دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

دسنوس، روبر

Desnos \dās-'nos\
نویسنده
(ت. 4 جولای 1900، پاریس، فرانسه- و. 8 ژوئن 1945، بازداشتگاه زندانیان سیاسی ترزین اِستد [اکنون در تِرزین، جمهوری چک]) شاعر فرانسوی که در آغاز نهضت سوررئالیست به آندره برِتون پیوست.
دسنوس به‌سبب توانایی‌اش در رفتن به حالت خلسة هیپنوتیزم، که او را قادر می‌ساخت رؤیاهایش را روایت کند، بنویسد و نقاشی کند، به‌سرعت به یکی از بهترین ادیبان سوررئالیست‌ تبدیل شد. آثار ارزشمند او از دورة‌ شروع فعالیت ادبی‌اش، در نشریه انتقادی سوررئالیستی Littérature و در کتابش «آزادی یا عشق» (La Liberté ou ľamour!, 1927) منتشر شد. شوخ‌طبعی، عشق‌بازی و شهوت‌پرستی آثارش را مشحون کرده است و شیوه‌های کلامی آکروباتیک آثار او هرگز از خودانگیختگی الهام در آنها نکاسته است. رؤیا و واقعیت در تصویرهای به‌ظاهر غیرمرتبط در «جانی و مالی» (Corps et biens, 1930) با یکدیگر ادغام شده‌اند.
او در 1930 از سوررئالیسم خشک و مقرراتی برتون جدا شد و برای یک دهه، فیلم‌نامة سینمایی و متون رادیویی نوشت که اثر بسیار موفق «سوگواری فانتوماس» (Complainte de Fantomas, 1933) از آن جمله است. بعدها سرودن شعرهای سوررئالیستی را برای روی آوردن به فرم‌های سنتی‌تر شعر، که بیان همدردی‌های بشردوستانة او را آسان‌تر می‌ساخت، کنار گذاشت. آثار مربوط به این دورة او «سرنوشت‌ها» (Fortunes, 1942)، «شب‌نشینی» (État de veille, 1943) و «سرزمین» (Contreé, 1944) نام دارند. وی به‌سبب فعالیت در نهضت مقاومت دستگیر شد و به تبعید فرستاده شد و چند روز پس از آنکه ترزین‌اِستد از اشغال درآمد از بیماری تیفوس درگذشت. «قلمرو عام» (Domaine public)، که مجموعه‌ا‌ی شامل شعرهای آغازین سوررئالیستی و آثار متأخر وی است، در 1953 منتشر شد.
«گزینه شعرهای روبر دسنوس» (
The Selected Poems of Robert Desnos) در 1991
منتشر شد.