[لاتینی جدید، به معنی تحتاللفظی خدایی از یک ماشین، ترجمة عبارت یونانی apò mēchanês theòs (از دموستنِس) یا theòs ek mēchanês (از مناندِر)] شخصی و چیزی که بهطور ناگهانی و غیرمنتظره در یک موقعیت آشکار میشود یا معرفی میگردد و برای مسئلهای که بهظاهر لاینحل است راهحل ساختگی یا ابداعی ارائه میدهد. این اصطلاح ابتدا در نمایشنامههای یونان قدیم و روم بهکار رفت و منظور از آن هویدا شدنِ بههنگام یک ربالنوع برای روشن کردن و باز کردن گرة موجود در پیرنگ نمایش بود. ظهور ربالنوع در آسمان را دئوس اکس مکینا گفتند چون نمایشنامهنویس این کار را با بهکارگیری یک جرثقیل (به یونایی: mēchanē) انجام میداد. تاریخ این فن نمایشی به قرن پنجم پیش از میلاد باز میگردد که در «فیلوکتِتس» (Philoctetes) اثر سوفوکل و در بیشتر نمایشنامههای ائوریپیدس ربالنوعی بهمنظور حل بحران با مداخلة الهی ظاهر میشد. از آن زمان به بعد این عبارت به منجی غیرمنتظره و به حادثة عجیبی که نظم با خود میآورد (مثلاً حضور بموقع سواران برای دفع یک حادثة غمبار در فیلمهای امریکایی) نیز اطلاق شده است.
