دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

دِوا

deva \'dā-və, 'dē-\
نویسنده
[در سانسکریت deva¤h به معنی رب‌النوع] در اساطیر هند، گروهی از قدرت‌های الهی که به‌طورکلی بر پایة هم‌ذات‌پنداری‌شان با نیروهای طبیعی به‌عنوان خدایان آسمان، هوا و زمین (از جمله، وِرونا، ایندرا، سوما) نام‌گذاری شده‌اند. آنها تابع خداوندی برتر تلقی شده‌اند. در طول دورة ودایی، خدایان به دو گروه تقسیم شدند: دِواها و آسوراها. در هندوستان دواها قدرتمندتر از آسوراها گردیدند و سرانجام واژة اخیر در معنی اهریمن به‌کار رفت. در ایران عکس آن اتفاق افتاد و زرتشت‌ دئیواها (معادل ریشه‌شناختی دِوا در زبان اوستایی) را به‌عنوان اهریمن‌ها تقبیح کرده است. دئیوا به این معنی همچنان با واژة دیوِ در ادبیات عامیانة فارسی نمودار است و به‌ویژه در سراسر حماسة شاهنامة فردوسی، که به قرن یازدهم میلادی نوشته شده است، به‌چشم می‌خورد. قس ASURA.