(شکوفایی حدود 20 پیش از میلاد؛ ت. هالیکارناسوس، کاریا، آسیای صغیر) مورخ و بلاغی یونانی که تاریخ روم وی، که از آغاز تا نخستین جنگ میان روم و کارتاژ (246-241ق. م) را دربر میگیرد، به همراه اثر لیوی ارزشمندترین منابع تاریخ روم کهن هستند. دیونوسیوس در 30 قبل از میلاد به رم مهاجرت کرد و تاریخ خود، که در آن در پی اثبات رومیان برای یونانیان بود، را در 7 قبل از میلاد آغاز به نوشتن کرد. از 20 جلد آن فقط نه جلد اول و بخشهایی از جلد 10 و 11 در دست است. نظریههای ادبی و بلاغی وی در چند رسالة موجود زیر مطرح شده است: «دربارة تقلید» (On Imitation) که مشتمل بر نقد نویسندگان است؛ «تفسیرهایی دربارة خطیبان باستان» (Commentaries on the Ancient Orators)، و «دربارة نظم واژگان» (On the Arrangement of Words) که تنها پژوهش باقیماندة باستانی دربارة قواعد نظم واژگان و جناس مصوت است.
