(شکوفایی نیمة قرن چهارم میلادی) دستوردان مشهور و معلّم بلاغت در روم که ائوسبیوس هیئرونوموس- که بعدها سنت جروم نامیده شد- یکی از شاگردانِ او بود. دوناتوس دستور مفصّلی به نام Ars maior و دستور مختصری برای مدرسه به نام Ars minor نوشت. دستور اخیر برای دانشجویان جوان و به روش سؤال و جواب نوشته شده و شامل درسهای اساسی در زمینة هشت قسم کلمه است. این اثر در قرون وسطا در اروپا سراسر مورد استفاده بود و نام نویسندة آن بهصورتهای دونات و دونت حائز معنی «دستور» و هر نوع «درس» گشت. دستور مفصّل او در سه فصل به عناصر دستوری، هشت قسم کلمه، و عیوب و زیباییهای زبان میپردازد. دوناتوس ادعای اندکی در نوآوری داشت، اما نویسندگان اغلب به دستور زبان او استناد کرده و شرحهای متعدد بر آن نوشتهاند. دوناتوس شرحهایی نیز بر آثار نویسندگانی چون ترِنتیوس و ویرژیل نوشت. آیلیوس دوناتوس را نباید با تیبِریوس کلاودیوس دوناتوس اشتباه گرفت که احتمالاً در اواخر قرن چهارم میزیسته و نویسندة «تفسیر هوشیار» (Interpretationes Vergilianae)، یا شرحی بر «انهئید» (Aeneid) است.
