دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

جِبار، آسیه

Djebar \jə-'bar\
نویسنده
نام اصلی او فاطمه‌زهره ایمالایان (ت. 4 آگوست 1936، شرشال، الجزایر) یکی از هوشمندترین و پرکارترین نویسندگان معاصر زن در الجزایر.
کار جبار در مقام رمان‌نویس از 1957 با انتشار نخستین رمانش به نام «شیطان»
(
La Soif) شروع شد. پس از آن «بی‌قراران» (Les Impatients, 1958) را منتشر کرد که این نیز دربارة محیط بورژوای مستعمره‌نشین الجزایر بود.
دو رمان بعدی او «بچه‌های دنیای نو» (Les Enfants du nouveau monde, 1962) و دنبالة آن «چکاوک‌های معصوم» (Les Alouettes naïves, 1967) نقل سیر بیداری جمعی زنان الجزایر و توصیف مشارکت آنان در جنگ برای مستقل شدن از فرانسه است که از 1954 تا 1962 ادامه داشت. جبار با همسرش ولید جرن در نگارش نمایش‌نامة «پگاه خونین است» (Rouge laube) همکاری کرد و این اثر در مجلة نقد و بررسی Promesses در 1969 منتشر شد. مجموعه اشعار وی با عنوان «اشعاری برای الجزایر شاد» (Poémes pour lAlgérie heureuse) نیز در همان سال منتشر شد.
جبار بیشتر سال‌های جنگ را در خارج از الجزایر گذرانید ولی پس از جنگ، در دانشگاه الجزیره به تدریس تاریخ پرداخت و مدیر گروه فرانسة دانشگاه شد و برای شبکه تلویزیون ملّی فیلم می‌ساخت. در 1978 در فیلم خود با عنوان «خوشی زنان کوهستان شنوه» (Nouba des femmes du mont Chenoua) به تحلیل اوضاع زنان الجزایر ادامه داد. این فیلم داستان زندگی یک زنِ مهندسِ الجزایری است که پس از تبعید طولانی در غرب به وطن خویش برگشته است. «زنان الجزایری در آپارتمانشان» (Femmes ďAlger dans leur appartement, 1980/ به همراه داستان‌ها، مقالات و کتاب‌شناسی) مجموعه‌ای از رمان‌های کوتاه است که پژوهش‌های دیگر وی از دنیای زنان را ارائه می‌دهد. آثار متأخر او «عشق، خیالی خوش» (LAmour, la fatasia, 1985«سلطانه خانم و سایه‌اش» (Ombre Sultane, 1987) و «دختران اسماعیل دور از مدینه» (Loin de Médine: Filles d’Ismäel, 1991) نام دارند.