دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

دیالکتیک

dialectic \'dī-ə-'lek-tik\
نویسنده
[یونانی آن dialektik¨ē به معنی بحث و استدلال با گفت‌وگو، برگرفته از ریشة مؤنث dialektikós که صفت مشتق از diálektos به معنی بحث و مذاکره است] هر نوع استدلال و توضیح و مناظرة نظام‌مند، به‌ویژه در ادبیات که در آن افکار متضاد یا متناقض در کنار هم قرار می‌گیرند تا راه‌حلّی برای تعارضشان پیدا شود. روش پرسش و پاسخ سقراطی که در گفت‌وگوهای افلاطون دیده می‌شود نمونه‌ای از دیالکتیک است. این اصطلاح به معنای عرضة افکار، مباحثة زیرکانه و موشکافانه و مهارت بحث نیز است.