رولان (ژرار) (ت. 12 نوامبر 1915، شربور، فرانسه- و. 26 مارس 1980، پاریس) منتقد اجتماعی و ادبی فرانسه که نوشتههایش در مورد نشانهشناختی، مطالعه رسمی نمادها و نشانههای بنیاد نهادهشده بهوسیلۀ فردینان دو سوسور، به تثبیت ساختارگرایی بهمثابۀ یکی از نهضتهای فکری مهم قرن بیستم کمک کرد. بارت در دانشگاه پاریس تحصیل کرد. پس از کار (59-1952) در مرکز ملی پژوهشهای علمی، برای مؤسسۀ پژوهشی و تحصیلات تکمیلی پاریس (EPHE) منصوب شد. در 1976 اولین فرد شایسته برای گرفتن کرسی نشانهشناختی ادبی در کولژ دو فرانس شد. اولین کتابش، «درجه صفر نگارش» (Le Degré zéro de l'écriture, 1953)، اختیاری بودن ساختهای زبان را مورد بررسی قرار داد. در کتابهای بعدی- شامل «اسطورهها» (Mythologies, 1957)، «مقالات انتقادی» (Essais critiques, 1964)، و «برج ایفل و دیگر اسطورهها» (La Tour Eiffel, 1964) - او همان ابزار نقادّانه را برای «اسطورهها»ی (یعنی فرضیههای پنهانِ) پشت سر پدیدههای فرهنگی مردمی بهکار برد. «در مورد ریشۀ» (Sur Racine, 1963) وی در فرانسه جاروجنجالی ادبی راه انداخت، بارت به جنگ استادان سنّتی دانشگاه رفت که فکر میکردند «نقد جدید» متون را بهصورت نظام نشانهها میبیند که به کلاسیکها توهین میکند. حتی «س/ز» (S/Z, 1970) افراطیتر بود و بارت در آن بر نقش فعال خواننده را در روایتی بر اساس «نشانههای» متنی تأکید میکند. تا دهه 1970 نظریههای بارت نه فقط در فرانسه، بلکه در سراسر اروپا و ایالات متحده فوقالعاده مؤثر شد. دو کتاب آخر بارت، که کتابهای بسیار شخصی وی بودند، شهرت دیرهنگام او را بهعنوان نویسندهای صاحبسبک تثبیت کرد. او یک «ضد زندگینامۀ خودنگاشت» با نام «رولان بارت به قلم رولان بارت» (Roland Barthes par Roland Barthes, 1975) و «بخشهایی از یک بحث عشقی» (Fragments d'un discourse amoureux, 1977)، که روایتی از یک موضوع عشقی دردناک بود، را منتشر کرد. چند مجموعه از نوشتههایش، که پس از مرگش منتشر شد، «خواننده آثار بارت» (A Barthes Reader, 1982) و «رویدادها» (Incidents, 1987) نام دارند. کتاب آخری همجنسگرایی بارت را آشکار میکند که علناً به آن اعتراف نکرده بود.
