نام کامل او ویلیام ادوارد برگهارد (ت. 23 فوریه 1868، گریت برینگتون، مساچوستس- و. 27 آگوست 1963، آکرا، غنا) جامعهشناس امریکایی، مهمترین رهبر معترضین سیاه در امریکا در نیمه اول قرن بیستم. وی در ایجاد انجمن ملی برای پیشرفت رنگینپوستان (NAACP) در 1909 کمک کرد و از 1910 تا 1934 سردبیری The Crisis، مجله این انجمن، را عهدهدار بود. دوبویس از دانشگاه فیسکِ نَشویل در تنسی فارغالتحصیل شد و از دانشگاه هاروارد دکتری گرفت. وی بیش از یک دهه وقت خود را صرف بررسی و تحقیق جامعهشناسی شرایط سیاهان امریکا کرد و 16 تکنگاری تحقیق بین 1897 و 1914 در دانشگاه آتلانتا، که استاد آنجا بود، و همچنین تکنگاری «سیاهپوستان فیلادلفیا، یک بررسی اجتماعی» (The Philadelphia Negro, ASocial Study, 1899)، اولین مورد پژوهی از جمعیت سیاه در امریکا، منتشر کرد. ناسیونالیسم سیاه دوبویس شکلهای مختلفی دارد اعتقاد به اهمیت ناسیونالیسم فرهنگی از آن جمله است. بهعنوان سردبیر مجله The Crisis از توسعه و گسترش ادبیات و هنر سیاهپوستان حمایت میکرد و خوانندگانش را به دیدن «زیبایی در سیاه» تشویق و ترغیب مینمود. او در 1934 بهخاطر اختلافات ایدئولوژیکی و اعتقادی در سازمان و بازگشت به دانشگاه آتلانتا برای آموزش و نوشتن از سردبیری و انجمن ملی برای پیشرفت رنگینپوستان کنارهگیری کرد. در 1940 مجله فیلون Phylon، مجلة دانشگاهی «مطالعه و بررسی نژاد و فرهنگ»، را بنیاد نهاد. در همین دوره همچنین دو کتاب مهم منتشر کرد: «بازسازی سیاهان» (Black Reconstruction, 1935)، شرحی مارکسیستی از دوره پس از جنگ داخلی و «شفق در سپیدهدم» (Dusk at Dawn, 1940)، که در آن حرفهاش را بهعنوان یک مورد پژوهی ایدئولوژیکی روشن کردن پیچیدگی درگیری سیاه و سفید تلقی میکرد. از 1944 تا 1948 وی به انجمن برگشت، اما به دنبال دومین کشمکش تلخ ارتباطش را قطع کرد و از آن پس بهطور پیوسته به چپ متمایل شد. او در 1961 به حزب کمونیست پیوست و به غنا بازگشت و یک سال و اندی بعد تابعیت امریکایی خود دست کشید و تابع کشور غنا شد. «زندگینامه خودنگاشت دابلیو ایی. بی. دوبویس» (The Autobiography of W. E. B. Du Bois) در 1968 منتشر شد.
