بازاریابی و فروش انواع کالاها و خدمات در مقیاس کوچک و خُرد به بازار توسط افراد و خانوارها، از طریق کسبوکارهایی که قلمرو فعالیت تولید آنها در خانه یا املاک مسکونی است خردهفروشی در کسبوکار خانگی گویند.
کسبوکار خانگی به دو شکل وابسته و مستقل فعالیت میکنند. کسبوکارهای خانگی وابسته، اغلب تحت نظر شرکتها و سازمانهای بزرگ فعالیت میکنند، اما کارآفرینان کسبوکار خانگی مستقل اغلب بدون وابستگی اقدام به تولید و فروش محصولات و خدمات خود میپردازند (Larson and Schreiber, 2007, P. 10). انجام هرگونه فعالیت خردهفروشی در کسبوکار خانگی بدون دو عامل اساسی امکانپذیر نخواهد بود، شامل:
· طرح کسبوکار مناسب. اغلب پژوهشها نشان میدهد که کسبوکارهایی برخوردار از طرح اولیه منطقی و حساب شده، بالاترین میزان موفقیت و روند رو به رشد در بازار فروش محصولات را تجربه میکنند. لازم به ذکر است یکی از مهمترین اجزاء طرح کسبوکار برنامه مناسب جهت بازاریابی فروش محصولات است.
· بودجه کافی برای کسبوکار. در واقع بدون برخورداری از بودجه و منابع مالی کافی، طرح کسبوکار بهخودیخود فقط یک ایده خوب است (Barrow, 2008, P. 184; Carroll, 2004, P. 4).
بهطورکلی صاحبان کسبوکار محصولات خود را به دو شکل عمدهفروشی و خردهفروشی عرضه میکنند. در این چارچوب اغلب شاغلان کسبوکار خانگی، که محصولات تولیدی کمتری در روز تولید میکنند، تمایل بیشتری به خردهفروشی دارند. در واقع خردهفروشان آخرین حلقه از زنجیره تأمین کالاها و خدمات بهشمار میآیند (Sivakumar, 2008, P. 67). پیش از ورود تکنولوژیهای مدرن به زندگی بشر، بهویژه فناورهای ارتباطی و اطلاعاتی، در بسیاری از نواحی جهان اغلب خردهفروشان محصولات تولیدی خود را در خانه، انواع بازارهای محلی یا از طریق دورهگردی به فروش میرساندند (Sanghavi and Nagesh, 2014, P. 240). امروزه خردهفروشان در کسبوکار خانگی کالاها و خدمات تولیدی خود را به دو شکل مستقیم و غیرمستقیم به بازار فروش عرضه میکنند که در ادامه به آنها میپردازیم.
فروش مستقیم در کسبوکار خانگی
فروش مستقیم کهنترین و عمدهترین شکل از خردهفروشی در کسبوکار خانگی است، و بهمنظور تعریف آن در اغلب موارد چنین میآید: فروش مستقیم بازاریابی و عرضه محصولات و خدمات تولیدی بدون حضور عوامل واسطهگر و یا بهصورت روابط چهره به چهره با مشتریان در خانه و محل کار آنها و یا سایر مکانها است، بدون اینکه محل ثابتی بهعنوان مکان خردهفروشی وجود داشته باشد (Reynolds and Lancaster, 2005, P. 245). بهعبارتدیگر فروش مستقیم عبارتست از فروش کالاها یا خدمات مصرفی خارج از مکان ثابت خردهفروشی از طریق نمایندگان مستقل فروش (مهندسزاده، 1394).
فروش مستقیم میتواند در بهترین حالت بهعنوان بازاریابی تولیدات و خدمات که بهطور مستقیم به مصرفکنندگان به شیوه چهرهبهچهره عرضه و معمولاً در خانهشان یا در خانه دیگران، در محل کار و دیگر محلهای دور از مکانهای خردهفروشی دائمی، تعریف شود. فروش مستقیم بهطور معمول از طریق تشریح یا نمایش شخصی بهوسیله یک فروشنده مستقیم مستقل انجام میشود. امروزه مهمترین شیوههای فروش مستقیم در کسبوکار خانگی عبارتاند از: فروش چهرهبهچهره؛ فروش الکترونیکی یا مجازی از طریق امکانات و ابزارهای اینترنتی؛ فروش تلفنی با کمک امکانات تلفن ثابت و همراه؛ فروش طرح مهمانی؛ فروش در بازارهای محلی، فروش نمایشگاهی. ادامه بهشرح برخی از مهمترین روشهای بازاریابی و فروش در خردهفروشی مستقیم کسبوکار خانگی پرداخته میشود.
بازاریابی دور: یکی از شیوههای فروش مستقیم که امروزه در کسبوکار خانگی شایع شده است بازاریابی دور میباشد. از دیدگاه بسیاری از متخصصان این روش یکی از کارآمدترین و سازگارترین شیوههای خردهفروشی مستقیم در کسبوکار خانگی است (Levinson and Godin, 1995, P. 156; Jones, 2005, P. 235). رویکردهای متعددی در روش بازاریابی دور وجود دارد. تهیه فهرستی از مشتریان و برقراری ارتباط تلفنی جهت معرفی کالاها و خدمات تولیدی به آنها از روشهای متداول در این زمینه است. همچنین در بازاریابی دور فروشنده میتواند از سلیقهها متنوع مشتریان شناخت حاصل کند، تا تولیدات خود را مطابق نیازهای بازار تولید و عرضه کند. برخورداری از مهارتهای کلامی و توانایی بالا در برقراری ارتباط با طیف گستردهای از مشتریان (روابط عمومی مناسب) یکی از مهمترین فاکتورهای مهم برای دستیابی به موفقیت در این روش است (Witham, 2011, P. 82; Soft Tech, 2015, P. 20).
پست مستقیم: این نوع بازاریابی بهطورکلی از طریق پست ارتباط برقرار میکند. پست مستقیم روش بازاریابی ارسال مستقیم آگهیها به مشتریان بالقوه است. این روش بهطور سنتی یکی از موفقیتآمیزترین روشهای بازاریابی و فروش در کسبوکارهای خانگی است، که همچنان از کارآیی بالایی برخوردار است (Bly, 2013, P. 146).
امکان دارد پست مستقیم از لحاظ شکل متفاوت باشد، اما بهطور معمول با ملزومات پست استاندارد مطابقت دارد. یک بسته پست مستقیم شامل یک نامه، بروشور یا حتی هر دو میباشد. پیامرسانی مستقیم حتی بهسوی بازارهای مطمئن هدفگذاری شده، شیوهای مرسوم جهت انجام فروش میباشد، زیرا بسیاری از مردم چیزهایی مانند نامه را بدون مطالعه کردن آن بیرون میاندازند (Western Economic Diversification Canada, 2002).
پست سفارشی: پست سفارشی یکی دیگر از شیوههای متداول فروش کسبوکارهای خانگی است. پدیده کاتالوگ در آمریکای شمالی، همراه با سعی و کوشش اغلب مردم جهت خرید محصولات از کاتالوگهای پست سفارشی ویژه، تا حدودی منجر به گرایش خواستههای مردم به خرید از خانه شده است. بنابراین با شناخت مردم از کالاهای تبلیغاتی، افراد متقاضی از طریق درخواست الکترونیکی (تلفن و اینترنت) کالاهای درخواستی را در خانه خود از طریق پست دریافت میکنند (Western Economic Diversification Canada,2002).
فروش خانه به خانه: روش فروش خانه به خانه بر حضور فیزیکی فروشنده به درب منازل خریداران جهت عرضه کالا و خدمات به آنها دلالت دارد (Micklitz et al., 1999. P. 129). این شیوه از مراجعه مستقیم به درب منازل مشتریان یکی از کهنترین شیوههای خردهفروشی شناخته میشود که در بسیاری از مناطق جهان همچنان تداوم دارد؛ اگر فرد خردهفروش یا بازاریاب بتواند بر احساس شرم و ترس از پذیرفتهنشدن چیره شود، و بهخوبی بتواند با مشتریان ارتباط برقرار نماید، این روش میتواند بهعنوان یکی از الگوهای کارآمد برای فروش محصولات کسبوکار خانگی بهکار رود (Sepulveda, 2009, P. 100-101).
طرح مهمانی/ پارتی پلن: روش طرح مهمانی یکی از مشتریان جمع دیگری از مشتریان دیگر (اغلب خویشان، دوستان و آشنایان) را به خانه یا محل کار خود دعوت میکند، تا در آنجا فرد فروشنده محصولات خود را به نمایش بگذارد و به معرفی آنها بپردازد (Pride et al., 2008, P. 412). در مدت گردهمایی سفارش محصولات از میهمانان دریافت میشود. بهطور معمول میزبان طرح تخفیفی را در رابطه با محصولات برای استفاده خودش در قبال مشارکت در تشکیل اینگونه گردهماییها و دعوت از دوستان دریافت میکند.
روش گردهمآیی یا طرح مهمانی از سادهترین و سازگارترین روشهای فروش مستقیم در کسبوکارهای خانگی است و گزینه مناسبی برای آن دسته از افراد و خانوارهایی است که برای فعالیت در محیط کسبوکار بیرون از خانه و محل زندگی با مشکلات و محدودیتهایی روبهرو هستند. کریستنسن (2010: ص. 4) مهمترین مزیتهای این شیوه از فروش را شامل موارد زیر میداند:
حفظ ارزشهای خانواده. فرد از طریق راهاندازی کسبوکار در محیط خانه و خانواده و همچنین بازاریابی و فروش محصولات تولیدی در همان محیط، ضمن اینکه به فعالیت اقتصادی و کسب درآمد میپردازد به پاسداری از ارزشهای خانواده نیز کمک میکند.
· ایجاد امنیت مالی. فروش محصولات کسبوکار خانگی از طریق گردهمایی و گردآوری مشتریان در محیط خانه برای آن دسته از افرادی که امکان فعالیت اقتصادی خارج از محیط خانه را ندارند امنیت اقتصادی و مالی ایجاد میکند، بهویژه زنان خانهدار و زنان سرپرست خانوار.
روابط مبتنی بر دوستی. حاکم بودن فضای دوستانه بر محیط طرح مهمانی از طریق ایجاد اطمینان میان فروشنده و خریدار به رونق کسبوکار خانگی کمک میکند.
· انعطافپذیری. در این روش از فروش مستقیم برگزارکنندگان در انتخاب زمان و مکان مناسب برای برگزاری طرح مهمانی با محدودیت مواجه نیستند و در این زمینه میتوانند انعطافپذیر عمل کنند.
· آزادی عمل. در روش فروش مستقیم به روش طرح مهمانی فروشنده خود میتواند مدیریت امور را فارغ از هر گونه کنترل بیرونی و اعمال محدودیت توسط دیگران به دست گیرد.
· تشویق از طریق جایزه/ هدیه. بهطور معمول یکی از مهمترین برنامههای برگزارکنندگان طرح مهمانی در نظر گرفتن قرعهکشی و جایزه برای مشتریان یا شرکتکنندگان در مهمانی است.
· سرگرمی. یکی دیگر از مزیتهای طرح مهمانی ماهیت سرگرمکننده آن برای شرکتکنندگان است. بنابراین در نظر گرفتن برنامههای سرگرم کننده ضمن رونقبخشی به برگزاری طرح مهمانی میتواند به موفقیت هرچه بیشتر فروش از این طریق کمک کند.
فروش با نمابر
روش دیگر فروش مستقیم، از طریق دستگاههای نمابر میباشد. که مانند تلفن وسیلهای برای تبلیغ و ارتباط با مصرفکنندگان است. بسیاری از کسبوکارهای خانگی بهطور فعال میتوانند از طریق این دستگاه فروش مناسبی داشته باشند. امکان ارسال سریع آگهی تبلیغاتی فروش از طریق دستگاه نمابر بهطور همزمان برای تعداد زیادی از مشتریان یا مصرفکنندگان از مهمترین مزایای این روش است.
روش فروش از طریق نمابر هنگامی مؤثر است که فروشنده در نظر دارد مواردی چون تصاویر، نمودار، متن، لیست محصولات و قیمت آنها را در اختیار مشتریان قرار دهد؛ بهویژه در مواقعی که مصرفکننده به رایانه و اینترنت دسترسی ندارد (Barrow, 2008, P. 91).
بازارهای محلی و دورهای: بهطور سنتی در بسیاری از کشورهای جهان یکی از مهمترین اشکال خردهفروشی مستقیم در کسبوکارهای خانگی عرضه محصولات تولیدی افراد و خانوارها در بازارهای محلی و دورهای (هفته بازارها، بازارهای فصلی و غیره) است. بهطوری که امروزه با وجود توسعه روزافزون تجارت و مراکز فروش در شهرها و روستاها هنوز هم بازارهای محلی و بازارهای دورهای در نواحی مختلف به اشکال گوناگون برگزار میگردد. از مهمترین کارکردهایی که به پویایی و پایداری چنین بازارهایی کمک میکند امکان فروش مستقیم و بدون واسطه انواع محصولات تولیدکنندگان خانگی و کسبوکارهای کوچک است؛ ضمن اینکه در چنین بازارهایی مصرفکنندگان نیز میتوانند کالاهای مورد نیاز خود را با قیمت کمتر و کیفیت مناسبتری خریداری کنند (احمدی و همکاران، 1385، ص. 106). از دیدگاه مطیعیلنگرودی و همکاران (1392: صص. 117-116)، بازارهای دورهای و محلی، مکانهایی برای تبادل کالا، اطلاعات و ایدهها هستند و بنابراین میتوانند به رونق اقتصادی و نوآوری در کسبوکار کمک کنند. لازم به ذکر است که اینگونه بازارها با توجه به وسعت حوزه نفوذ جغرافیایی آنها از سطوح کارکردی به نسبت متفاوتی برخوردارند (ضیاء توانا و همکاران، 1385، ص. 124).
به لحاظ تاریخی استانهای شمالی ایران که در ساحل دریای خزر قرار دارند از پیشینه دیرپایی در زمینه برگزاری بازارهای محلی برخوردارند؛ بازارهای هفتگی روستایی از نمونههای بارز آن بهشمار میآید. اینگونه بازار بهطور تاریخی محل داد و ستد تولیدات خرد خانوارهای روستایی و فرآوردههای دامی، باغی و زراعی بود که البته تولیدات شهری نیز در کنار آن مبادله میشد. در دهههای اخیر بهویژه بعد از اجرای اصلاحات ارضی از اوایل دهه 1340 شمسی با تقسیم زمین کشاورزی میان کشاورزان و افزایش آزادی عمل آنها در تنوع تولید کشاورزی، بازارهای هفتگی نیز رونق بیشتری یافتند. توسعه زیرساختها و امکانات حملونقل در کنار سایر تحولات مدرن که به گسترش پیوندهای جغرافیایی در سطوح منطقهای و فرامنطقهای شد سبب گردید شهرنشینان ساکن شهرهای شمالی از فرصتهای خرید و فروش در بازارهای محلی بهرهبرداری نمایند؛ بنابراین بازارهای هفتگی از محل داد و ستد روستاییان خارج گردید و مردم شهرنشین نیز به اینگونه بازارها راه یافتند (احمدی و همکاران، 1385، ص. 109-108).
نمایشگاههای فروش: ازجمله مکانهای عرضه محصولات بنگاههای کوچک و ازجمله کسبوکارهای خانگی، نمایشگاههای موقت و دائمی است که بهدلیل داشتن محاسنی مانند موقعیت مناسب، بهای نازل محصولات، عرضه گسترده محصولات و تنوع کالاها همیشه مورد استقبال عموم و خصوص مردم قرار گرفته است. نمایشگاهها، و حتی بازارهای مکاره مکانهای خوبی جهت ارزیابی رقابت میان تولیدکنندگان است (Western Economic Diversification Canada,2002).
بازاریابی مستقیم از پاسخ مستقیم: این شیوه از بازاریابی در خردهفروشی هنگامی رخ میدهد که یک خردهفروش با استفاده از تکنیکهای تبلیغاتی و بهرهگیری از ابزارهایی چون اینترنت، تلفن، و انواع رسانهها به معرفی محصول خود به مشتریان اقدام میکند (Pride and Ferrell, 2013, P. 13-14). این روش به خردهفروشان امکان میدهد تا بهطور مستقیم دریابند در مقابل اقدامات تبلیغی که انجام دادهاند چه بازخوردها و پاسخهایی از بازار فروش دریافت کردهاند و از این طریق میزان موفقیت خود را ارزیابی کنند (Kurtz and Boone, 2008, P. 428).
خردهفروشی از طریق بازاریابی چند سطحی: در این روش تولیدکننده، یا مدیر و مالک کسبوکار، افرادی را بهعنوان توزیعکننده، به دور از یک مکان ثابت فعالیت کسبوکار، برای فروش محصولات خود بهطور مستقیم به مصرفکنندة نهایی، استخدام میکند؛ درحالیکه هر توزیع کننده توانایی تشکیل گروه فروش چندلایهای و دریافت پورسانت از فروش آنها را دارد (Peterson and Albaum, 2007, PP. 317-318). بهعبارتدیگر، توزیع کنندگان محصولات یک کسبوکار براساس بازاریابی چندسطحی، محصولات شرکت را بهطور عمده از شرکت میخرند و به دور از یک مکان تولید بهنحو خردهفروشی به مصرفکنندة نهایی میفروشند و بابت هر فروش درصدی با عنوان پورسانت خردهفروشی دریافت میکنند، درحالیکه هر توزیع کننده با عضوگیری، آموزش و حمایت از توزیعکنندگان جدید، بهطور مستقیم و غیرمستقیم، از فروش آنها درصدی را بهعنوان پورسانت یا پاداش مجموعهای دریافت میکنند (مهربخش و عباسی سرمدی، 1393، ص. 120).
فروش غیرمستقیم در کسبوکار خانگی
در فروش غیرمستقیم محصولات بدون ارتباط مستقیم با مصرفکننده نهایی، به فروش میرسد. این نوع فروش بهطور غالب محصولات بهصورت عمده فروخته میشود و خریداران اغلب واسطهها و یا صاحبان فروشگاهها و دکانداران میباشند (Cambridge University Press, 2011, P. 431).
در فروش غیرمستقیم بخش زیادی از سود کالاها و خدمات عرضه شده به دست فروشندگانِ واسطهگر میان تولیدکننده و مصرفکننده میرسد؛ بنابراین در یک نتیجهگیری کلی میتوان گفت، بهدلیل ماهیت کوچک مقیاس اغلب کسبوکارهای خانگی فروش مستقیم نسبت به فروش غیرمستقیم سازگاری و کارآیی بالاتری دارد.
خردهفروشی حضوری و غیرحضوری: در تقسیمبندی دیگر، خردهفروشیها را میتوان به دو شکل عمده حضوری و غیرحضوری تقسیمبندی کرد. در خردهفروشی حضوری، فروشنده دارای جای ثابتی برای فروش بوده و خود بهطور مستقیم محصولات را به خریداران عرضه میکند. این نوع از فروش به خردهفروشی فروشگاهی نیز معروف است. در خردهفروشی غیرحضوری، فروشنده بدون ارتباط مستقیم با مصرفکنندگان، و از طریق ابزارهای ارتباطی با آنها ارتباط برقرار کرده و نیازهای آنها را برطرف میکند. امروزه برجستهترین شکل فروش غیرحضوری، فروش محصولات از طریق اینترنتی میباشد.
خردهفروشی الکترونیک در کسبوکار خانگی: خردهفروشی الکترونیک بخشی از تجارت الکترونیک است که در چارچوب آن بازاریابی و فروش کالاها و خدمات به مصرفکنندهگان از طریق فنّاوریهای ارتباطی و اطلاعاتی انجام میشود (Augenti, 2011, P. 91). خردهفروشی اینترنتی بهعنوان بارزترین شکل در تجارت الکترونیک خود نیز به دو شکل خردهفروشی برخط و خردهفروشی برونخطی انجام میشود که در ادامه به آنها پرداخته میشود.
خردهفروشی برخط در کسبوکارخانگی: خردهفروشی برخط توسط تولیدکنندگان و یا توزیعکنندگان محصولات تجاری انجام میشود. امروزه در بسیاری از کشورهای جهان این شیوه از خردهفروشی در زمینه بازاریابی و عرضه محصولات کسبوکارهای خانگی به مشتریان با روند رشد فزایندهای روبهرو است (Jones, 2001, P. 11; Fiumara, 2011. P. 107). در فروش اینترنتی برخط محصولات از طریق وب سایت کسبوکار همیشه به نمایش گذاشته شده و زمانیکه مشتری هریک از محصولات را سفارش دهد، محصولات بلافاصله از طریق پست یا اشکال دیگر به دست مصرفکنندگان میرسد. امروزه این نوع از خردهفروشی با نامهای گوناگونی شناخته میشود که برخی از این نامها عبارتاند از: فروشگاه وب، فروشگاه الکترونیکی، مغازه الکترونیکی، فروشگاه اینترنتی، فروشگاه برخط، فروشگاه مجازی و غیره. در شکل دیگر این نوع فروش، مشتری از طریق فروش ویدیوئی اینترنتی با فروشندگان اینترنتی ارتباط برقرار کرده و مانند فروش مستقیم در مورد خرید کالا با فروشنده صحبت میکند. فروش ویدیوئی مانند گفتوگوهای همایشی اینترنتی یا چتهای همایشی برخط میباشد؛ که اطلاعات توسط خریدار به مشتری داده میشود و زمینه تبادل اطلاعات درباره محصول و قیمت آن میان فروشنده و خریدار برقرار میگردد (Kaur, 2013, P. 1-7). موفقیت کسبوکارهای خانگی در خردهفروشی محصولات از طریق اینترنت به عوامل متعددی بستگی دارد، مانند: دانش کافی در زمینه شیوههای بازاریابی اینترنتی و مدیریت کسبوکار، تدارکات مناسب و کارآمد در وب سایت اینترنتی که از طراحی جذابی نیز برای مشتریان برخوردار باشد؛ ارائه اطلاعات کامل و شفاف درباره ویژگیهای محصول و قیمت نهایی آن (Heinemann and Schwarzl, 2010, 25; Miller, 2008, P. 35).
خردهفروشی برونخطی در کسبوکارخانگی: این شکل از خردهفروشی زمانی شکل میگیرد که دسترسی به اینترنت وجود ندارد و یا خدماتسانی و ارسال کالا بدون نیاز به اینترنت باشد. معنی برون خط، استفاده همه ابزارها برای کسب یک بازار یا عاملی پیش از [دسترسی] به منابع اینترنتی است، جاییکه دسترسی به وسایل ارتباطی مانند پست مستقیم، پروازها، نقاط رادیویی و غیره باشد. بزرگترین تفاوت میان خردهفروشی برخط و برونخط (آنلاین و آفلاین) در این است که خردهفروشی برخط در انتخاب مکان بازاریابی و معرفی محصول به مشتریان از انعطافپذیری و قلمرو عملکردی بسیار گستردهتری برخوردار است (Matthew S. et al., 2010, P. 199).
قیمتگذاری در فروش کسبوکار خانگی: یکی از مهمترین فاکتورهای کلیدی برای موفقیت مدیران کسبوکارهای خانگی در بازار خردهفروشی برخورداری از دانش کافی در ارتباط با قیمتگذاری محصولات است. از دیدگاه بسیاری از کارشناسان اقتصادی یکی از مهمترین فاکتورهای اصلی در قیمتگذاری کالاها و خدمات، رقابتی بودن قیمتها است؛ این موضوع نیازمند شناخت دقیق از بازار فروش و آشنایی کافی با رقبای موجود در این زمینه است؛ انتخاب استراتژی بازاریابی مناسب در طرح کسبوکار راهنمای مناسبی برای شناخت بازار هدف و رقبا است. بهطور معمول و در بیشتر موارد انتخاب قیمتی متعادل و منطقی در حدود متوسط قیمتهای موجود در بازار تنظیم میگردد. قیمتگذاری محصولات تولیدی پایینتر از اکثریت رقبای موجود در بازار، ممکن است برای مصرفکنندگان یا مشتریان این شائبه را ایجاد کند که قیمت کمتر حاکی از کیفیت پایینتر است. در مقابل قیمتگذاری بالاتر از اکثریت رقبای موجود در بازار نیز برای مصرفکنندگان شائبة گرانفروشی را ایجاد میکند. بنابراین میتوان چنین گفت که، قیمت مناسب چیزی بسیار نزدیک به قیمت اکثریت رقبای موجود در بازار فروش است. در مواقعی که کشش تقاضا با روند رو به رشدی مواجه است بالابردن نسبی قیمت محصول، با در نظر گرفتن همه جوانب بهویژه اصل رقابتپذیری، میتواند منطقی باشد. اما در مواقعی که بازار با رکود مواجه است و کشش تقاضای بازار در سطح پایینی قرار دارد گرایش با کاهش قیمت محصول میتواند، با در نظر گرفت سایر شرایط حاکم بر بازار، به فروش محصولات کمک کند (Jones, 2001, P. 11).
سرانجام بهطور خلاصه میتوان گفت، به نظر میرسد در کسبوکارهای خانگی روشهای فروش مستقیم از قابلیت کاربرد و کارآیی بالاتری برخوردار است. در دهههای اخیر با رشد فزاینده کاربرد فنّاوریهای ارتباطی و اطلاعاتی در سطح جامعه، بهویژه افزایش سطح دسترسی شهروندان به شبکه جهانی اینترنت، فرصتهای گستردهای در قلمرو تجارت الکترونیک و فروش اینترنتی برای صاحبان کسبوکار، ازجمله کسبوکارهای کوچک و خانگی فراهم آمده است؛ ضمن اینکه سایر اشکال خردهفروشی سنتی نیز، همسو با تحولات گسترده اجتماعی و اقتصادی، همچنان با تغییر و تحولاتی کاربرد دارند.
برخورداری از طرح کسبوکار مناسب با بودجه و امکانات لازم؛ تولید محصولات با کیفیت براساس شناخت درست از بازارهای هدف؛ توجه به اصل رقابتپذیری در عرضه و قیمتگذاری محصولات؛ انتخاب استراتژیهای بازاریابی مناسب، همگی در پیوند با یکدیگر لازمه دستیابی به موفقیت خردهفروشی در انواع کسبوکارهای خانگی بهشمار میآیند.