دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

دوتوره، گراتیانو

Dottore \dōt-'tō-rā\
نویسنده
گراتسیانو نیز نامیده می‌شود. شخصیت کلیشه‌ای کمدیا دلارته ایتالیایی، که کاریکاتوری از دانش‌ورزی فضل‌فروشانه است. دوتوره گاهی‌اوقات در نقش حقو‌ق‌دانی است که در هر موقعی آماده نصیحت است و استدلال‌های آسیب‌زننده و نابجای او در دادگاه، مبنای گفت‌وگو‌های کمدی می‌شود؛ در زمانی دیگر، او پزشکی است که در بغل خود سرنگی بزرگ و فهرستی از معالجات نامعقول را برای هر بیمار دارد. او همچنین در نقش سخنور یا دستوردان نیز درمی‌آید. زمانی که دوتوره در نقش پزشک ظاهر می‌شود، به‌شیوة دو بازیگر مشهور قرن شانزدهم در این نقش، کلاه عجیبی بر سر می‌گذارد و دوتره بالانزونه لمباردی خوانده می‌شود.
سهم دوتوره در کار نمایشی این‌طرف و آن‌طرف رفتن بیهوده و حرّافی بی‌پایان بود. شرح و بسط‌های طولانی، جناس‌های عالمانه و سخنان دست‌و‌پا شکستة او با الفاظ غریب لاتین، که با لهجة محلی ادا می‌شود، همراه است.