده» می‌نامند. سرنوشت یک خانواده همان اندازه که به قواعد، ‌ارتباطات و نظام خانوادگی بستگی دارد، به نقشه‌های بهره‌وری نیز مربوط است. بهره‌وری از این نظر مورد نیاز است که زندگی دیگران را بهبود بخشد. البته هرچه خانواده بزرگتر باشد، بهره‌وری آن نیز پیچیده‌تر می‌شود. برای حداکثر استفاده از آنچه هر کس دارد، ‌ابتدا باید دانست که چه چیزهایی وجود دارد. خانواده‌هایی که همیشه یک کار را به یک نفر ارجاع می‌دهند، برای خود مشکل ایجاد می‌کنند. تنوع در وظایف، ‌می‌‌تواند به میزان زیادی از یکنواختی خسته‌کننده کارهای خانوادگی بکاهد.

مدیریت زمان: هنگامی که فردی کسب‌وکار خود را از منزل مدیریت می‌کند، به واسطه دسترسی به شبکه‌های اجتماعی، برنامه‌های تلویزیونی، پخش کننده‌های موسیقی و دیگر فنّاوری‌های موجود، امکان اختلال در انجام امور کاری افزایش می‌یابد. در نتیجه، برای کسب موفقیت باید تعهد به انجام وظایف بسیار سفت و سخت باشد. مدیریت کسب‌وکار در منزل براساس یک برنامه ریزی قسمت بندی شده، شیوه‌ای کارآمد برای حفظ تمرکز محسوب می‌شود. افراد بسیاری ساعت‌ها به‌کار مشغول بوده، بدون آنکه زمان استراحتی را برای خود در نظر بگیرند. در نتیجه، امکان غلبه خستگی و بی حوصلگی بر آنها افزایش یافته و این مسئله به تاخیر در انجام وظایف شغلیشان منجر می‌شود. یک بازه زمانی یک ساعته برای انجام کار مناسب بوده، اما این بازه براساس خصوصیات افراد قابل تغییر است. از این طریق می‌توان بهره‌وری ود را تا حد زیادی افزایش داد. محیط کار منظم و سازمان دهی شده نیز می‌تواند به صرفه‌جویی وقت کمک کرده و میزان تمرکز بر انجام کار و مدیریت کسب‌وکار را افزایش دهد. تمامی ابزارک‌های مورد نیاز و ضروری باید در هنگام کار در دسترس باشند. افزون بر این، محیط کار باید از فضایی آرام و دلپذیر برخوردار باشد (همان، 59)

طرح‌های تشویقی برای اعضای خانواده (توجه به نیروی انسانی): در کسب‌وکار خانگی هم مثل کسب‌وکارها در سازمان‌های بزرگ، باید حداکثر توجه را به نیروی انسانی مبذول داشت. نیروی انسانی کارآمد سرمایه با ارزش سازمان و همچنین کسب‌وکار خانگی است. یکی از عوامل مهمی که حرکت بهره‌وری را شتاب و رونق می‌دهد استفاده بجا و اصولی از محرک‌های انگیزشی است؛ با پرداخت جبران خدمات اضافی تحت عنوان «طرح‌های انگیزشی مزد و حقوق» بهره‌وری افزایش پیدا می‌کند. تسهیم منافع، یا پاداش، تهیه وسایل رفاه خانواده و شرایط کاری خوب نیز به هدف ارتقای بهره‌وری کمک می‌کند. تمامی این طرح‌ها روابط انسانی و احساس تعلق خاطر به مؤسسه را در میان نیروی انسانی تقویت می‌کند و ماحصل همه این طرح‌ها کاهش زمان تلف شده ناشی از غیبت، فرار از کار، حوادث و نزاع‌ها و اختلاف‌های میان خانواده می‌باشد. با توجه به اینکه در هر شغلی و به ویژه مشاغل خانگی می‌بایست انگیزه افراد را جهت رضایت‌مندی بیشتر در حرفه خود حفظ کرد، بهروری می‌تواند موجب افزایش انگیزه و شوق بیشتر در کار باشد (صمدآقایی، 1388، 102)

مدیریت زمان کاری قابل‌انعطاف: زمان کاری قابل‌انعطاف یکی از مزیت‌های جدیدی از کار است. این الگو در واقع نقطه عزیمت از سنت‌گرایی کاری است. این الگو اجازه می‌دهد که کارکنان ساعات کار خود را در قالب حداقل ساعت کاری که باید در هفته انجام دهند تنظیم کنند. البته یکی از مزایای مشاغل خانگی همین انعطاف‌پذیری در زمان کار می‌باشد که با توجه به همکاری و همیاری اعضاء خانواده و عدم نیاز در ساعات و زمان معیین در کارگاه و یا شرکت، می‌توان به راحتی از این موهبت استفاده کرد. این انعطاف‌پذیری موردی است که هم می‌تواند باعث کاهش کارایی و بهره‌وری و هم افزایش شود. بهبود بهره‌وری با توجه به زمان انعطاف‌پذیر نیاز به یک کار فرهنگی دارد. محیط یا به‌اصطلاح فرهنگ کسب‌وکار باید برای این کار آماده شود. محرک‌های گوناگون نظیر ابزار آموزشی و فرهنگی به تدریج می‌توانند زمینه‌ها و بستر مناسب برای حرکت بهره‌وری را فراهم نمایند. مدیریت زمان، مسئولیت‌پذیری و تلاش، عناصر فرهنگی هستند که نیروی انسانی کسب‌وکار خانگی را ترغیب به کارایی و بهره‌وری بیشتر می‌کنند(همان).

مزایای کسب‌وکار خانگی: کسب‌وکارهای خانگی مزایایی دارند که علاوه‌بر بالا بردن بهره‌وری بر دیگر ابعاد زندگی خانواده تاثیرات مثبتی می‌گذارد. امروزه کسب‌وکارهای خانگی از بخش‌های حیاتی و ضروری فعالیت‌های اقتصادی کشورهای پیشرفته محسوب می‌شوند. کسب‌وکار خانگی از نظر ایجاد شغل، نوآوری در عرضه محصول یا خدمات، موجب تنوع و دگرگونی زیادی در اجتماع و اقتصاد هر کشور می‌شوند. همچنین برای جوانان، کسب‌وکارهای خانگی نقطه شروع مناسبی برای راه‌اندازی کسب‌وکار شخصی است، زیرا راه‌اندازی آن در مقایسه با دیگر انواع کسب‌وکار ساده و آسان است. اما تصورات غلطی درباره کسب‌وکار‌های خانگی وجود دارد که از میان آنها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: 1. بیشتر مالکان ‌کسب‌وکارهای خانگی زن هستند. بیشتر کسب‌وکارهای خانگی یا صنایع دستی هستند یا هنری3. بیشتر کسب‌وکارهای خانگی تنها توسط مالک اداره می‌شود و قابلیت اشتغال ندارند 4. کسب‌وکارها قابلیت کمی‌در ایجاد درآمد دارند. این تصورات غلط در ایران در مورد کسب‌وکار خانگی در حالی است که کسب‌وکارهای خانگی در کشورهای دیگر وسعت فراوانی یافته و نقش آن نیز هر روزه در اقتصاد و توسعه و به‌خصوص اشتغال بارزتر از روز قبل نمایان می‌گردد. این نوع از کسب‌وکار هم از نظر اشتغال‌زایی و هم به خاطر نوآوری‌هایی که در عرضه محصولات و خدمات صورت می‌دهد به یکی از بخش‌های حیاتی اقتصادی کشورهای پیشرفته تبدیل شده است؛ امروزه در جهان، این دیدگاه که کسب‌وکارهای خانگی، کارهای تفریحی هستند و در نتیجه چندان جدی نیستند روبه افول است چرا که کسب‌وکارهای خانگی نوعی از کسب‌وکارها هستند که به ثروت اقتصادی جامعه و سرمایه اجتماعی آن کمک می‌کنند. کسب‌وکار خانگی موجب کاهش نشت اقتصادی محلی به مناطق دیگر می‌شود و افراد محلی خودشان در منطقه خودشان کار می‌کنند و از نظر استخدامی خودکفایی به‌وجود می‌آید و رشد اقتصادی محلی پایدار تسهیل می‌شود. به این ترتیب پتانسیلی برای ترویج کسب‌وکارهایی که فرصت‌های اشتغال محلی یا بومی خلق می‌کنند به‌وجود می‌آید.

     می‌توان گفت که عمده‌ترین مشغلة یک کسب‌وکار خانگی، همیشه کسب درآمد و یا به عبارت دیگر، سودآوری آن است. سود یک کسب‌وکار خانگی نیز تا حد زیادی به بهره‌وری آن در دراز مدت بستگی دارد. در حالی که شاخص‌های سودآوری بیانگر این هستند که آیا سود ناویژه، به‌طور مناسب، هزینه‌ها را می‌پوشاند یا نه، شاخص‌های بهره‌وری به ما می‌گویند که آیا کارایی و اثربخشی یک کار به همان اندازه است که می‌تواند باشد، یا اینکه آیا کارایی و اثربخشی آن با متوسط‌های صنعتی مطابقت می‌کند. پس می‌توان نتیجه گرفت که سودآوری، نمایانگر وضعیت مالی کسب‌وکار خانگی در زمان حال است و بهره‌وری، ترسیم‌کنندة وضعیت کسب‌وکار خانگی در آینده، یک کسب‌وکار خانگی، تنها در صورتی می‌تواند به سودآوری مستمر خود امیدوار باشد که موضوع بهره‌وری را نادیده نگیرد.

     بهره‌وری همچنین در میزان توان رقابت کسب‌وکار خانگی مؤثر است. بدین‌معنی که در توانایی کسب‌وکار خانگی برای رقابت با سایر کسب‌وکار خانگی‌ها که کالاها یا خدمات مشابهی را تولید یا عرضه می‌کنند، تأثیر می‌گذارد. یکی از شاخص‌های معمول سنجش توان رقابت از طریق هزینه ی هر واحد از نیروی کار است که از طریق تقسیم هزینة نیروی کار به ارزش افزوده یا از تقسیم متوسط هزینة نیروی کار به بهره‌وری به دست می‌آید (دورست و هارین، 2010). همچنین با توجه به اینکه در هر شغلی و به ویژه مشاغل خانگی می‌بایست انگیزه افراد را جهت رضایت‌مندی بیشتر در حرفه خود حفظ کرد، بهروری می‌تواند موجب افزایش انگیزه و شوق بیشتر در کار باشد. آنجا که خانواده به مدد تکنولوژی و کاهش ضایعات می‌توان سودآوری بیشتری داشته باشد، انگیزه افراد برای تولید و یا به حداکثر رساندن خدمات ارائه شده توسط آنان نیز افزایش می‌یابد. از دیگر نتایج بهروری در مشاغل خانگی می‌توان فهرست‌وار به موارد ذیل اشاره نمود: کاهش هزینه، کاهش زمان، افزایش کمیت و بهبود کیفی و... (همان).

     خانواده‌ای که در آن کسب‌وکار با موفقت همراه است را خانواده بهره‌ور می‌گویند. خصوصیات خانواده بهره‌ور موارد متعددی را دربرمی‌گیرد: 1. باهوش بوده و از سرعت یادگیری بالایی برخوردارند 2. صلاحیت فنی، حرفه‌ای و تخصصی داشته و خلاق و نوآورند 3. با مهارت و چابکی وظایف خود را انجام می‌دهند و بسیار مسئولیت‌پذیرند 4. ضرورت‌ها را به‌خوبی درک می‌کنند و در اقدام به‌موقع برای رفع مشکلات تبحر خاصی دارند 5. هدف‌گرا، پیشرفت‌گرا و نتیجه‌گرا هستند 6. بیش از حد انتظار همکاری می‌کنند 7. از شغل خود لذت می‌برند و به آن افتخار می‌کنند 8. نگرش مثبتی به‌کار و زندگی دارند 9. همواره در پی بهبود زندگی و کار خود هستند (همان: 98).

     کسب‌وکارهای خانگی نقش مهمی ‌را در اقتصاد کشورهای توسعه یافته ایفا می‌کنند. بخش قابل توجهی از کسب‌وکارهای موجود برپایه کسب‌وکار خانگی استوار است به‌طوری‌که حدود نیمی‌از تولید ناخالص ملی از طریق این کسب‌وکارها تأمین می‌شود. معمولاً بهره‌وری در سازمان‌ها و بنگاه‌های بزرگ اقتصادی مورد توجه بوده است و کمتر در بنگاه‌های کوچک و به‌خصوص در کسب‌وکارهای خانگی مورد بررسی قرار گرفته است. این مقاله در پی آن بود که نشان دهد کسب‌وکارهای خانگی به‌عنوان سازمان‌های کوچک اقتصادی در صورت سازمان‌دهی مناسب می‌تواند بهره‌وری بالا و درآمد خوبی برای خانواده و اقتصاد ملی داشته باشند. در کسب‌وکار خانگی بدون اجاره کردن محل، دفتر کار، مغازه، فروشگاه و بدون ثبت شرکت و مؤسسه، بدون ترک منزل و با توانایی اداره کار در خانه می‌توان کاری را شروع و کسب درآمد کرد و بهره‌وری کار را بالا برد. امروزه با پیشرفت‌های زیادی که در زمینه علوم رایانه و دیگر وسایل ارتباطی به‌وجود آمده، محیط خانه برای بسیاری مشاغل محل مناسب و کاراتری برای کسب‌وکار شده است و کسب‌وکار خانگی بیشتر مورد توجه قرار گرفته است. افزایش تعداد کسب‌وکارهای خانگی دلایل زیادی داشته است که شامل افزایش استفاده از اینترنت، رکودهای اقتصادی، کوچک‌سازی شرکت‌ها و توجه بیشتر به مباحث خانواده و نیز بهبود تصویر کسب‌وکارهای خانگی بوده است. در این میان نقش اینترنت برجسته بوده است. عوامل مؤثر بر بهره‌وری کسب‌وکار خانگی در این مقاله عبارت بودند از طرح کسب‌وکار، مدیریت بهره وری در خانواده، مدیریت زمان، توجه به نیروی انسانی، مدیریت زمان کاری قابل انعطاف و مزایایی که کسب‌وکار خانگی دارد و باید از آنها در جهت بهره‌وری بیشتر استفاده کرد.