دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

بانک مجازی ایده کسب‌وکارهای خانگی

Virtual idea bank of home businesses
نویسنده

پایگاه داده‌های مربوط به کسب‌وکارهای خانگی است که در یک شبکة روابط بین کارآفرینان، صاحبان صنایع و سیاست‌گذاران دولتی به توسعه کسب‌وکارهای خانگی کمک می‌کند.

     اقتصاد برمبنای کسب‌وکارهای خانگی با توجه به هزینه‌های اولیه در نقاط مختلف دنیا اهمیت یافته و بیشتر برنامه‌ریزی‌ها برمبنای آن شکل گرفته و توسعه می‌یابند.

     نوآوری، خلاقیت، همچنین توانایی در شکل‌گیری و ثبت ایده‌ها، توجه به چرخه تولید در جهت برآوردن نیاز، از گام‌های اولیه شکل‌گیری یک کسب‌وکار می‌باشند، از طرفی انتشار تجارب کسب‌وکار‌های خانگی برمبنای دانش و تجربه، موجب توسعه و هم‌افزایی شده و گسترش این نوع کسب‌وکارها را به‌دنبال دارد.

     امروزه اقتصاد برمبنای کسب‌وکارهای خانگی، بیشتر مبتنی‌بر اطلاعات، نوآوری، خلاقیت و همچنین توانایی آن در تسهیل و گسترش قابلیت اقتصادی برای طراحی چرخه‌های تولید محصولات، تبدیل ایدة جدید به محصولات جدید و بهره‌برداری از ایده‌ها شناخته می‌شود.

     ایجاد محیط مناسب برای جمع‌آوری، نگهداری و دسترسی به اطلاعات مفید و ایده‌های نوآورانه مسئله‌ای است که با گسترش فنّاوری اطلاعات و ایجاد سایت‌های مجازی اجتماعی رابطه‌ای نزدیک و مستقیم دارد، این در حالی است که بیشتر جوامع مجازی دنیا و بخصوص بانک‌های مجازی ایده سال‌های ابتدایی عمر خود را طی می‌کنند (شبکه ایده ایران، 1385).

     نیاز به ایجاد بانک مجازی ایده در کسب‌وکارهای خانگی، به جهت ثبت و گسترش اهمیت زیادی دارد، با توجه به تغییرات سریع، در موقعیت‌های رقابتی و شرایط حاکم بر بازار، جذب و حفظ مشتریان را از طریق تنوع محصول و یا خدمت، سر لوحه برنامه‌های خویش قرار داده است. لذا ایجاد بستری مناسب برای جمع‌آوری و توسعه ایده‌های مناسب در کسب‌وکار خانگی امری حیاتی در بقا و توسعه این قبیل فعالیت هاست. (دوستی، 1378).

     با توجه به آنچه بیان شد، نیاز به جمع‌آوری ایده‌های نو و به‌روز رسانی آنها، بیشتر از قبل آشکار می‌گردد، لذا به‌منظور تثبیت و توسعه کسب‌وکارهای خانگی ایجاد بانک‌ مجازی ایده ضروری به‌نظر می‌رسد. از مهم‌ترین ویژگی‌های این مسئله، شناخت عوامل مؤثر بر پیاده‌سازی بانک مجازی ایده، توسعه ایده محوری در کارآفرینی، افزایش بانک‌های مجازی ایده به‌منظور رشد و توسعه اقتصادی به‌ویژه اشتغال می‌باشد.

     درحالت‌کلی مفهوم ایده، بانک ایده، شبکه اجتماعی، شبکه اجتماعی مجازی و رسانه اجتماعی از دیدگاه‌های مختلف مورد بررسی قرار گرفته است. به‌نظر اسمولن و همکاران ایده کالای قیمتی است و کارکنانی که آنها را تولید می‌کنند به‌دنبال منابع آن هستند (Smolen, 1995). از طرفی دیچمن معتقد است که ایده توانایی هدایت برای شکوفایی نوآوری را دارد و به کسب‌وکارها در رقابت شتاب می‌دهد (Deichmann and Ende, 2009). بانک ایده مفهوم بدیع و اهرمی برای حقوق مالکیت فکری و برای حفاظت ایده‌های متفاوت است، به‌طوری که در این بانک، هر ایده حفاظت شده می‌تواند توسط هر شخصی در جهان آزمایش و تجاری‌سازی شود و حقوق تحت مالکیت فکری قرار گیرد (Livingston, 2003).

     امروزه با تحول ژرف و عمیقی که در ارتباطات و فرایند انتقال اطلاعات از طریق توسعه فنّاوری اطلاعات و اینترنت به وقوع پیوسته اغلب بانک‌های مجازی ایده در محیط شبکه‌های اجتماعی مجازی شکل گرفته و به مرحله تجاری می‌رسند. اصولاً این شبکه‌ها، ساختاری اجتماعی هستند و از گره‌هایی تشکیل شده است که توسط یک یا چند نوع وابستگی خاص به هم متصل‌اند (Park, 2003) که همان کارکرد اجتماعات انسانی در محیط وب را ارائه می‌نمایند (Petroczi, 2007).

     شبکه‌های اجتماعی مجازی به‌منظور ایجاد و نگهداری تعاملات جامعه در حوزه جغرافیایی محیط اطراف و به‌صورت منحصربه‌فرد و پراکنده در جهان ایجاد شده‌اند و روش مهمی برای تعامل در جهان امروز هستند (Panteli, 2008). شبکه‌های اجتماعی مجازی نسل جدیدی از وب سایت‌ها هستند که در کانون توجه، کاربران اینترنتی با ویژگی خاصی را گرد هم می‌آورند. این شبکه‌ها را گونه‌ای از رسانه‌های اجتماعی می‌دانند (مولایی، 1388).

     شبکه‌های اجتماعی برای افزایش یادگیری و ایجاد دانش جدید مهم می‌باشند (Bjork and Magnusson, 2006) و اغلب نوآوری‌ها از این طریق ظهور یافته و کامل می‌گردند. به‌طوری‌که به عقیده کیلیولند نوآوری به همان اندازه که یک فرایند فنی است، یک فرایند اجتماعی است و نوآوری‌های موفق توسط شبکه‌های از مردم کامل می‌شوند نه توسط افراد و به تنهایی (Cleveland, 2005). از طرفی ایده‌پردازی در فاز اول فرایند نوآوری مورد توجه قرار می‌گیرد و تولید ایده‌های جدید یک منبع مهم نوآوری است (Sandstorm and Bjork, 2008).

     توانایی تولید نوآوری نیز از طریق خلاقیت حاصل می‌شود که معمولاً از ترکیب ایده‌های موجود به خلق ایده‌های نو و مفید منجر می‌شود (Baumgartner, 2008). از طرفی خلاقیت در مشاغل خانگی با خلاقیت افراد رابطه دارد و طیف متنوعی از فرآیندهای اجتماعی و عوامل زمینه‌ای که شیوه تعامل افراد با یکدیگر و رفتار آنها را شکل می‌دهد را در برمی‌گیرد.

     برای آنکه استعداد و خلاقیت یک فرد در ایده‌پردازی به‌طورکامل بروز کند، اغلب محیطی لازم است که از ایده‌های خلاق حمایت و به آنها پاداش دهد. آشناترین روشی که یک کسب‌وکار می‌تواند خلاقیت کارکنانش را به خدمت بگیرد، و آن را مدیریت و توسعه دهد، بانک تفکرات و ایده‌ها است (ملیسا، 2008). مدیریت ایده یک فرایند ساختار یافته برای ایده‌های جمع‌آوری شده نیروی کار و سایر علاقمندان و ارزیابی این ایده‌ها به‌منظور بهبود کارکرد و دستیابی به بیشترین توانمندی کسب‌وکار است (Baumgartner, 2008).

     به‌کار بردن سیستم مدیریت ایده سبب افزایش جریان ایده‌ها در حوزه ثبت اختراع می‌شود. هدف از این نظام تصرف، تشویق، ارزیابی و انتخاب فنّاورانه ایده‌ها برای تحقیقات بیشتر در حوزه ثبت اختراع است (Sandstorm and Bjork, 2008). به عقیده کیلیولند طیف گسترده‌ای از منابع می‌توانند تولید ایده نمایند و هر یک از این منابع نیز ابزارهای خاصی را می‌طلبد. یکی از ابزارهای مؤثر در تولید ایده، ایجاد بانک ایده است (Cleveland, 2005). یک بانک ایده می‌تواند انباری از دانش را برای هر طرف، دست‌اندرکاران بانک ایده و همچنین اعضای آن پیاده‌سازی کند (Simians, 2005).

     در این بین بانک مجازی ایده نیز برای تولید ایده، بسیار مفید است و ویژگی آن نیز تسهیم ایده‌ها و بر خط بودن اطلاعات آن است (Hudson, 2009). فنّاوری اطلاعات نقشی اساسی در پیشبرد ایده‌پردازی، مدل سازی، تحلیل و گرد‌آوری ایده‌ها دارد (Lehto, 2009) و در صورت برخورداری از یک زیرساخت مناسب فنّاوری اطلاعات و ارتباطات می‌توان شکل‌گیری و هدایت جریان ایده‌ها را به خدمت توسعه نوآوری کسب‌وکار درآورد. به‌علاوه قراردادن بانک ایده برروی شبکه وب یا اینترانت کسب‌وکار امکان مشاهده و ردگیری آسان ایده‌های جدید را به کارکنان می‌دهد. در حالت عادی اغلب ایده‌ها و دیدگاه‌های مفید در قالب رسانه‌های اجتماعی برخط و در بین کاربران آنها شکل می‌گیرد (Mayfield, 2008). اصولاً شبکه‌های اجتماعی مجازی مکان‌هایی برای تبادل نظر هستند که در آنها جوانان عقاید، نظرات و ایده‌های خود را با هم به اشتراک می‌گذارند.

     بنابراین به‌کارگیری فنّاوری‌های جدید با یک اثر هم افزایانه به شرکت‌ها در تولید بیشتر و توسعه ایده‌ها کمک می‌کند تا بتوانند در فضای باز مجازی ایده‌ها را به اشتراک گذاشته و در سطح جهانی همه سازمان‌ها از مزایای آن بهره‌مند شده و منافع اقتصادی آن‌هم سازمان مالک بانک ایده و هم فرد ایده‌پرداز را منتفع نماید. چنین ساختار انعطاف‌پذیری می‌تواند هم در بهبود کارکرد نظام پیشنهادها و هم در حالت کلی‌تر برای ایجاد یک بانک ایده‌ حرفه‌ای با اهداف مناسب در سازمان‌ها و بنگاه‌های کسب‌وکار به‌کار برده شود. عوامل اصلی در ایجاد موفقیت‌آمیز جوامع مجازی چهار معیار؛ شامل حداقل سطح بر هم‌کنش، تعداد تنوع تماس گیرندگان، فضای عمومی مشترک، ارتباطات توسط رایانه می‌باشد. در شبکه‌های اجتماعی مجازی می‌توان به آسانی به داده‌های گرانبهای متنی با حجم زیاد دسترسی داشت (Petroczi, 2007).

     چنانچه این داده‌ها ایده‌های اولیه کاربران این شبکه‌ها باشد شناخت نسبت به چگونگی ایجاد و طبقه‌بندی و تدوین ایده‌ها ضروری است. باید توجه داشت که اغلب ایده‌های نوآورانه به محصولات جدید و موفق تبدیل نمی‌شوند. مطالعات نشان می‌دهد که حدود 3000 ایده خام لازم است تا یک محصول کاملاً جدید و از نظر تجاری موفق به‌وجود آید. (شلینگ، 2008). از آنجاکه نوآوری با تولید ایده‌های جدید شروع می‌شود، و تولید ایده برای نوسازی و موفقیت شرکت‌ها بسیار مهم است (Hannu, 2007)، بنابراین بررسی انبوهی از ایده‌ها و ارزیابی آنها جهت تصمیم‌گیری توسعه محصول جدید ضروری است. به‌طورکلی تولید ایده از دو بخش کاشت و توسعه و ارزیابی ایده‌ها تشکیل می‌شود (Mikkonen, 2007). برای شناخت ایده‌های نوآورانه باید با منابع نوآوری آشنا شویم که به ویژه برای کسب موفقیت در مرحله اول تولید ایده ضروری است. نوآوری می‌تواند منابع مختلفی داشته باشد ازجمله افراد، فعالیت‌های تحقیقاتی دانشگاه‌ها، آزمایشگاه‌ها، سازمان‌های دولتی، غیر‌انتفاعی خصوصی و انتفاعی. اما منبع مهمتر از این منابع پیوند میان منابع فوق می‌باشد. در واقع شبکه‌های نوآوران که به دانش و دیگر منابع از منابع متعدد دسترسی دارد، یکی از قدرتمندترین عوامل پیشرفت فنّاورانه به شمار می‌آیند. (شلینگ، 2008).

     بنابراین توسعه زیرساختی که پیوند میان منابع فوق را در بلندمدت تضمین کند شرط اولیه شناخت ایده‌های نوآورانه است. اگر چه گروهی از مردم نمی‌توانند تصرف و اشغال فیزیکی ایده‌ها را داشته باشند ولی حق برخورداری از مالکیت فکری ایده‌ها توجیه می‌شود زیرا مردم حق دارند از فایده و ثمره تلاش و کارشان لذت ببرند، حتی وقتی کار و تلاش آنها فکری است (Hughes, 1998). ازاین‌رو ارائه چارچوبی که حق مالکیت فکری ایده‌ها را به ایده‌پردازان تضمین نماید، عامل پیش برنده مهمی است که روند شکل‌گیری بانک‌های مجازی ایده را تسهیل می‌کند. همه ایده‌ها قابل حافظت نمی‌باشند. برای حفاظت ایده‌ها سطوحی شامل؛ ایده‌ها، ایده‌های قابل حفاظت و ایده‌های حفاظت شده تعیین می‌شود (Hannu, 2007). در پیاده‌سازی بانک‌های مجازی ایده نیز ارائه چارچوبی برای سطح‌بندی ایده‌ها و پیش‌بینی شرایط انتقال ایده‌ها در هر کدام از این مراحل ضروری است. این موضوع از این لحاظ حائز اهمیت است که تضمین مالکیت فکری به افزایش احتمال موفقیت بانک ایده کمک می‌کند و در مفهوم اولیه امکان ریسک را برای ایده‌پردازان کاهش می‌دهد (Matthews and Frater, 2007).

     به‌همین علت در طی سال‌های گذشته ارزش حقوق مالکیت فکری فوق‌العاده افزایش یافته است (Kallio, 2007).

     باید خاطر نشان کرد که مدیریت مالکیت فکری در جایی اهمیت می‌یابد که داده‌های به‌وجود آورندگان یک کالا کمک کند تا دیگران آن را با هزینه‌ای کم، باز تولید کنند، ضمن اینکه باید برای سایرین نیز توانایی برخورداری از آن را با هزینه کم میسر کرد (محسنی، 1386). هزینه پایین برای ایده‌پردازی شرطی ضروری در ایجاد و شکل‌گیری و در نهایت ادامه خودجوش یک بانک ایده است.

سایت‌های بانک مجازی ایده: یکی از مطالعات مهم مرتبط، مطالعه موردی بررسی سایت‌ها بانک مجازی ایده است که از طریق آن برخی از عوامل مؤثر مورد شناسایی قرار گرفتند. مهم‌ترین سایت‌های بانک ایده دارای ویژگی‌های مهمی از قبیل؛ هدف سایت، سازمان‌های پشتیبان، نحوة عضویت در سایت و میزان عضویت کنونی، تعهدات سایت به‌کاربران و کاربران به سایت، نحوة تضمین متقابل، نحوة ارسال و دریافت ایده‌ها، داوری یا عدم آن و روش آن، حجم بانک ایده، نحوة کسب درآمد در سایت و خدمات اضافی سایت می‌باشد (شبکه ایده ایران، 1385). دستاورد این مطالعه تعیین ویژگی‌های ایجاد بانک مجازی ایده و تهیه سناریو برای طراحی سایت اینترنتی به نام ایده‌کده بود.

سطوح مجازی بودن: پانتلی در سال 2008 از ویژگی‌های مجازی بودن چابکی و تغییرات اساسی همگام با تغییرات فنّاوری مطرح نموده است (Panteli, 2008). در این مطالعه سطوح بررسی مجازی بودن شامل ارتباطات توسط رایانه، سازمان‌ها یا تیم‌های مجازی، جوامع برخط و شبکه‌های اجتماعی مجازی می‌باشد. به‌علاوه تعامل بیشتر کاربران که از طریق دسترسی به فنّاوری نوین تقویت می‌شود نیز توصیه شده است.

تفکر خلاقانه کارکنان:  اسمولن و همکارش (1995) تأکید بر به‌کارگیری از تفکر خلاقانه کارکنان دارند و آنرا مهم‌ترین دارایی‌های غیرملموس قابل دسترس در یک کسب‌وکار برای شکل دادن به یک بانک ایده موفق می‌دانند (Smolen, 1995). علاوه‌بر آن دارایی‌های غیرملموس شامل: روابط، دانش، مردم، کارکنان است که مرکز فرآیندها را تشکیل می‌دهد و سازمان‌ها می‌تواند این دارایی‌های غیر‌ملموس را برای ایجاد ارزش برای دست‌اندرکاران خود به‌کار گیرد (Boulton, 2000).

راه‌های نگهداری و جمع‌آوری ایده: کلارک (2004) در بررسی راه‌های نگهداری و جمع‌آوری ایده در اجتماعات کوچک و بزرگ، طوفان فکری را ابزاری برای برانگیختن افراد در تولید و ارائه ایده می‌داند. این مطالعه تأکید می‌کند که باید در جریان طوفان فکری یک بانک ایده نیز ایجاد شود (Clark, 2004). به‌علاوه متغیرهایی مانند محل نگهداری ایده، ترتیب و رتبه‌بندی ایده‌ها و ابزار جمع‌آوری ایده‌ها (همایش‌ها و... ). مواردی هستند که باید توسط سازمان‌ها مد نظر قرار گیرند.

حفاظت از ایده‌ها: لوینگستون (2003) ایجاد بانک ایده را به‌منظور تسهیم دانش و مستند‌سازی آن را برای سازمان ضروری می‌داند و بر حفاظت ایده‌ها و حفظ مالکیت فکری ایده‌پردازان تأکید می‌کند (Livingston, 2003). ایجاد قوانین دولتی برای مستندسازی و سطح عمومی بودن دامنه بانک در این مطالعه ضروری تشخیص داده شده است.

 

ارتباط ایده خوب با اجتماعات مجازی

بارت (2003) ساختار اجتماعی را به‌عنوان مزیتی برای ایجاد ایده‌های خوب مطرح می‌کند (Burt, 2003). شبکه‌های اجتماعی مجازی را می‌توان با تجزیه و تحلیل جنبه‌های گوناگون ساختاری و رابطه‌ای در درون سازمان به حرکت در آورد. به‌عنوان نمونه می‌توان به واحدهای کسب‌وکاری اشاره کرد که در داخل شبکه سازمان به یکدیگر مرتبط هستند و با توجه به نوآوری و عملکرد واحد، شرایط کسب‌وکار را در یک شبکه صنعتی با خروجی‌های نوآور بهبود بخشیده و بنابراین می‌توانند احتمال رسیدن مدیران به ایده‌های خوب بسته به‌موقعیت آنها در داخل شبکه، را تقویت کنند (Bjork, 2006).

شناسایی الزامات پیاده‌سازی بانک مجازی ایده: با مصاحبه از مدیران سایت‌های بانک مجازی ایده، صاحب نظران حوزه کسب‌وکارهای خانگی، متخصصین ایده‌های کسب‌وکار و متخصصین نوآوری در پارک‌های علم و فنّاوری و براساس یافته‌های حاصل از مبانی نظری عوامل مؤثر در پیاده‌سازی بانک مجازی را شناسایی نمودیم. این عوامل را در چهار طبقه موضوعی(محیط تعامل، توسعه و حفاظت، تجاری‌سازی و بازاریابی و ارزیابی وحمایت) دسته‌بندی نموده و براساس آن نقشه فرایندی پیاده‌سازی بانک مجازی ایده تهیه شد.

     الزامات شناسایی شده درچهار طبقه موضوعی کلان تحت عنوان «محیط تعامل»، «توسعه و حفاظت»، «تجاری‌سازی و بازاریابی» و «ارزیابی وحمایت» دسته‌بندی شدند.

     در طبقه کلان محیط تعامل سه طبقه موضوعی خرد تحت عنوان «محیط و محتوا»، «عوامل شناختی» و «تأثیر فنّاوری اطلاعات و قابلیت تسهیم و آنلاین بودن» شناسایی شدند در این زمینه باید توجه داشت که هر ساختاری در محیط وب که در پی گرفتن اطلاعات و هویت شخصی کاربران باشد نمی‌تواند موفقیت چندانی کسب کند. بانک‌های مجازی ایده نیز از این قاعده مستثنی نبوده و زمانی که در گام اولیه و در مراحل ابتدایی هویت شخصی و سایر ویژگی‌های فردی ایده دهندگان مورد پرسش قرار گیرد، به‌علت عدم اطمینان به محیط وب ادامه فعالیت بانک مجازی ایده نمی‌تواند موفقیت آمیز باشد. بنابراین ضرورت دارد ارائه اطلاعات شخصی ایده دهندگان در مراحل بعدی و زمانی که تجاری‌سازی ایده توسط تیم کارشناسان مورد تأیید قرار گرفت مد نظر قرار گیرد.

     در طبقه کلان توسعه و حفاظت دو طبقه موضوعی خرد تحت عنوان «حفاظت و نگهداری و ابزار ارائه ایده» و «تولید ایده و نوآوری باز و بسته» شناسایی شدند. موضوع «حفاظت و نگهداری و ابزار ارائه ایده» شالوده اولیه در طراحی هر نوع بانک ایده را تشکیل می‌دهد. زیرا تا زمانی که ایده‌دهندگان از حقوق مالکیت فکری ایده خود مطمئن نباشند هیچ اقدامی برای نشر آن نخواهند کرد. همچنین توسعه ایده از طریق باز بودن و در اختیار گذاشتن ایده‌های خام موضوعی است که مورد توجه است همچنانکه رشد نرم افزارهای متن باز و ایجاد سایت‌های مانند ویکی پدیا گویای این مطلب است. به‌کارگیری ابزار ارائه ایده مانند نرم افزارهای محرک خلاقیت می‌تواند در افزایش ارائه ایده در بانک‌های مجازی ایده تاثیرگذار باشد. این ابزارها می‌تواند به توسعه نوآوری‌های بسته یعنی نوآوری‌هایی که هم اکنون مورد استفاده قرار می‌گیرند و یا نوآوری‌های باز یعنی آنهایی که بعدا مورد استفاده قرارخواهند گرفت کمک کنند. در طبقه موضوع کلان تجاری‌سازی و بازاریابی دو طبقه موضوعی خرد تحت عنوان «شیوه درآمد» و «فن بازار، تجاری‌سازی و بازار هدف» شناسایی شدند. در نهایت در طبقه موضوعی کلان ارزیابی وحمایت دو طبقه موضوعی خرد تحت عنوان «شیوه ارزیابی» و «تشویق و حمایت» قرار گرفته‌اند. تشویق و حمایت از آن جهت حائز اهمیت است که در عنصر اصلی در تداوم فعالیت بانک‌های مجازی ایده است. زمانی‌که ایده دهندگان اثر عملی ارائه ایده خود را مشاهده کنند، ضمن تداوم فعالیت خود در این حیطه، موجبات تبلیغ و برخورداری سایر افراد از خدمات بانک مجازی ایده را نیز فراهم کرده و به این ترتیب توسعه بانک مجازی ایده در بین علاقه‌مندان تسهیل شده و تقویت می‌شود.

     در یک جمع‌بندی کلی می‌توان یافته‌های مقاله حاضر را به دو بخش تسریع‌کننده و بازدارنده تقسیم‌بندی کرد. در بخش تسریع‌کننده می‌توان از موارد: ثبت برخط ایده با شماره‌گذاری منحصربه‌فرد به‌منظور شناسایی، ردیابی و حقوق مالکیت فکری، دسترسی از طریق وب سایت، وجود مشوق برای ایده‌های پذیرفته شده، پذیرش ایده‌های گروهی، ارزیابی ایده، ایجاد بانک اطلاعات ایده‌ها و پی‌گیری اجرائی شدن ایده‌ها یاد نمود و در بخش عوامل بازدارنده موارد: عدم تسهیم ایده به کاربران سایت، عدم امکان توسعه ایده، طولانی بودن زمان پذیرش و یا عدم پذیرش ایده و انحصاری بودن ارزیابی ایده اشاره نمود.

     با توجه به هم پیوندی مفاهیم در نقش مؤلفه‌های یک نظام و یکپارچگی و وحدت آنها در تعامل با محیط پیرامون که از خصایص بارز یک سیستم است و همچنین با توجه به مضمون مشترک همه مؤلفه‌های مفهومی فوق یعنی الزامات پیاده‌سازی بانک مجازی ایده در کسب‌وکار خانگی الگوی حاصل باعنوان «نقشه فرایندی پیاده‌سازی بانک مجازی ایده» طراحی شده است (شکل1).

 
 


     در این سیستم دو معنی نهفته در واژه بانک: نگهداری و جمع‌آوری که در تحقیقات پیشین (Livingston, 2003 Clark, 2004;) نیز مطرح بود، همچنین دو معنی نهفته در واژه مجازی بودن: دسترسی سریع و تسهیم که در تحقیقات پیشین (Panteli, 2008 و شبکه ایده ایران، 1385) نیز بدان اشاره شد، مورد تأکید قرار گرفته است. بنابراین جمع‌آوری، نگهداری، دسترسی سریع و تسهیم ایده‌ها در محیط غیر‌حقیقی را می‌توان بانک مجازی ایده تعریف نمود. سیستم بانک مجازی ایده در این تحقیق با سیستم مدیریت ایده ارائه شده توسط (Bjork and Magnusson, 2006) شباهت‌ها و تفاوت‌هایی دارد. ازجمله شباهت‌های آن بانک ایده قابل جست‌وجو و پایگاه داده ایده می‌باشد و تفاوت‌های آن در تفکیک ایده‌ها، حفاظت ایده‌ها، به کارگیری ابزارهای توسعه ایده می‌باشد. همچنین در مقایسه این مطالعه با مطالعات ارائه شده توسط شبکه ایده ایران در سال 1385 می‌توان از تخصصی نمودن بانک مجازی ایده و نوع حفاظت ایده از نظر مالکیت فکری را بیان کرد.

     شبکه‌ای بودن محیط تعامل در بانک مجازی ایده در این مطالعه با مطالعات پیشین (Panteli, 2008; Scott, 1987) هم‌راستا می‌باشد. اهمیت نقش استفاده از ابزارهای ارائه ایده و تولید ایده در این مطالعه نیز مانند مطالعات پیشین (Smolen, 1995; Clark, 2004) مورد توجه قرار گرفت. با نگاه به عوامل تعدیل‌کننده (عدم تسهیم ایده، عدم امکان توسعه ایده، طولانی بودن زمان پذیرش و یا عدم پذیرش و انحصاری بودن ارزیابی ایده‌ها) در نظام پیشنهادهای مورد استفاده در حوزه خانگی، در این تحقیق با رویکرد تعدیل آنها در بانک مجازی ایده، عوامل فوق مجددا بررسی و ابزارهای رفع آن مانند به کارگیری محیط‌های تعامل شبکه‌ای، ابزارهای توسعه ایده و روش‌های مختلف ارزیابی شناسایی و ارائه شد.

     برای پیاده‌سازی بانک مجازی ایده توجه به پیشنهادی ذیل مفید است.

1. از نمونه‌های مشابه و نقاط ضعف و قوت آنها می‌توان استفاده کرد. (برای مثال سایت ThinkGeek)

2. برای حفاظت از مالکیت فکری، ثبت رسمی ایده‌ها در مراجع و سازمان‌های معتبر ضرورت دارد.

3. برای حفاظت باز، از محیط‌های نرم افزار متن باز استفاده شود.

4. در بخش حمایت و مشوق‌ها از مشوق‌های ترکیبی استفاده شود.

5. برای استفاده از ابزارهای توسعه و تولید ایده می‌توان از نرم افزارهای محرک خلاقیت استفاده نمود.

6. در صورتی که ایده نوآورانه نیاز به حمایت جهت تجاری‌سازی دارد، می‌توان از پارک علمی و فنّاوری استفاده نمود.

     درغیر‌این‌صورت می‌توان به سرمایه‌گذار، کارآفرین، بخش بازاریابی ایده، نظام پیشنهادهای سازمان‌های حامی و ایده دهنده جهت تکمیل ارجاع نمود.

7. اطلاعات تمامی ایده‌های نوآورانه پس از ارجاع به بخش‌های مورد استفاده در بانک مجازی ایده به روز می‌شود.

 

استراس، آ. کوربین، ج. (1385). اصول روش تحقیق کیفی نظریه مبنایی رویه‌ها و شیوه‌ها. ترجمه بیوک محمدی. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. ص144-55
دوستی، ح. (1378). بررسی سازگاری فرهنگ رفتاری کارکنان با رویکرد کایزن. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه شهید بهشتی. ص 51-46
شبکه ایده ایران. (1385). مروری برسایت‌های اینترنتی ایده‌پردازی، جامعه مجازی قرعه‌کشی و بردن جایزه. شبکه ایده ایران.
شریف‌زاده، ا. محبوبی، م ر. عربیون، ا. (1388). تبیین مؤلفه‌های توسعه کسب‌وکارهای کشاورزی در استان گلستان. فصلنامه توسعه کارآفرینی، سال اول، شماره چهارم. ص106-102
شلینگ، م. ا. (2008). مدیریت راهبردی نوآوری تکنولوژیک. ترجمه سید محمد اعرابی و محمد تقی‌زاده مطلق. دفتر پژوهش‌های فرهنگی.
محسنی، م. (1386). جامعه شناسی جامعه اطلاعاتی. نشر دیدار. تهران.
مولایی، م. م. (1388). شبکه‌های اجتماعی مجازی. دنیای کامپیوتر و ارتباطات، سال هشتم، شماره 80 ص 60.
ابراهیمی، ب. زارع، ز. سرتیپی، ص. (1389). ارائه چارچوبی در راستای توسعه کسب‌وکارهای خانگی به وسیله مراکز رشد مجازی، کنفرانس ملی توسعه مشاغل خانگی«چالش ها- راهکارها»
Anonymous. (2001). what knowledge economy? Information World Review, (170), 1.
Baumgartner, J. (2008). An Introduction to Idea Management. Jenni idea management software service. Bwiti bvba, ajpb. com. Company. www. jpb. com. diestbrugstraat 45, 3071 Erps-kwerps, Belgium, tel+3223056541. P3-12.
Bjork, J. , Magnusson, M. (2006). Where Do Good Innovation Ideas Come From? Exploring the Influence of Network Connectivity on Innovation, Department of Technology Management and Economics, Chalmers University of Technology Se-41296 Gutenberg, Sweden. p4-11.
Boulton, R. E. S. , Libert, B. D. , Samek, S. M. (2000). A business model for the new economy. The Journal of Business Strategy, 21(4) , 29-35.
Burt, R. S. (2003). Social Origins of Good Ideas. University of Chicago and Rytheon Company. Graduate School of Business. University of Chicago, IL 60637:773-702- 0848. P2-42.
Clark, C. (2004). Brainstorming: The Dynamic Technique for Creating Successful Ideas. Published by times ten marketing. 8161 highway 100#194 Nashville, tn37221-4213. Timestenmarkting. com. p128-130.
Cleveland, J. (2005). A Framework for Manufacturing Innovation. Prepared for the right place, inc. 161 Ottawa ave. nw Arand rapids, MI 49503, 616-771-0326. www. right place. org. p116, 65.
Deichmann, D. Ende, J. V. D. (2009). Boomerang Effect of Network Idea. Paper to be presented at the Summer Conference 2009 on CBS - Copenhagen Business School Solbjerg Plads 3 DK2000 Frederiksberg DENMARK, June 17 – 19.
Gold, A. H. , Malhotra, A. , Segars, A. H. (2001). Knowledge management: An organizational capabilities perspective. Journal of Management Information Systems, 18(1) , 185-214.
Halliday, L. (2001). An unprecedented opportunity. Information World Review, (167), 18-19.
Hudson, K. (2009). New ways to become an idea leade.
Hughes, J. (1998). The Philosophy of Intellectual Property. 77geo. l. j. 287. p3, 11.
Hannu, K. (2007). Cross-Border Innovation Support Platform for SMEs: case of south-east Finland and north-west Russia. Lappeenranta University of Technology. Northern dimension research centre publication 46. p14 -38.
Jo. S. (2009). The effect of social network diagrams on a virtual network of practice: a Korean case Asia pacific rev. education research institute. Seoul Nation University. Seoul Korea.
Kallio, T. Rajanti, T. Toikka, T. Vihermaa, K. M. Willner, H. (2007). What Do You Mean Creative Economy? A Conceptual Mapping from Five Fields of Science. P111-112.
Killen, C. P. Hunt, R. A. Kleinschmidt, E. J. (2008). The Human Factor in Innovation Project Portfolio Management. Inside the Innovation Matrix. Australian Business Foundation. ISBN 978-098-0-4138-3-0. ww. abfoundation. com. au. p173.
Lehto, M. (2009). The Innovation Process-Aiming towards innovativeness in a construction company. Lappeenranta University of technology. Faculty of technology management department of industrial management. P.47.
Livingston, J. D. (2003). India Needs an Idea Bank to Lead The World in Intellectual Property Protection. P.1.
Matthews, M. , Frater B. (2008). How Intangible Networks Can Boost the Innovation Odds. Insid the Innovation Matrix. Australian Business Foundation. ISBN 978-098-0-4138-3-0. p.67.
Mayfield, A. (2008). What is Social Media? p1-31.
McGarvey, R. (2001). New corporate ethics for the new economy. World Trade, 14(3) , 43.
Mikkonen, E. (2007). How to Enhance Innovation Democracy by Means of Idea Management in an Expert Organization. VTT, Business Solutions. p10, 13.
Mukamunana, R. (2006). Challenges of The New Partnership for Africa’s Development (NEPAD): A Case Analysis of The African Peer Review Mechanism (APRM). P1-17.
Panteli, N. (2008). Virtual Social Networks: A New Dimension for Virtuality Research. P1-7.
Park, H. W. (2003). Hyperlink network Analysis. Royal Netherlands Academy of Arts&Sicences (KNAW) Amsterdam, the Netherlands. connections 25(1) :49-61.  p.2-3.
Peursem, K. A. V. , Wells, K. (2000). Contracting practices in professional accounting SMEs: An analysis of New Zealand firms. International Small Business Journal, 19(1), 68-82.
Petroczi, A. Nepusz, T. Bazso, F. (2007). Measuring Tie-Strength in Virtual Social Networks. vol 27-2/5. p.1-5.
Sandstorm, Christian. (2009). Managing Discontinuous Innovation. Exploring internal processes and value networks division of innovation engineering and management department university of technology Gothenburg, Sweden. P.55.
Sandstorm, C. Bjork, J. (2008). Idea Management System for a Changing Innovation Landscape. Center for business innovation working paper series. no. 9. se-41296. goteborg, Sweden. P.3-18.
Scott, J. (1987). Social Network Analysis. Sage Publications. London. Hand Book p3-25.
Simians, E. Hart S. Enk, G. Duke, D. Gordon, M. Lippert, A. (2005). Strategic Initiatives at the Base of the Pyramid a Protocol for Mutual Value Creation. a collaborative effort by the base of the pyramid protocol workshop group wingspread conference center,racine,w1 October 19-22,2004. p.14.
Smolen, S. Elizabeth, D. Kleiner, B. (1995). How to Train people to think more creatively. Management Development Review, vol 8, No 6, p.28-3.