«فرایندهای کسب‌وکار خانگی»، به کلیة فعالیت‌ها، وظایف، و اقداماتی اطلاق می‌گردد که با درک فرصت‌های کسب‌وکار خانگی و ایجاد کسب‌وکارهای خانگی به‌منظور تعقیب فرصت‌ها مرتبط می‌باشند (احمدپور داریانی و مقیمی، 1385).
فرایندی که طی آن، یک کسب‌وکار خانگی ایجاد می‌گردد، شامل اجزای زیر می‌باشد:
1. تمایل به کارآفرینی: یعنی یک فرد، تصمیم آگاهانه‌ای می‌گیرد تا کسب‌وکار کارآفرینانه‌ای را به انجام رساند؛
2. فرصت: فرصت بازار شناسایی شده و مورد تجزیه‌وتحلیل قرار می‌گیرد؛
3. ساختار: به این معنا که کارآفرین خانگی، برای شروع کسب‌وکار خانگی خود، به‌صورت مالکیت فردی یا شراکت با فرد دیگر و یا به‌صورت شرکت تصمیم می‌گیرد؛
4. منابع: منابع مالی و انسانی مورد شناسایی قرار می‌گیرد و از تعهد سرمایه‌گذاران اطمینان حاصل می‌شود؛
5. استراتژی: اهداف کل، استراتژی‌ها و برنامه‌های عملیاتی تفصیلی کسب‌وکار خانگی، تعیین می‌شود (احمدپور داریانی و مقیمی، 1385).
فرایند راه‌اندازی کسب‌وکار خانگی
به‌طورکلی، می‌توان فرایند زیر را برای راه‌اندازی و مدیریت یک کسب‌وکار خانگی طی نمود: 1. تصمیم‌گیری در مورد اینکه کدام بخش از خانه برای کسب‌وکار مناسب و قابل استفاده است؛ 2. تعیین میزان زمانی که می‌توان، برای کسب‌وکار صرف نمود؛ 3. تصمیم‌گیری در مورد نوع کسب‌وکار؛ 4. انتخاب یک شکل حقوقی از کسب‌وکار؛
5. تعیین منبع تأمین مالی کسب‌وکار؛ 6. جمع‌آوری اطلاعات مورد نیاز کسب‌وکار؛ 7. بررسی محدودیت‌های منطقه‌ای؛
8. انتخاب نام کسب‌وکار و ثبت آن؛ 9. نوشتن یک طرح کسب‌وکار؛ 10. کسب مجوزهای مورد نیاز فعالیت؛
11. انتخاب ابزارهای تبلیغات برای کسب‌وکار؛ 12. افتتاح یک حساب برای کسب‌وکار؛ 13. راه‌اندازی سیستم‌های نگهداری سوابق؛ 14. تجهیز کسب‌وکار به اسباب مورد نیاز؛ 15. تصمیم‌گیری در مورد نیازهای تلفن محور؛ 16. بررسی امکانات و خدمات اداره پست؛ 17. تهیه بیمه‌نامه‌های مورد نیاز؛ 18. سازماندهی خانه و خانواده برای کسب‌وکار خانگی (Home Business, 2012).
اکنون توضیح مختصری در مورد هر یک از موارد مطرح گردیده در بالا بیان می‌شود:
1. تصمیم‌گیری برای اینکه چه قسمتی از خانه، برای کسب‌وکار خانگی اختصاص یابد
این مورد، به این معناست که نقطه‌ای از خانه، که دور از فعالیت‌های خانواده و جدا از آن قرار دارد، به‌عنوان مثال فضای مناسبی از یک اطاق و یا حتی شاید پارکینگ به‌عنوان محل انجام فعالیت خانگی انتخاب گردد. ولی باید به این نکته توجه داشت که نقطه مورد انتخاب ظرفیت لازم را برای جای دادن منابع و تجهیزات مورد نیاز کسب‌وکار خانگی دارا باشد (Home Business, 2012).
2. تعیین میزان زمانی که می‌توان برای یک کسب‌وکار خانگی صرف نمود
صاحب‌نظران اعتقاد دارند یکی از علل گرایش به کسب‌وکارهای خانگی، انعطاف این گروه از کسب‌وکارها در زمان تخصیص داده شده برای انجام فعالیت شغلی می‌باشد؛ این درحالی است که بسیاری از کسانی که یک کسب‌وکار خانگی را به‌عنوان فعالیت شغلی پاره‌وقت آغاز می‌نمایند، برای انجام فعالیت‌های مربوط به این کسب‌وکار زمان مورد نیاز را صرف نمی‌کنند. در این خصوص باید توجه داشت که یک کارآفرین خانگی به‌عنوان مالک یک کسب‌وکار خودمدیریتی، باید میزان زمان مورد نیازی را که ضرورت دارد صرف کسب‌وکار خانگی گردد، و اینکه کسب‌وکار خانگی مورد نظر پاره‌وقت یا تمام‌وقت باشد مشخص نماید (Burke, 2010, P. 120).
3. تعیین نوع کسب‌وکار
به‌طورکلی، از یک‌سو، مشاغل خانگی را می‌توان در حوزه‌های صنایع دستی؛ فرش دستباف؛ امور تولیدات دامی، شیلات، صنایع تبدیلی و تکمیلی کشاورزی، عشایری و امور تولیدات گیاهی؛ تولیدی (صنعت و خدمات)؛ فعالیت‌های فرهنگی و هنری طبقه‌بندی نمود (وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، 1389). از سوی دیگر، مشاغل خانگی در حوزه‌های مدیریتی؛ بازاریابی و فروش؛ تنظیم و عقد قرارداد؛ حمل‌ونقل؛ خدمات؛ فنی‌وحرفه‌ای؛ صنعت و صنعتگری؛ کمک‌های دفتری و اجرایی؛ تولید و فروش محصولات کشاورزی قابل طبقه‌بندی می‌باشند (Masuo, Walker, & Furry, 1992).
برخی از انواع کسب‌وکارهای خانگی که می‌توان راه‌اندازی نمود، به این شرح می‌باشد: 1- خدمات تلخیص؛ 2- مؤسسه تبلیغاتی؛ 3- خدمات مدیریت انجمن‌ها؛
4- مهمان‌پذیر با اتاق و صبحانه؛ 5- فعالیت بدنی و ماساژدرمانی؛ 6- خدمات نگهداری حساب‌ها (دفترداری)؛ 7- کارگزاری کسب‌وکار؛ 8- سازمان‌دهنده شبکه کسب‌وکار؛ 9- نویسنده طرح کسب‌وکار؛ 10- تهیه‌کنندگان غذا؛ 11- خدمات نظافت،12- تعلیم؛ 13- مشاوره امور رایانه‌ای؛ 14- برنامه‌نویس رایانه‌ای؛ 15- تعمیر رایانه؛
16- مشاوره با کسب‌وکارها و سازمان‌ها؛ 17- آگهی نویسی؛ 18- نشر رایانه‌ای؛ 19- فیلم‌برداری رایانه‌ای؛ 20- خدمات ویرایش؛ 21- خدمات سالمندان؛ 22- خدمات پادویی؛
23- تحقیقات اجرایی؛ 24- خدمات ارجاع تخصصی/دلالی؛ 25- مأمور صادرات؛ 26- ماساژور صورت و متخصص زیبایی؛ 27- خدمات مراقبت کودک در منزل؛ 28- مشاور مالی؛ 29- مربی سلامت جسمانی؛ 30- کسب‌وکار تهیه هدایا؛ 31- بازرس منزل؛ 32- مشاور تصویرسازی یا تصویرآرایی؛ 33- متخصص یا کارگزار اطلاعات؛
34- سفارشات پستی/ تجارت شبکه‌ای؛ 35- خدمات فهرست پستی؛ 36- هنرمند (چهره‌آرا، گریمور)؛
37- نماینده تولید، نماینده فروش مستقل؛ 38- صدور صورت حساب‌های پزشکی؛ 39-کدگزاری پزشکی؛
40- متخصص کمک به‌صورت حساب‌های پزشکی؛
41- خدمات پیاده‌کردن نوارهای پزشکی؛ 42-برنامه‌ریزی جلسات و رخدادها؛ 43- زراعت خرد؛ 44- رسانه جدید/تولیدات چندرسانه‌ای؛ 45- انتشار خبرنامه؛
46- مراقبت از حیوانات خانگی و ارائه دیگر خدمات به علاقه‌مندان؛ 47- عکاسی؛ 48- سازمان‌دهنده حرفه‌ای؛
49- مشاوره متخصصان؛ 50- متخصص روابط عمومی؛ 51- ارزیابی املاک و مستقلات؛ 52- پیمانکار تغییر
مدل و بازسازی؛ 53- خدمات رزومه‌نویسی؛
54- صورت‌جلسه‌نویسان؛ 55- خدمات منشی‌گری و پشتیبانی اداری؛ 56- متخصصان امنیت؛ 57- خدمات آماده‌سازی اظهارنامه‌های مالیاتی؛ 58- نویسنده فنی؛
59- متخصص آموزش؛ 60- خدمات چکیده‌نویسی متون حقوقی؛ 61-مترجم کتبی یا شفاهی؛ 62- تدریس خصوصی؛ 63- طراح وب‌سایت؛ 64- متصدی شبکه؛
65- هماهنگ‌کننده مراسم عروسی (احمدپور داریانی، 1385).
4. انتخاب یک شکل حقوقی برای کسب‌وکار خانگی
به‌موجب ماده بیستم از قانون تجارت در کشور ما، هر کسب‌وکار یا شرکتی که تأسیس می‌گردد، می‌تواند از نظر حقوقی به یکی از هفت شکل شرکت سهامی؛ شرکت با مسئولیت محدود؛ شرکت تضامنی؛ شرکت مختلط سهامی؛ شرکت مختلط غیر‌سهامی؛ شرکت نسبی؛ شرکت تعاونی تولید و مصرف باشد (عرفانی، 1386).
5. تعیین منبع تأمین مالی کسب‌وکار خانگی
سه شیوه برای تأمین مالی به‌منظور راه‌اندازی یک کسب‌وکار خانگی وجود دارد. اینکه کارآفرین خانگی، خود اقدام به تأمین مالی نماید، از وام استفاده کند یا اینکه یک سرمایه‌گذار خارجی کسب‌وکار را تأمین مالی نماید، هر یک می‌تواند شیوه‌ای مفید برای تأمین مالی کسب‌وکار باشد (بانک مرکزی جمهوری اسلامی، 1389).
6. جمع‌آوری اطلاعات مورد نیاز کسب‌وکار
آینده‌سازی مناسب در یک کسب‌وکار خانگی، در گرو مدیریت اطلاعات می‌باشد. امروزه اطلاعات، به‌عنوان یک منبع قدرت تلقی می‌شود. البته صحیح بودن اطلاعات جمع‌آوری شده بسیار حائز اهمیت می‌باشد. این اطلاعات باید جمع‌آوری، دسته‌بندی و تجزیه‌وتحلیل گردد (Kotler, 2004).
7. بررسی محدودیت‌های منطقه‌ای
یک کارآفرین خانگی نیاز دارد که بداند برای فعالیت‌هایی که برای کسب‌وکار خود برنامه‌ریزی نموده است، رعایت چه قوانین و مقرراتی لازم و مورد نیاز است. همچنین او باید از مجوزهای مورد نیاز برای فعالیت خانگی خود آگاهی داشته باشد (Pakroo, 2014).
8. انتخاب یک نام تجاری و ثبت آن
نام و نشان تجاری عبارت است از: یک نام، عبارت، اصطلاح، نشانه، علامت، نماد، طرح یا ترکیبی از آنها که هدف آن، معرفی کالا یا خدمتی است که یک فروشنده یا گروهی از فروشندگان عرضه می‌کنند و بدین‌وسیله آنها را از محصولات شرکت‌های رقیب متمایز می‌نمایند (Kapferer, 2008, p. 2). نامی که یک کارآفرین خانگی برای محصول یا خدمت خود انتخاب می‌نماید، می‌تواند معرف آن خدمت یا محصول، معرف آن کسب‌وکار، معرف آن کارآفرین به‌عنوان شخص ارائه‌کننده آن خدمت یا محصول و یا معرف یک سمبل باشد (Geuens, eijters, & De Wulf, 2009).
انتخاب یک نام تجاری مناسب، معمولاً کار دشواری است. در این انتخاب باید چهار معیار را مد نظر قرار داد:
1- نام تجاری باید مزایای خدمت یا محصولی را که عرضه می‌شود، نشان دهد؛
2- نام تجاری، باید گیرا، گویا و رسا باشد و در خاطره‌ها بماند؛
3- نام تجاری باید متناسب با فعالیت شرکت یا تصویر ذهنی آن محصول و خدمت باشد؛
4- نام تجاری انتخابی نباید محدودیت قانونی داشته باشد (روستا، ونوس، و ابراهیمی، 1391، صص. 213-214).
مزایای ثبت نام تجاری انتخابی برای یک کسب‌وکار خانگی عبارت است از:
- کسب‌وکار خانگی را قادر می‌سازد محصولات خود را از سایر کسب‌وکارها متمایز سازد؛
- ابزار بازاریابی و اساس ایجاد وجهه و شهرت برای کسب‌وکار خانگی است؛
- اجازه استفاده از نام و نشان تجاری، به اشخاص ثالث داده می‌شود و منبع مستقیم درآمد از محل حق امتیازها می‌باشد؛
- جزء ضروری موافقت‌نامه‌های اعطای نمایندگی می‌باشد؛
- ممکن است دارایی ارزشمند کسب‌وکار به شمار آید؛
- کسب‌وکارهای خانگی را تشویق می‌کند در حفظ یا بهبود کیفیت محصولات یا خدمات سرمایه‌گذاری کنند؛
- ممکن است برای دریافت وام مفید باشد (اداره کل مالکیت صنعتی، 1390).
مدت اعتبار ثبت علامت، ده سال از تاریخ تسلیم اظهارنامه ثبت آن می‌باشد. این مدت با درخواست مالک آن برای دوره‌های متوالی ده ساله با پرداخت هزینه مقرر، قابل تمدید است. یک مهلت ارفاقی شش ماهه که از پایان دوره شروع می‌شود، برای پرداخت هزینه تمدید، با پرداخت جریمه تأخیر، درنظر گرفته می‌شود (اداره کل مالکیت صنعتی، 1390).
9. نوشتن یک طرح کسب‌وکار
یکی از مهم‌ترین ابزارها به‌منظور دستیابی به موفقیت در یک کسب‌وکار خانگی، تهیه یک طرح کسب‌وکار است. اجزای تشکیل‌دهنده یک طرح کسب‌وکار به این شرح می‌باشند:
1- خلاصه اجرایی؛ 2- بیان سابقه کسب‌وکار؛ 3- معرفی خدمت یا محصول؛ 4- بررسی بازار؛ 5- بررسی رقبا و چگونگی رقابت؛ 6- بازاریابی، فروش و قیمت‌گذاری؛
7- تولید و عملکرد؛ 8- بیان روش‌های مدیریتی؛ 9- تحلیل مخاطرات مهم کسب‌وکار؛ 10- بررسی امور مالی (زید، 1385).
10. گرفتن مجوزهای مورد نیاز کسب‌وکار خانگی
مراحل صدور مجوز برای یک کسب‌وکار خانگی عبارت است از: 1- داشتن شرایط عمومی و اختصاصی؛ 2- ارائه درخواست توسط متقاضی به دستگاه اجرایی ذی‌ربط؛
3- تکمیل فرم‌های مربوط و ارائه طرح توجیهی توسط متقاضی؛ 4- ارائه مستندات مربوط به سهم آورده متقاضی (برای اشخاص پشتیبان)؛ 5- بررسی درخواست و طرح متقاضی توسط دستگاه اجرایی ظرف حداکثر یک هفته؛
6- تأیید طرح از سوی دستگاه اجرایی و صدور مجوز توسط اداره کل کار و امور اجتماعی (بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، 1389).
11. انتخاب ابزارهای تبلیغ کسب‌وکار
کارآفرین خانگی نیازمند صرف زمانی برای انتخاب ابزار تبلیغ کسب‌وکار خود می‌باشد. این ابزار، موجب ایجاد یک برداشت قطعی بد یا خوب بودن برای مخاطب خود می‌گردد. توجه به رفتار مصرف‌کننده و مخاطب در این ابزارها بسیار حائز اهمیت است (Home Business, 2012).
12. افتتاح یک حساب برای کسب‌وکار
یک کارآفرین خانگی لازم است به بانک‌های مختلف مراجعه نموده؛ شرایط افتتاح حساب و مزایای بانکی که هر بانک برای یک حساب اختصاص می‌دهد را مورد بررسی قرار داده، و مناسب‌ترین بانک را که خدمات مورد نیاز او را ارائه می‌دهد انتخاب نماید (Manresa, 2010).
13. راه‌اندازی سیستم‌های نگهداری سوابق
یک سیستم نگهداری سوابق، یک سیستم مدیریت و کنترل جریان داده‌ها و اطلاعات مربوط به کسب‌وکار می‌باشد که با توجه به درجه پیچیدگی کسب‌وکار می‌تواند بسیار ساده یا بسیار پیچیده باشد. این سیستم نگهداری اطلاعات، پیوندی مناسب میان فعالیت کسب‌وکار و زمینه‌های مرتبط فراهم می‌نماید (Tomaszewski, 1993).
14. تجهیز کسب‌وکار به اسباب مورد نیاز
در این مرحله، کارآفرین خانگی باید فهرستی از الزامات و تجهیزاتی که برای کسب‌وکار خود نیاز دارد، تهیه نماید. باید قبل از خرید تمامی ملزومات، به این نکته توجه داشت که ممکن است برخی از احتیاجات کسب‌وکار خانگی را بتوان از وسایل و اثاثیه خانه تهیه نمود. سپس باید اولویت‌بندی از وسایل مورد نیاز جهت خریداری انجام داد. می‌توان به مبلمان اداری، رایانه، تلفن و دورنگار به‌عنوان مایحتاج اولیه اشاره نمود (Home Business, 2012).
15. تصمیم‌گیری در مورد نیازهای تلفن محور
در این مرحله، کارآفرین خانگی، باید یک خط جداگانه تلفن برای کسب‌وکار خود مهیا سازد. همچنین او باید سایر نیازهایی را که با تلفن قابل مرتفع شدن است، همچون اینترنت و دورنگار آماده‌سازی نماید (Home Business, 2012).
16. بررسی امکانات و خدمات اداره پست
در این مرحله، کارآفرین باید خدماتی را که برای انجام آنها به پست کردن نیاز دارد، مانند ارسال محصولات یا خدمات به‌وسیله پست، مشخص نموده و هزینه آنها و نحوه پوشش آنها توسط پست را تعیین نماید (Home Business, 2012).
17. تهیه بیمه نامه‌های مورد نیاز
بیمه‌نامه و پوشش بیمه‌ای مناسب می‌تواند یک کسب‌وکار خانگی را در مواقع بحرانی و ضرر و زیان از دو جنبه مورد پشتیبانی قرار دهد:
1. محدودیت‌های مربوط به اموال
2. محدودیت‌های مربوط به مسئولیت (Oison, 2006).
با توجه به این موارد، می‌توان انواع بیمه نامه‌های مرتبط با کسب‌وکار خانگی را به‌شرح زیر معرفی نمود:
1. بیمه‌های اشیاء؛
2. بیمه‌های مسئولیت؛
3. بیمه‌های زیان پولی؛
4. بیمه‌های اشخاص.
این گروه از بیمه‌ها به‌این‌دلیل که مالک کسب‌وکار خانگی، به میل خود برای دریافت پوشش‌های بیمه به بیمه‌گر مراجعه می‌نماید، در گروه بیمه‌های بازرگانی یا بیمه‌های اختیاری قرار می‌گیرند. در این شکل از بیمه‌ها، بیمه‌گر با دریافت جریمه بیمه‌ای، تأمین بیمه‌ای را در اختیار مالک کسب‌وکار خانگی قرار می‌دهد (کریمی، 1388).
18. سازماندهی خانه و خانواده
یک کارآفرین خانگی، به‌منظور استفاده بهینه از فضای خانه برای کسب‌وکار خانگی خود، باید خانه خود را سازماندهی نماید. بدین معنا که وسایل غیر‌ضروری خانه را از طریق فروش یا موارد دیگر از خانه خارج کرده، وظایف موجود و مربوط به کسب‌وکار را برای اعضای خانواده تشریح و تقسیم نماید و راهکارهای لازم را برای حل تعارض فعالیت‌های کسب‌وکار خانگی خود و خانواده بیندیشد (Home Business, 2012).
فرایندهای ثبت نام برای یک کسب‌وکار خانگی
در کشور ما، متقاضیان مشاغل خانگی جهت انجام مشاغل خانگی باید اقدامات زیر را مدنظر قرار دهند:
کلیه متقاضیان مشاغل خانگی باید از طریق سامانه مشاغل خانگی نسبت به تکمیل فرم پرسشنامه، متناسب با شرایط خود اقدام نمایند و در صورت داشتن شرایط لازم، از سامانه کد رهگیری دریافت خواهند نمود. کد رهگیری اشخاص مستقل و پشتیبان ابتدا در بانک اطلاعاتی سامانه ذخیره و سپس متناسب با نوع رشته به دستگاه اجرایی مربوطه ارسال می‌گردد. در صورت انتخاب گزینه فعالیت به شکل تعاونی، به سامانه وزارت تعاون متصل خواهند شد.
متقاضیان مستقل دارای کد رهگیری، مشخصات طرح و فعالیت مورد نظر خود را در قالب فرم‌های موجود در سیستم به دستگاه اجرایی مربوطه ارائه می‌نمایند. طرح‌های پیشنهادی متقاضیان مستقل در مهلت زمانی مشخص، توسط دستگاه اجرایی ذی‌ربط بررسی و در صورت تأیید دستگاه اجرایی ذی‌ربط، مجوز مربوطه توسط وزارت کار و امور اجتماعی و واحدهای تابعه صادر خواهد شد. سپس در صورت نیاز به وام، طرح مورد نظر به بانک ارسال خواهد شد.
- افرادی که متقاضی انجام فعالیت تحت پوشش پشتیبان می‌باشند نسبت به تکمیل فرم پرسشنامه اقدام و در صورت برخورداری از مهارت، از سیستم کد رهگیری دریافت می‌نمایند. کد این گروه از افراد در بانک اطلاعاتی ذخیره و در زمان لازم توسط دستگاه اجرایی به پشتیبان معرفی خواهند شد.
- متقاضیان پشتیبان دارای کد رهگیری، مشخصات طرح و فعالیت مورد نظر خود را در قالب فرم‌های موجود در سامانه به دستگاه اجرایی مربوطه ارائه می‌نمایند. دستگاه اجرایی اهلیت فردی و فنی متقاضی پشتیبان را بررسی و در صورت تأیید دستگاه اجرایی ذی‌ربط، مجوز مربوطه توسط وزارت کار و امور اجتماعی و واحدهای تابعه صادر خواهد شد. سپس دستگاه اجرایی با استفاده از بانک اطلاعاتی سامانه، افراد متقاضی تحت پوشش را به پشتیبان معرفی خواهد نمود. در صورت پذیرش افراد فوق توسط پشتیبان، دستگاه اجرایی طرح را تأیید و به بانک ارسال می‌نماید (بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، 1389).
فرایند نظارت دولت بر کسب‌وکارهای خانگی
دولت نظارت خود بر کسب‌وکارهای خانگی را در سه مرحله، اعمال می‌کند:
الف- نظارت قبل از پرداخت تسهیلات که شامل کنترل‌های زیر می‌باشد:
- بررسی و اطمینان از داشتن مهارت، تجربه لازم و اهلیت فرد توسط دستگاه اجرایی؛
- بررسی دقیق طرح پیشنهادی توسط دستگاه اجرایی؛
- نظارت برتنظیم قرارداد میان پشتیبان و شاغلین تحت پوشش.
ب- نظارت حین پرداخت تسهیلات که این مورد را شامل می‌شود:
- بررسی توجیه فنی - اقتصادی طرح توسط بانک.
ج- نظارت پس از پرداخت تسهیلات که دربردارنده این موارد است:
- نظارت بر نحوه هزینه کرد تسهیلات توسط بانک؛
- نظارت دستگاه اجرایی بر جذب افراد تحت پوشش در طرح‌ها از سوی پشتیبان؛
- نظارت‌های ادواری بر طرح‌ها توسط دستگاه اجرایی (دریافت گزارش از پشتیبان در فواصل زمانی معین)؛
- بازدید از منازل مسکونی محل اجرای طرح، توسط پشتیبان و دستگاه اجرایی به‌صورت موردی و حداکثر 3 بار در طول دوره تولید و متناسب با نوع محصول (بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، 1389).
چرخه حیات کسب‌وکارهای خانگی
یک کسب‌وکار خانگی، برای اینکه بتواند بقا و دوام خود را در طولانی مدت حفظ نماید، بایستی بتواند خود را با افراد، خانواده‌ها و کسب‌وکارها به‌عنوان نهادهای پویایی که هر کدام دارای مراحل مختلفی مانند تولد، رشد و تنزل می‌باشند به‌منظور رویارویی با تغییرات و مسائل نوظهور سازمانی و شخصی که ممکن است در آینده با آنها مواجه شود؛ متناسب سازد. می‌توان مراحل توسعه چرخه عمر چنین کسب‌وکارهایی را به‌صورت زیر برشمرد:
1- راه‌اندازی و ایجاد کسب‌وکار: زمانی که هدف، موفقیت در بازار و بقای کسب‌وکار می‌باشد؛
2- رشد و توسعه: زمانی که عمده‌ترین کارها مربوط به مدیریت دارایی‌ها و توزیع مالکیت می‌باشد؛
3- توالی به نسل دوم: زمانی که تعارض میان اجزای کسب‌وکار و اجزای خانواده نهادی است؛
4- مالکیت عمومی و مدیریت حرفه‌ای: زمانی که انتقال کسب‌وکار خانگی به‌سمت مدیریت حرفه‌ای و توقف کسب‌وکار، ویژگی منحصر به فرد کسب‌وکار می‌باشد (احمدپور داریانی و ملکی، 1390، ص. 194).
از سوی دیگر، برخی از صاحب‌نظران اعتقاد دارند چرخه حیات یک کسب‌وکار خانگی شامل مراحل زیر می‌باشد:
1. مرحله ایجاد کسب‌وکار؛
2. مرحله شروع کسب‌وکار؛
3. مرحله رشد؛
4. مرحله تثبیت کسب‌وکار؛
5. مرحله نوآوری یا افول (احمدپور داریانی و مقیمی، 1385، صص. 54-55) (احمدپور داریانی و مقیمی، 1385، صص. 157-159).
چرخه عمر محصولات یا خدمات دریک کسب‌وکار خانگی
می‌توان چرخه عمر محصولات یا خدمات تولیدشده توسط یک کسب‌وکار خانگی را به این شرح برشمرد:
1. مرحله معرفی: در این مرحله، محصول و خدمت برای اولین بار به بازار عرضه می‌گردد و فروش به کندی افزایش می‌یابد. سودی وجود ندارد یا بسیار ناچیز است.
2. مرحله رشد: در این مرحله، فروش به‌سرعت افزایش می‌یابد و رقبا به‌تدریج وارد عرصه رقابت می‌شوند.
3. مرحله بلوغ و اشباع: در این مرحله، سود و فروش به حداکثر خود می‌رسد و سپس کاهش می‌یابد. در این مرحله مصرف‌کنندگان، اغلب کسانی هستند که قبلاً محصول یا خدمت مربوطه را خریداری و امتحان نموده‌اند.
4. مرحله افول: این مرحله، مرحله مرگ محصول یا خدمت است و هنگامی آغاز می‌شود که شیب نزولی فروش و سود آغاز می‌گردد (روستا، ونوس؛ ابراهیمی، 1391، صص. 206-210)
