دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

دیب، محمد

Dib \'dēb\
نویسنده
(ت. 21 جولای 1920، تلِمسان، الجزایر) رمان‌نویس، شاعر و نمایش‌نامه‌نویس الجزایری که برای اثر سه‌گانه‌اش دربارة الجزایر، «خانه بزرگ» (La Grande Maison, 1952)، «آتش‌سوزی» (L'Incendie, 1954) و «شغل پارچه‌بافی» (Le Métier á tisser, 1957) معروف شد که در آن بیداری مردم الجزایر برای آگاهی از خویش و مبارزة قریب‌الوقوع برای استقلال را ترسیم می‌کند.
دیب فقر کارگران و کشاورزان الجزایری را در اولین رمان‌های رئالیست خود نوشت. پس از تبعید، از 1959 در فرانسه زندگی کرد. بیشتر رمان‌های بعدی وی از نماد و اسطوره و تمثیل و خیال برای به تصویر کشیدن رفتار فرانسة استعمارکنندة ملت الجزایر، جست‌وجوی بیان درست خصایص مردم الجزایر، جنگ استقلال و تأثیرات آن، الجزایر جدید بعد از استقلال یافتن و نزاع تکنوکرات‌ها بر سر قدرت، و بدبختی کارگران مهاجر الجزایری در فرانسه بهره می‌جوید. رمان‌های «رقص پادشاه» (La danse du roi, 1960«چه کسی دریا را به خاطر می‌آورد» (Qui se souvient de la mer, 1962)، «دو روی ساحل وحشی» (Cours sur la rive sauvage, 1964)، «خدا در بی‌فرهنگی» (Dieu en barbarie, 1970)، «استاد شکار» (le Malre de chasse, 1973) و «هابیل» (Habel, 1977) مانند رمان‌های پیشینش خوش‌بینی او را بیان می‌کند.
دیب با وجود اینکه در ژانرهای گوناگون کار کرده، خود را اساساً شاعر می‌داند. مجموعه‌های اشعارش شامل «سایه نگهبان» (Ombre gardienne, 1961«دستورالعمل‌ها» (Formulaires, 1970) و «آمنروس» (Omneros, 1975) است و دو مجموعة رمان کوتاه «در کافه» (Au café) و «طلسم» (Le Talisman, 1966) نیز منتشر کرده است. او همچنین نویسندة یک فیلم‌نامه و چند نمایش‌نامه است.