دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

بِلینسکی

Belinsky \byi-'lyēn-skyē\
نویسنده
ویسریون گریگوریویچ (ت. 30 می [سبک جدید، 11 ژوئن] 1811، امپراتوری روسیه - و. 26 می [7 ژوئن] 1848، سنت پیترزبورگ) منتقد ادبی برجسته روسی که غالباً پدر روشنفکران افراط‌گرای روس نام گرفته بود.
بلیسنکی پس از اخراج از دانشگاه مسکو در 1832، برای امرار معاش، به روزنامه‌نگاری روی آورد. اولین مقالات انتقادی ارزشمند او، بخشی از مجموعه مقالاتی بود که برای روزنامه teleskop («تلسکوپ») از 1834 می‌نوشت. این مقالات «رویاهای ادبی» (Literaturnye mechtaniya) نام گرفت و نشان‌دهنده آرمان‌گرایی فیلسوف آلمانی ف. و. ی. فون شلینگ بود. بلینسکی پس از آن، برای Moskovsky nablyudatel («ناظر مسکو») و در شهر سنت پیترزبورگ برای مجله Otechestvennyye zapiski («یادداشت‌های سرزمین پدری») مقالاتی را نوشت. اکثر مقالات اخیر او برای مجله Sovremennik («معاصر»)، که مقالات مروری را منتشر می‌کرد، نوشته شدند.
بلینسکی در سنت پیترزبورگ عضوی از گروه نویسندگان و روزنامه‌نگاران ترقی‌خواه بود که از آن جمله می‌توان ایوان گنچاروف و ایوان تورگنیف را نام برد. به‌واسطه فعالیت در آن گروه و مقالاتش در مجله «یادداشت‌های سرزمین پدری» به شکل‌گیری
آرای اجتماعی و ادبی دیگر روشنفکران روسی کمک کرد. در این زمان بلینسکی آرای
خود را از آرمان‌گرایی اولین مقالاتش به نظرات هگلی، که براساس آن هنر و تاریخ هر
ملت ارتباط تنگاتنگی دارند، تغییر داد. او معتقد بود که ادبیات روسی باید به شکل بومی شعر محلی پیش رود و به ملت هنوز نوپای روس کمک کند تا در جامعه متمدن بالغ رشد کنند.

بلیسنکی در جایگاه یک منتقد، آثار بسیاری از نویسندگان معاصر از جمله تورگنیف، آلیکساندر پوشکین، میخائیل لرمانتف، فیودر داستایفسکی و به‌ویژه نیکالای گوگول را بازبینی کرد. او پایه و اساسی را برای نقد ادبی روسی جدید بنیان نهاد؛ بنابر اعتقاد او ادبیات روسی باید انعکاسی صادقانه‌ای از واقعیت روسیه باشد و هنر آن باید براساس ویژگی‌های اجتماعی و زیبایی‌شناختی آن مورد قضاوت قرار گیرد.