دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

دریدا، ژاک

Derrida \de-rē-'d \
نویسنده
(ت. 15 جولای 1930، الأبیار، الجزایر) فیلسوف فرانسوی که نقد او از فلسفة غرب شامل ادبیات، زبان‌شناسی و روان‌کاوی می‌شود.
دریدا در دانشسرای عالی پاریس تحصیل کرد و بعدها در همان‌جا به‌ تدریس تاریخ فلسفه نیز پرداخت. از 1960 تا 1964 به تدریس در دانشگاه سوربون مشغول بود. در 1967 سه اثر مهم منتشر کرد: «صدا و پدیدار» (La Voix et le phénomène)، که مطالعه‌ای در کارهای اتمونت هوسِرل است و دو مجموعه مقاله با عنـاوین «نوشـتار و تفاوت»
(
Ľ Écriture et la différence) و «دبیره‌شناسی» (De La grammatologie). آثارِ «حاشیه‌نویسی بر فلسفه» (Marges de La philosophie«آرا و عقاید» (Positions) و «انتشارات» (LaDissémination) هر سه در 1972 منتشر شدند.
تفکر دریدا از انتقاد جست‌وجوی نوعی حقیقت‌ غایی متافیزیکی، که وجه غالب فلسفه غرب را می‌سازد، نشأت می‌گیرد. او در آثارِ خود روشی را برای مطالعة متون فلسفی عرضه کرده است که واسازی نامیده می‌شود. این روش به او امکان می‌دهد تا پیش‌فرض‌ها و بدیهی‌پنداری‌های متافیزیکی، که حتی فلاسفة عمیقاً منتقد متافیزیک نیز در متونشان به‌کار می‌برند، را آشکار سازد. دریدا منکر داشتن هرگونه آموزة فلسفی بود و به‌جای آن می‌خواست به تحلیل زبانی بپردازد تا چشم‌انداز جایگزینی را ارائه دهد که به‌واسطة آن مفاهیم پایه‌ای فرضیه‌های فلسفی زیر سؤال برود.
آثار بعدی او «جرس» (Glas, 1974«حقیقت در نقاشی» (La Vérité en peinture, 1978«کارت پستال» (La Carte postale, 1980«گوشی دیگری» (The LOreille de lautre, 1982)، «روح، ابداعات دیگری» (Psyche: Inventions de lautre) نام دارند.