دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

دوناش بن ‌لابرات

Dunash ben Labrat \dü-'näsh-ben-lə-'brät\
نویسنده
لیبرات نیز نوشته می‌شود و آل آبراد یا آدونینا هالِوی نیز نامیده می‌شود (ت. حدود 920- و. حدود 990، قرطبه) شاعر، دستوردان و جَدَلی یهودی که برای نخستین‌بار اوزان عربی را در شعر خود به‌کار گرفت و ازاین‌رو شیوة جدیدی را در شعر عبری آغاز کرد.
دوناش در فس (اکنون در مغرب) یا بغداد (اکنون در عراق) متولد شد. بعد از مسافرت به صورا، بابل، زیر نظر سعدیا بن یوسف، استاد معروف یهودی، تحصیل کرد. وی در آنجا نخستین اشعار خود را در اوزان عربی سرود و نوآوری وی سعدیا را متحیّر کرد.
دوناش پس از مدّتی به قرطبه در اسپانیای مغرب مهاجرت کرد. در آنجا یک دوره نوزایی فرهنگ یهودی را تحت حمایت یک دولتمرد و مشاور یهودی خلیفه به نام هیسدای بن شپروت (حدود 915-975) تجربه کرد. درحالی‌که در قرطبه بود، درگیر موضوعات مربوط به زبان‌شناسی شد. نقد او از مِناهم بن سَروق، مؤلّف نخستین فرهنگ لغت عبری، منجر به پژوهشی نو در دستور زبان عبری شد.