دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

باباطاهر

Bābā Tāher \'bo-'bo-'to-'her\
نویسنده
تخلص او عریان (ت. حدود 1000 م، لرستان یا همدان، ایران- و. بعد از 1055 م، همدان) یکی از محبوب‌ترین شاعران کلاسیک ادبیات فارسی. از زندگی او اطلاعات زیادی در دست نیست. احتمالاً در همدان می‌زیسته است. لقبش، عریان، حاکی از آن است که درویشی خانه‏به‌دوش یا عارف بوده است. افسانه‌ای دربارۀ او می‌گوید که این شاعر، که هیزم‏شکنی بی‌سواد بود، در جلسۀ وعظی در مدرسه‏ای دینی شرکت می‌کند؛ در آنجا محققان و دانشجویان او را به‌سبب فقدان دانش و مهارت مسخره می‏کنند. بعد از اینکه مکاشفه‌ای را تجربه می‌کند، به همان مدرسه برمی‌گردد و از آنچه که دیده است سخن می‌گوید، و همگان را مسحور عقل و خرد خود می‌کند. شعر او در یکی از گویش‌های فارسی نوشته شده است. او بیشتر به‌علت دوبیتی‌هایش، که به زبانی آهنگین صداقت و معنویت را با مایه‌های عمیق فلسفی نشان می‌دهد، معروف است. ایرانیان باباطاهر را بسیار محترم می‌دارند و برای او مقبره‌ای باشکوه در همدان ساخته‌اند. بسیاری از اشعار وی به انگلیسی ترجمه شده است.