دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

کارآفرین در خانه

Entrepreneurship at home
نویسنده

کارآفرین در خانه فردی است که از خانه به‌عنوان دفتر و مکان کسب‌وکار، برای راه اندازی و ادارة یک کسب‌وکار استفاده می‌کند تا از این طریق درآمد کسب، کند (Gordon,nell, 2006, P. xvi).. او با مشتریان، کارمندان و یا اعضای خانواده کسانی که به وی کمک می‌کنند در ارتباط است. و دارای سطوح مخصوص به خود از دانش کسب وکار، تحصیلات، مهارت‌ها و... است که در خانواده و اجتماع کار می‌کند و از روابط شبکه‌ها (سرمایة اجتماعی) برای پیشبرد علایقش استفاده می‌کند (.napier,Liebermann,2006,P.6). امروزه به‌دلیل توجه روز افزون به کسب وکارهای خانگی نقش کارآفرین در راه اندازی کسب وکار خانگی اهمیت یافته است .

     خانواده، کانونی است که در شکل‌گیری یک کارآفرین،‌ می‌تواند نقش حیاتی ایفا کند. در جوامع سنتی که مردان نقش «نان‌آوری» و زنان نقش «خانه داری و تربیت فرزندان» را به عهده داشتند، انتقال ایده کسب‌وکار بیشتر از طرف مرد صورت می‌گرفت؛ ساختار جدید خانواده در جامعه امروز و به تبع آن خروج زن از خانه،‌ ظهور جلوه‌های تازه‌ای از بروز خلاقیت و نوآوری را در هر دو جنس زن و مرد باعث شد. به دنبال این تغییر نگرش شیوه تولید، سبک زندگی و نقش‌های والدین درون خانواده نیز دچار دگرگونی شد. به شکلی که هر کدام از والدین با رفتار خود می‌توانند در رشد اعتماد به نفس، خلق ایده‌های جدید در خانواده و تعیین مسیر شغلی فرزندان، نقش‌های اساسی را ایفا کنند.

     میزان تحصیلات، ‌نوع شغل والدین، ساخت خانواده، روابط خانوادگی (خصوصاً رابطه والدین با فرزند)، درآمد خانواده و میزان برخورداری از امکانات رفاهی در شکل‌گیری «فرهنگ کار» در خانواده می‌تواند تأثیر داشته باشد (فریدون نژاد،1392، ص. 32).

     خانواده و کسب وکار دو سامانه اجتماعی پیچیده هستند که وقتی باهم ترکیب می‌شوند، کسب‌وکارهای خانوادگی متمایزی را نسبت به سازما‌ن‌های دیگر می‌سازند و درجه‌ای از هم پوشانی دارند. سامانه خانواده در سامانه کسب‌وکار نفوذ می‌کند و این تعامل منجر به طبیعت حرفه‌ای منفی و محدود کننده کسب وکار در خانواده می‌شود (Stafford, et al , 1999). اسوارتز از کنار هم قرار دادن دو سامانه خانواده و کسب‌وکار الگویی دو بعدی از کسب وکار خانوادگی مطرح کرده است که در شکل 1 این الگو قابل ملاحظه است.

     هابرسون و ویلیامز یک سامانه اجتماعی کسب‌وکار خانوادگی را متشکل از سه خرده سامانه «واحد کنترل خانوادگی»، «نهاد کسب‌وکار»، و «افراد عضو خانواده» می‌دانند که این سه خرده سامانه به‌صورت فرایندهای صدور بازخوردی عمل می‌کنند و بر یکدیگر تأثیر می‌گذارند (Habbershon & Wiliams, 1999). گرسیک به همراه همکاران خود با کنار هم قرار دادن ابعاد مالکیت، خانواده و کسب‌وکار الگویی سه بعدی از کسب‌وکار خانوادگی را ارائه نمودند. (شکل 2) طبق الگوی سه بعدی کسب‌وکار خانوادگی، افراد ممکن است با توجه به رابطه و نسبتی که با کسب‌وکار خانوادگی دارند در هر کدام از زیربخش‌های هفت‌گانه الگو قرار گیرند. افراد ممکن است که فقط یک مالک باشند، یک مدیر باشند،‌ یکی از اعضای خانواده باشند یا ترکیب‌های متفاوتی از این سه بعد باشند ( Gersick, et al, 1997).

     با برداشت از این دو الگو، می‌توانیم این‌طور بیان کنیم که کارآفرین در مرکز و نقطه اشتراک ابعاد این دو الگو قرار دارد. کارآفرین در بطن خانواده رشد می‌کند و با راه‌اندازی کسب‌وکار ارتباط معناداری بین این دو برقرار می‌کند. کارآفرین به‌عنوان عضو خانواده، مالک ایده و صاحب کسب وکار در برقراری ارتباط این سه بعد نقش بسزایی دارد.

 

مراحل توسعه کارآفرینی توسط خانواده

- مرحله نهادینه کردن «فرهنگ کارآفرینی»: خانواده به‌عنوان انتقال دهنده جبهه‌ای از اصطلاحات، آئین‌ها و رفتارهای اجتماعی می‌تواند نقش ثمربخش خود را جهت آشنایی با مفاهیمی مثل، توفیق‌طلبی،‌استقلال‌طلبی و خطرپذیری در عرصه اقتصادی و همسازی با واقعیت‌های کاری در جامعه به اعضای خود ارزانی دارد.

- تعیین مسیر شغلی: فضای درون خانواده، خصوصاً رهنمودهای والدین به فرزندان، ‌این امکان را به آنها می‌دهد تا با گسستن از عادات و معتقدات پیشین خود یا سایر افراد خانواده، رفتار جدیدی را مورد کند و کاو قرار داده و خود را با نظم نوین اجتماعی نوین هماهنگ سازند. در این ارتباط، ‌والدین با شناخت توانمندی‌های بالقوه فرزندان خود و هدایت آنها در مسیر شغلی، نقش مهمی در شناسایی و پرورش افراد خلاق و کارافرین در جامعه ایفا می‌کنند.

- توانمند سازی (یادگیری فنّاوری‌های جدید): حمایت و تشویق والدین جهت یادگیری فنّاوری‌های تکنولوژیکی و اطلاعاتی و معرفی مشاغلی که امکان کسب درآمد بالا را برای فرزندان فراهم می‌سازد، آنان را علاوه بر نقش آفرینی در درون خانواده، معطوف به اهداف توسعه در سطح جامعه یعنی کار مفید و بهره‌وری بالا خواهد کرد.

- راه‌اندازی و اداره کسب‌وکار اقتصادی: در این مرحله، فرد با ارزیابی مشاغل متناسب با خواسته‌های خود و خانواده، ‌به خلق ایده در زمینه کار و فعالیت می‌پردازد؛ چارچوب فکری خود را در قالب طرح کسب‌وکار به جامعه عرضه می‌کند؛ و با مدیریت خود فعالیت اقتصادی را آغاز می‌کند (فریدون نژاد، 1392، ص. 34).

 

ویژگی‌های کارآفرینان در خانه

کارآفرین در خانه دارای خصوصیات برجسته‌ای چون استقامت و شکیبایی تدبیر و کاردانی دارای قدرت برانگیختن سایرین، قوه تمرکز، میل بالا به موفقیت، ظرفیت بالای یادگیری، انعطاف‌پذیری در برابر تغییر می‌باشد (گلابی، 1389، ص. 21).

     کارآفرین در خانه با کارمندان، اعضای خانواده، مشتری‌ها، خانواده و اجتماع ارتباط دارد. (napier,Liebermann, 2006, P. 8) کارآفرینانی که ارتباط منظمی با دیگر کارآفرینان و مردم در بخش‌های مشابه دارند بیشتر از کسانی که ارتباطی ندارند فکر می‌کنند که کسب‌وکارشان رشد می‌کند (Hudson, Gordon, 2006, P. 12). شبکه‌های اجتماعی که مردم می‌شناسند ارزش دارند. برای مثال، حجم مشتریان یا همسایه‌ها مهم هستند. کارآفرینان خانگی گرایش به ارتباط شبکه‌ای دارند. شبکه‌های اجتماعی خیلی مهم هستند و عامل کلیدی موفقیت کارآفرینان موفق هستند (Gordon, nell, 2006, 19).

     برای موفقیت در یک کسب وکار خانگی، کارآفرین باید به ایجاد روابط بلندمدت با مشتریان و خلق ارزش برای آنان کند، که نتیجة این عملیات دستیابی به مشتریان وفادار است که به منبعی ارزشمند جهت اشاعه محصول/ خدمت میان سایر مصرف‌کنندگان تبدیل می‌شود. (گلابی، 1389، ص.18 ).

     کسب‌وکارهای خانگی با بهره‌گیری از رویکردی نوگرایانه فعالیت‌های بازاریابی خود را با محوریت فرد کارآفرین، ادراکات، تکنیک‌های کاری او سرعت و دقت عمل او و پایبندی به اصول و فرهنگ اخلاقی در بازار به انجام می‌رساند (گلابی، 1389، ص. 29).

     محققان مختلف انواع مختلفی از کارآفرینی را ذکر کرده‌اند که عبارت‌اند از: کارآفرینی فردی، سازمانی، شرکتی، بین‌الملل و کارآفرینی اجتماعی که کارآفرین در آن بستر عمل می‌کند. کارآفرینی مستقل، فردی که مسولیت اولیة جمع‌آوری، منابع لازم برای شروع و یا رشد کسب‌وکاری را بسیج می‌نماید و تمرکز او بر نوآوری و توسعه فرآیند، محصول یا خدمات جدید می‌باشد. کارآفرینی سازمانی، فرآیندی است که در آن محصولات یا فرآیندهای نوآوری شده از طریق القا و ایجاد فرهنگ کارآفرینانه در یک سازمان از قبل تأسیس شده، به ظهور می‌رسند (فریدون‌نژاد، 1392، ص. 8).

            کارآفرین در خانه زیر مجموعه‌ای از کارآفرین مستقل است. کارآفرین فردی تلاش می‌کند تا فعالیت کارآفرینانه‌ای را به‌طور آزاد به ثمر برساند. به عبارتی دیگر کارآفرین فردی است دارای ایده و فکر جدید که از طریق ایجاد یک کسب‌وکار (کسب‌وکار خانگی، کسب‌وکار اینترنتی، کسب‌وکار خانوادگی، کسب‌وکار کوچک و متوسط...) با بسیج منابع که توام با مخاطرة مالی، اجتماعی آبرویی و حیثیتی می‌باشد محصول و خدمت جدید به بازار ارائه می‌نماید. تفاوت کارآفرین در خانه با کارآفرین سازمانی و کارآفرین اجتماعی و دیگر کارآفرینان فردی این است که کارآفرین در خانه به‌طور مستقل یک فعالیت اقتصادی را راه‌اندازی کرده و مدیریت می‌کنند. در حالی که در کارآفرین سازمانی، سـازمان از قبل وجود دارد و فرد کارآفرین در این سـازمان تغییرات و نـوآوری‌ها را به‌وجود مـی‌آورد. کارآفرین در خانه فردی است که با اداره یک کسب‌وکار در خانه به‌دنبال کسب درآمد است در حالی که در کارآفرینی اجتماعی فرد به دنبال منافع مادی و ثروت نیست. و نقطة متمایز کارآفرین در خانه با دیگر کارآفرینان فـردی تأکید بر خانه به‌عنوان محل اصلی و عمدة کسب‌وکار است (,Gordon, nell, 2006 Muske, 2005, Sulaiman, 2009, احمدپور داریانی، 1389

احمدپور داریانی، محمود؛ ملکی، علی؛ کارآفرینی پیشرفته، انتشارات راه دان، 1389.
گلابی، امیرمحمد؛ خداد حسینی، سید حمید؛ رضوانی،محمود و یداللهی، جهانگیر. بررسی اهمیت نقش شخص کارآفرین در بازاریابی کسب وکارهای خانگی محور. ماهنامه اجتماعی، اقتصادی، علمی وفرهنگی؛ ش127، دی ماه 1389.
فریدون نژاد، رضا. «کشف فرصت،خلق فرصت، با کارآفرینی و ارزش آفرینی». مجموعه دانش و زندگی.ش 27. بهمن ماه 1392.
Stafford, k.:[et al]. A Research Model for Sustainable Family Businesses, vol. XII. Family Firm Institute, Inc.,1999.
Swartz,S. “The Challenges of Multidisiplinary Consulting to Family-Owned Busunesses” . Family Business Review , vol . 2, no. 4, 1989,PP: 329-339.
Musket Glenn, Mike Woods (2005), Home-Based Business: An Economic Development Alternative, Oklahoma Cooperative Extension Fact Sheets, from http://osufacts.okstate.edu
Hudson, Judi; Gordon, Ros; Research into Home Based Entrepreneurs: Resource Report 10,the social housing foundation,nedbank and finmark trust, 6 February 2006.
Gersick, K.E.:[et al] . Generation to Generation : Life Cycles of the Family Business. Boston, MA: Harvard Business School Press, 1997.
Habbershon T.G & Wiliams, M.L. “ Resource- Based Framework for Assessing the Strategic Advantages of Family Firms” . Family Business Review, vol. XII, no.1,1999,PP.1-26.
Napier, Mark; Liebermann, Susan; Literature review on Home Based Entrepreneurs: Resource Report 4, the social housing foundation,nedbank and finmark trust, 6 February 2006.
Sulaiman, Rosnafisah, The e-Business Potential for Home-Based Businesses in Malaysia: A Qualitative Study No. 1, June 2009.
Gordon, Ros; Nell, Matthew, Home Based Entrepreneurs: research findings and recommendations, the social housing foundation,nedbank and finmark trust ,April  2006.