BaedaیاBedaنیز نوشته میشود (ت. 673/672، بهطور مرسوم، مانکتن در جرو، نورتامبریا [انگلستان] - و. 25 می 753، جرو) متکلم، مورخ و وقایعنگار انگلوساکسونی که امروز بهسبب «تاریخ مذهبی ملت انگلیس» (Historia ecclesiastica gentis Anglorum)، منبع بسیار مهمی از تاریخ تغییر کیش (آیین) قبایل انگلوساکسون، به مسیحیت معروف شد. روش تعیین تاریخ حوادث وی از زمان تجسد، یا تولد مسیح یعنی بعد از میلاد، به علت مقبولیت کتاب تاریخ مذهبی و دو اثر دیگر در مورد گاهشماری، روشی معمول شد. هیچچیز در مورد اصلونسب و تبار بید نمیدانیم. در 7 سالگی او به صومعه سنت پیتر، که در ویرموت (نزدیک ساندرلند، دارم) بهدست کشیش بندیکت بیسکوپ بنیاد گذاشته شده بود، سپرده شد. مراقبت از وی، بهعهدة کشیش بندیکت بیسکاپ گذاشته شد. در 685 او به صومعه جدیدتر سنت پلِ بیسکاپ در جرو برده شد. بید در 19 سالگی خادم کلیسا و زمانیکه 30 سال داشت، کشیش شد. نخستین آثار بید شامل رسالههایی در مورد املا، سرودهای مذهبی، صناعات بدیهی، شعر، و لطیفه است. اولین رسالهاش دربارة گاهشمار، «در مورد اوضاع» (De temporibus)، به همراه ضمیمة خلاصه گاهشمار در 703 نوشته شد. در 725 او نسخهای از«محاسبه زمان» (De temporum ration) را، که بسیار زیاد شرح و بسط داده و کامل شده بود، با یک گاهشمار طولانیتر منتشر کرد. هر دوی این کتابها، بیشتر مربوط به محاسبة عید پاک است. نخستین تفسیر وی از کتاب مقدس احتمالاً دربارة وحی بر جان بوده است (؟703-709). بید در 731/732 تاریخ مذهبی خود را کامل کرد. این کتاب به پنج کتاب تقسیم شد، و در آن حوادث بریتانیا را از حملههای ژولیوس سزار (پیش از میلاد 54 ـ 55) تا ورود سنت آگوستین به کنت (597 بعد از میلاد) ثبت کرده است. در مورد منابع کتابش، او به نامههای کهن، «سنتهای آبا و اجدادمان»، و علم خودش از حوادث معاصر استناد میکند این کتاب همچنان منبعی مسلم برای برخی از حقایق و تا حد زیادی حالوهوای تاریخ اولیه اقوام انگلوساکسون است.
