دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

دیلِینی، سمیوئل رِی پسر

Delany \də-'lā-nē\
نویسنده
محمدعلی سلمانی ندوشن
(ت. 1 آوریل 1942، نیویورک، ایالت نیویورک، ایالات متحده) رمان‌نویس علمی- تخیلی افریقایی- امریکایی و منتقدی که آثار خیال‌انگیزش به موضوعات نژادی و اجتماعی، جست‌وجو‌های قهرمانی و ماهیت زبان می‌پردازد.
اولین رمان او «جواهرات اپتور» (The Jewels of Aptor) در 1962 منتشر شد. «بابل-17» (Babel-17, 1966)، که شهرت او را محقق کرد، هنرمندی را در کسوت قهرمان اصلی به‌کار می‌گیرد و به غور در زمینة ماهیت زبان و توانایی آن در ساختاربخشی به تجربه می‌پردازد. همچنین «فصل مشترک آینشتاین» (The Einstein Intersection, 1967) دربارة هنرمندی غریبه است و به موضوعات رشد فرهنگی و هویت جنسی می‌پردازد. «دالگرن» (Dhalgren, 1975)، که جنجالی‌ترین رمان او محسوب می‌شود، داستان یک مرد جوان دوجنسی است که هویت خویش را در یک شهر پر از فساد جست‌وجو‌ می‌کند. شخصیت اصلی «تریتون» (Triton, 1976) به یک عمل جراحی تغییر جنسیت تن می‌دهد و نویسنده در این رمان، تبعیض علیه زنان و همجنس‌‌گرایان را بررسی می‌کند.
مجموعه نوِریونی او، که شامل «حکایات نوریون» (Tales of Nèverÿon, 1979)، «نوریانا؛ یا، داستان‌ نشانه‌ها و شهرها» (Neveryóna; or ,The Tale of Signs and Cities, 1983) «پرواز از نوریون» (Flight from Nèverÿon, 1985) و «پلِ عشق گمشده» (The Bridge of Lost Desire, 1987) است، در دنیای افسانه‌ای گذشته و شروع مدنیت رخ می‌دهد. مجموعة «ستاره‌ها در جیبم شبیه دانه‌های شن هستند» (Stars in My Pocket Like Grains of Sand, 1984) از حیث سبک‌شناسی یک موفقیت تازه برای نویسنده قلمداد می‌شود. او همچنین رمان کوتاه «زمان، مارپیچی از سنگ‌های زینتی است» (Time Considered as a Helix of Semi-Precious Stones, 1969) و نقد «دهان پر جواهر: یادداشت‌هایی دربارة زبان داستان‌های تحلیلی» (The Jewel-Hinged Jaw: Notes on the Language of Science Fiction, 1977) را نوشت. دیلینی متن‌هایی را برای فیلم و رادیو و کتاب فکاهی «زن عجیب» (Wonder Woman) را نیز نوشته است.