دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

اوکانر، سِر فردریک

Ocanner, Sir Feredrick
نویسنده

     اوکانر در دورة اقامت خود در ایران به‌سبب اهمیت وقایع این دوره کتابی به رشته تحریر درآورد و به‌شرح آن وقایع پرداخت. از نکات برجسته کتاب دیدگاه انگلیسی نویسنده نسبت به وقایع است. در کتاب شرح اوضاع نابسامان و پر از هرج‌ومرج 1912-1909م. آمده است، به‌ویژه اوضاع مناطق جنوبی ایران در جریان جنگ اول جهانی گزارش شده است. در زمان نگارش خاطرات اوکانر به‌عنوان کنسول انگلستان در مناطق جنوبی ایران، موقعیت انگلستان از جنبه‌های مختلف مورد تهدید قرار گرفته بود. لذا نویسنده در بخشی از کتاب در توصیف اوضاع سیاسی مناطق جنوبی ایران به نبود نیروهای نظامی و امنیت در منطقه اشاره می‌کند و به بررسی موقعیت و اقدامات آلمان‌ها در جنوب ایران می‌پردازد و به‌خصوص اقدامات و تبلیغات ضدانگلیسی واسموس و همراهان او را به‌تفصیل شرح می‌دهد. نویسنده در بخشی از خاطرات خود آورده که در نزدیکی کازرون هنگامی‌که به سمت شیراز می‌رفته مردم در دو طرف جاده صف کشیده بودند و با هو و فریاد کردن آنها را تمسخر می‌کردند.

     اوکانر همچنین شرحی مفصل از دیدارش با واسموس ارائه داده و اذعان می‌کند که واسموس توانسته بود تا حدود بسیار منافع انگلیسی‌ها را در مناطق جنوبی ایران به خطر اندازد. در توصیف واسموس آورده است: «عبا و کلاه ایرانی پوشیده و ریش گذاشته بود و به جهات گوناگون به مسلمان بودن تظاهر می‌کرد».

     گزارشات اوکانر از خوانین محلی بوشهر و رهبران جنبش‌های ضدانگلیسی در مناطق دشتستان و تنگستان از اهمیت تاریخی برخوردار است. نویسنده درباره زایرخزرخان- از دید وی شورشی و یاغی- چنین می‌نویسد: «زایرخزرخان پدیدة جالبی بود، از هیچ‌گونه آموزش و دانشی بهره نبرده بود و اما بی‌اندازه خودستا و مغرور بود».

     اوکانر همچنین درباره مناطقی که بخشی از دورة اسارت خود را در آنجا گذراند یعنی برازجان، احمدی و مناطق دیگر توصیفاتی ارائه کرده که در جای خود حایز اهمیت است.

 کتاب‌شناسی

Ocanner, sir Feredrick. 1931, On the Frontier and Beyond; a Record of Thirty Years Service. London: John Murry.