تمثیل رویایی نیز نامیده میشود. نوعی شعر روایی یا دارای چارچوب روایی که، بهویژه در ادبیات قرون وسطا رایج بود. علّت نامگذاری این نوع شعر آن است که شاعر خود را در حالت خواب تصّور میکند و در رؤیای خود، مجموعهای از افراد و حوادث تمثیلی را میبیند. بهرهگیری از تمهید خواب دیدن، دنیای خیالانگیز و گاه عجیب و غریب تشخص دادن به اشیا و نمادسازی از آنها را، که در تمثیلهای سدههای میانه مرسوم بود، پذیرفتنیتر میکند. مشهورترین آثار در این نوع ادبی عبارتانداز: قسمت نخستین «رُمان دلا رز» (Roman de la rose) (قرن سیزدهم)؛ «کتاب دوشس» (Book of the Duchesse, 1369-70) از جفری چاسر؛ «مروارید» (Pearl) (اواخر قرن چهاردهم)؛ «پرس پلومن» (Piers Plowman, 1362-1387) که به ویلیام لنگلند منسوب است؛ دو اثر ویلیام دانبار با نام «تریسیل و رویس» (Thriss and the Rois) و «تارژطلایی» (the Goldyn Targe) (اوایل قرن شانزدهم)؛ و «سفر زائر» (The Pilgrim's Progress) از جان بانیان.
