ساختار آموزش و آموزش علمی-کاربردی در فنلاند
نظام آموزشی فنلاند سیستمی برابرطلب بدون دریافت هیچگونه شهریهای است و سیاست آموزش آن مبتنیبر یادگیری مادامالعمراست. نظام آموزش در فنلاند نظامی دوگانه است، زیرا آموزش در دو محیط آموزشی بنگاههای اقتصادی و مدارس حرفهای به انجام میرسد. وظایف این نظام ایجاد کیفیتهای مهارتی منطبقبر قانون
آموزش حرفهای و جهتگیری شغلی درفرایند آموزش
است (Salehi etal., 2015). ساختار آموزش در
فنلاند در شکل(1) نشان داده شده است
(Korpela, 2017).
آموزش مقدماتی و پایه
نظام آموزشی فنلاند در آموزشهای پایه و مقدماتی به آموزش کودکان، آموزش پیشدبستانی و آموزش پایه میپردازد. آموزش پیشدبستانی و پایه بخشی از آموزشهای اجباری بهشمار میرود. برنامههای آموزش پیشدبستانی بیشتر در مهدکودکها به کودکان ردههای سنی ۰ تا ۶ سال عرضه میشود. افزون براین، برای نگهداری و مراقبت از کودکان مادران شاغل، مراکز مراقبتی روزانه خانوادگی پیشبینی شده است(دفتر اطلاعرسانی و سنجش افکار، 1398: 25). براساس قانون اساسی فنلاند، هر فردی حق آموزش ابتدایی بهصورت رایگان را دارد. کودکان ردههای سنی ۶ تا ۷ سال نیز قادر به پیگیری آموزش خود در مراکز پیشدبستانی یا مدارس جامع هستند. مدارس جامع، مدارسی است که آموزش در آنها ۹ سال طول میکشد (Korpela, 2017). آموزش پایه به افراد 7 تا 16 سال عرضه و در پایان گواهی فراغت از تحصیل اهداء میشود (دفتر اطلاعرسانی و سنجش افکار، 1398).
  |
آموزش متوسطه تکمیلی
دانشآموزان پس از به پایان رساندن آموزشهای مدرسه جامع، دو انتخاب پیشرو دارند: یعنی ادامه آموزشهای عمومی در مدارس تکمیلی متوسطه یا آموزش فنیوحرفهای در مدارس حرفهای (بینقی و سعیدی رضوانی، 1382). هر دو دوره سه سال طول میکشد و صلاحیت لازم برای ادامه تحصیل در دانشگاهها و مؤسسات علمی-کاربردی را فراهم میکند (Ministry of Education, 2006). داوطلبان حضور در این مراکز آموزشی، ملزم به ارائه گواهی فارغالتحصیلی از مدارس جامع هستند (دفتر اطلاعرسانی و سنجش افکار،1398). آموزش متوسطه تکمیلی عمومی، آموزشی همهجانبه، عمومی و غیرحرفهای را عرضه میکند و در پایان تحصیل در این سطح، دانشآموزان معمولاً در کنکور سراسری شرکت کرده و گواهینامه تحصیلی دریافت میکنند، اما دانشآموزان در دورههای آموزش فنیوحرفهای برای بهدست آوردن مدرک فنی-حرفهای تلاش میکنند (Ministry of Education, 2006).
آموزش متوسطه تکمیلی، مدرسه عمومی است و افراد 16 تا 19 سال در آن تحصیل میکنند که سرانجام به آزمون نهایی سراسری منتهی میشود و گواهی قبولی در آزمون نهایی به افراد اعطاء میشود (Korpela, 2017). هدف از این آموزشها نخست، پشتیبانی از رشد دانشآموزان است تا فردی قابل پذیرش در جامعه شوند و دوم عرضه مهارتها و دانشهای لازم برای مطالعات بیشتر به افراد است (Ministry of Education, 2006). برنامههای آموزشی مدارس متوسطه تکمیلی شامل واحدهای درسی اجباری، واحدهای تخصصی و واحدهای کاربردی میشود. دانشآموزان مقطع تکمیلی متوسطه ملزم به گذراندن واحدهای اجباری آموزشی هستند و مدارس نیز موظف به عرضه واحدهای تخصصی به دانشآموزان است (دفتر اطلاعرسانی و سنجش افکار، 1398).
آموزش حرفهای در آموزش متوسطه تکمیلی
همانطور که پیشتر اشاره شد، نظام آموزش فنلاند نظامی دوگانه است و افراد بعد از مدارس جامع به جای تکمیل آموزش متوسطه خود و یا همزمان با آن، میتوانند به مدارس حرفهای وارد شوند (Ministry of Education, 2006). برای دانشآموزانی که آموزش حرفهای را انتخاب میکنند، مجموعهای بسیار غنی از گزینههای کارآموزی و موضوعات درسی هم در مؤسسات آموزشی و هم در شکل کارآموزیهای معلمـ شاگردی وجود دارد (بینقی و سعیدی رضوانی، 1382). آموزش مقدماتی حرفهای (آموزش 2 تا 3 ساله) در مدارس حرفهای تخصصی یا چندرشتهای عرضه میشود. مدارک کارآموزی دورههای مذکور بهصورت روش جایگزین عرضه میشود و گواهینامهها بهصورت گواهی آموزش حرفهای مقدماتی، گواهی آموزش حرفهای پیشرفته، گواهی آموزش حرفهای تخصصی اعطاء میشود (Korpela, 2017).
ارتقاء شغلی و خوداشتغالی، عناصر اصلی آموزش حرفهای در فنلاند است (CEDEFOP,2019). بهطور کلی نظام آموزش حرفهای در فنلاند، مشتمل بر مجموعهای از رشتههای گوناگون، انواع مؤسسات و سطوح گوناگون آموزشی است. این نظام مشمول قانون مؤسسات فنیوحرفهای مصوب سال 1987 میلادی است و درباره هر مؤسسه مصوبهای جداگانه وجود دارد (دفتر اطلاعرسانی و سنجش افکار، 1398). آموزش حرفهای ابتدایی
(برای جوانان) و مداوم (برای بزرگسالان) با توجه
به قوانین، مقررات و اصول عمومی تنظیم شده است (CEDEFOP, 2019).
آموزش حرفهای در سه سطح مجزا به علاقهمندان عرضه میشود. درحالحاضر دانشآموزان میتوانند، پس از پایان مقطع آموزش پایه و یا پس از قبولی در آزمون نهایی مقطع متوسطه، در مراکز آموزش حرفهای نامنویسی کنند. داوطلبان فارغالتحصیل مدارس جامع، پس از گذراندن دوره 2 تا3 ساله، مدرکی در سطح مقدماتی متوسطه (گواهی آموزش حرفهای مقدماتی) دریافت میکنند. آموزش حرفهای ابتدایی بهصوت کارآموزی تقریباً برای کلیه رشتهها در مؤسسات حرفهای عرضه میشود. با اتمام دوره حرفهای سه ساله، دستیابی به همه اشکال آموزش عالی میسر میشود (دفتر اطلاعرسانی و سنجش افکار،1398). آموزش حرفهای ابتدایی (که بخشی از آموزش متوسطه تکمیلی است) مهارتهای شغلی که یادگیرندگان برای ورود به مشاغل نیاز دارند، را برای آنها فراهم کرده و همچنین رشد فراگیران برای رسیدن به فردی متعادل و خوب در زندگی اجتماعی را فراهم میکند و به آنها دانش و مهارتهای مورد نیاز برای مطالعات آینده و توسعه شخصی آنها را عرضه میکند (CEDEFOP, 2019).
آموزش حرفهای (تکمیلی / مداوم) شامل دورههای پیشرفته و تخصصی است (دفتر اطلاعرسانی و سنجش افکار، 1398) و صلاحیتهای تخصصیتر و اغلب تجارب مورد نیاز برای بازار کار را فراهم میکند. این آموزشها معمولاً ازسوی بزرگسالان شاغل (که صلاحیتهای اولیه را دارند) انتخاب میشوند، اما این مورد از شروط نامنویسی نیست. فرد دارنده صلاحیت حرفهای تکمیلی، مهارتهای حرفهای دارد که مورد نیاز بازار کار است و پیشرفتهتر و تخصصیتر از آموزش حرفهای ابتدایی است. همه برنامهها مبتنیبر شایستگی است، به این معنی که تکمیل شایستگی بستگی به اینکه شایستگی چگونه و از کجا بهدست آمده، ندارد(CEDEFOP, 2019)؛ به بیان دیگر مدرکگرایی در این نظام جایگاهی ندارد. افراد پس از طی دوره 2 تا 5 ساله، مدرکی در سطح تکمیلی (گواهی آموزش حرفهای پیشرفته) و پس از طی دوره 4 تا 5 ساله مدرک عالی (گواهی آموزش حرفهای تخصصی) دریافت میکنند. مدارک دورههای حرفهای پیشرفته و تخصصی تنها در آزمونهای قابلیتسنجی اعتبار پیدا میکند (دفتر اطلاعرسانی و سنجش افکار، 1398).
برنامه تکمیلی و مداوم آموزش حرفهای مشابهتهای زیادی با هم دارند و همه شاخههای شغلی را تحت پوشش قرار میدهند. داوطلبانی که بهطور مستقیم از مدارس جامع وارد مراکز آموزش حرفهای میشوند، در سال نخست یکی از برنامههای پایه را انتخاب میکنند، اما تا سال دوم حق انتخاب رشته مشخص ندارند. پس از گذراندن سال نخست، داوطلبان اقدام به گزینش دورههای تخصصی میکنند. به بیان دیگر برخی به مراکز متوسطه و برخی به سطوح عالیتر راه مییابند. بر این اساس موارد استثنایی وجود دارد. آن دسته از دانشجویانی که در آزمون نهایی پذیرفته شدهاند، به دورههای تخصصی راه مییابند. در حدود 17% برنامههای تحصیلی حرفهای سطح متوسطه مبتنیبر آزمون نهایی است و این در حالی است که رقم مشابه برای سطوح عالیتر 60% است (دفتر اطلاعرسانی و سنجش افکار، 1398). از سال 2019 میلادی، 43 صلاحیت حرفهای متوسطه تکمیلی، 65 صلاحیت حرفهای بیشتر و 56 صلاحیت حرفهای تخصصی وجود دارد. مدت زمان تحصیل بسته به برنامه توسعه شایستگیهای فردی متفاوت است و 60 نمره شایستگی مربوط به یک سال تحصیلی است (CEDEFOP, 2019). تعداد روزهای کاری مدارس حرفهای طی سال تحصیلی، 190 روز کاری و شامل 35 ساعت در هفته است (دفتر اطلاعرسانی و سنجش افکار، 1398). برنامههای آموزشی حرفهای مبتنیبر راهبردهای ملی طراحی برنامههای درسی است (دفتر اطلاعرسانی و سنجش افکار، 1398) و عرضهکنندگان آموزش حرفهای ممکن است، مقامی محلی، انجمن آموزش شهرداری، بنیاد یا سایر انجمنهای
ثبتشده خصوصی یا دولتی باشند (CEDEFOP, 2019). برنامههای آموزشی مدارس مذکور با همکاری کارشناسان حوزه صنایع، مؤسسات تحقیقاتی و مؤسسات آموزش حرفهای تدوین میشود (دفتر اطلاعرسانی و سنجش افکار، 1398).
درحالحاضر برنامههای درسی مدارس حرفهای، آموزشهای حرفهای شغلمدار و دروس مشترک اجباری را دربر دارد. تحصیلات فنیوحرفهای افزونبر دروس نظری و عمومی، دربر دارنده آموزش عملی است و بیشتر فعالیتهای عملی در کارگاههای آموزشی انجام میشود. سهم یادگیری در حین کار بهطور جداگانه برای هر یادگیرنده در برنامه توسعه شایستگی مشخص میشود و کمینه و بیشینه برای آن تعریف شده است، هر چند که این سهم به درخواست کارفرمایان و فراگیران در حال افزایش است (CEDEFOP, 2019). معمولاً 20 واحد از دروس تمام صلاحیتها مربوط به یادگیری در حین کار است. یادگیری در حین کار، بهمعنای نظارت و برنامه درسی در محل کار است که طی آن فراگیران مهارتهای عملی در صلاحیت مورد نظر را یادمیگیرند. عرضهکنندگان آموزش و نمایندگان کارفرمایان با یادگیری در حین کار و نظارت بر آن موافق هستند (Ministry of Education, 2006).
دورههای کارآموزی، دورههای آموزشی خاصی است که بر اساس آن، کارفرمایان متعهد به عرضه آموزشهای خاصی به دانشجویان شده و دانشجویان نیز در قبال این آموزش ملزم به فعالیت برای کارفرمایان هستند و کارفرمایان از محل بودجههای عمومی، اقدام به تأمین هزینههای آموزشی میکنند. لازم به ذکراست که کلیه قراردادهای دورههای کارآموزی باید به تأیید یک مقام محلی کارآموزی برسد. دورههای کارآموزی تابع راهبردها و برنامههای آموزشی مصوب شورای ملی آموزش و برنامه مفصل لحاظشده در متن هر قرارداد است (دفتر اطلاعرسانی و سنجش افکار، 1398).
امتحان نهایی برای آموزش حرفهای وجود ندارد (CEDEFOP, 2019). عملکرد دانشجویان مدارس حرفهای برمبنای مقیاس 1 تا 5 به درجههای عالی (5)، خوب (3-4) و قبول (2-1) ارزیابی میشود. دانشجویان ملزم به گذراندن کلیه دروس تحصیلی خود با اخذ حداقل نمره قابلقبول برای احراز گواهی فارغالتحصیلی هستند. نمرات مندرج در گواهی فارغالتحصیلی دانشجویان دورههای حرفهای، با مشورت همه معلمان اعطاء میشود (دفتر اطلاعرسانی و سنجش افکار،1398). هنگامی که فراگیر همه مطالعات برنامه توسعه شایستگی خود را با موفقیت بگذراند، گواهینامه صلاحیت دریافت میکند (CEDEFOP, 2019).
در بسیاری از مناطق فنلاند این فرصت برای افراد وجود دارد که بهطور همزمان هم در دوره متوسطه تکمیلی عمومی و هم در آموزش حرفهای به تحصیل بپردازند. در پایان این مطالعه ترکیبی که 3 تا 4 سال طول میکشد، فراگیران هم کنکور داده و هم صلاحیت حرفهای دریافت میکنند (Korpela, 2017).
آموزش حرفهای در آموزش عالی
آموزش عالی در فنلاند، دربر دارنده مؤسسات علمی-کاربردی و دانشگاهها است. مشخصه دانشگاهها، پژوهش علمی و آموزش مبتنیبر آن است. آموزش عالی حرفهای (آموزش ۵–۳ سال) معمولاً در مؤسسات علمی-کاربردی عرضه میشود. مؤسسات علمی-کاربردی متوجه زندگی شغلی بوده و مستلزم مهارتهای حرفهای پیشرفته هستند. در فنلاند نظام علمی-کاربردی در دهه 1990م تأسیس شد (دفتر اطلاعرسانی و سنجش افکار، 1398) و نخستین مؤسسه علمی-کاربردی در سال 1996 م بهطور دائمی شروع به کار کرد. مؤسسات علمی-کاربردی، مؤسسات آموزش عالی هستند که بهصورت چند رشتهای و منطقهای بر دنیای کار و توسعه منطقهای متمرکز شدهاند. این نظام برپایه شبکه سراسری از 29 مؤسسه علمی-کاربردی منطقهای قرار دارد که 7 مورد آن ازسوی مقامات محلی و 11 مورد آن از سوی بخش خصوصی و مقامات محلی اداره میشوند (Ministry of Education, 2006). مؤسسات علمی-کاربردی وظایف تخصصی در بخشهای منابع طبیعی، فناوری و ارتباطات، تجارت و مدیریت، گردشگری، هتلداری و مدیریت نهادی، مراقبتهای بهداشتی و خدمات اجتماعی، فرهنگ و علوم انسانی را آموزش میدهند که پس از طی 5/3 تا 4 سال به اخذ مدرک منتهی میشود. وزارت آموزش مدارک را تأیید میکند اما خود مؤسسات علمی-کاربردی درباره برنامه آموزشی تصمیم میگیرند (دفتر اطلاعرسانی و سنجش افکار، 1398). دارندگان مدرک کارشناسی در مؤسسات علمی-کاربردی، افزون بر بهدست آوردن تجربه کاری، میتوانند مدرک خود را به کارشناسی ارشد در مؤسسات علمی-کاربردی ارتقاء دهند. ورود به برنامههای کارشناسی ارشد علمی-کاربردی به سه سال سابقه کار نیاز دارد. مدرک مقاطع مؤسسات علمی-کاربردی همان مدرک دانشگاهی است (Ministry of Education, 2006). مؤسسات علمی-کاربردی همچنین آموزش بزرگسالان و آموزش علمی-کاربردی باز را برای حفظ و توسعه مهارتهای زندگی فراهم کردهاند. امکان تحصیل در مؤسسات علمی-کاربردی در آموزش بزرگسالان این امکان را برای فراگیران فراهم کرده است تا در کنار کار، سطوح گوناگون تحصیلی را نیز دنبال کنند. در کل حدود 16 درصد فراگیران مؤسسات علمی-کاربردی را بزرگسالان تشکیل میدهند (Ministry of Education, 2006).
مدارس کارگاهی
آموزشهای حرفهای و کارگاهای جوانان ازجمله مدارس جدید هستند. در مدارس کارگاهی، کار عملی سهم چشمگیری از برنامه درسی را به خود اختصاص میدهد که در راستای عرضه مهارتهای شغلی به جوانان است. یکی دیگر از ابتکار عملها، آموزش موسوم به ایننوپاجا است که جوانان مستعد ترک تحصیل در تحصیلات حرفهای را هدف قرار داده و با بهرهگیری از طرحهای تدریس خصوصی دانشآموزان و دیگر اقدامات حمایتی، ادامه تحصیل آنان را تضمین میکند. اجرای طرحهای فردی تحصیلی، روشهای تدریس فشرده و انتقال این روشها به زندگی شغلی
ازجمله روشهای اصلی برای اجتناب از ترک تحصیل دانشآموزان در فنلاند است (دفتر اطلاعرسانی و سنجش افکار، 1398).
آموزش علمی-کاربردی و آموزش بزرگسالان
آموزش بزرگسالان در فنلاند بهویژه طی دو دهۀ اخیر گسترش و تنوع پیدا کرده است. سیاست آموزش بزرگسالان به گونهای طراحی شده است که فرصتهای مطالعاتی متنوعی را برای بزرگسالان فراهم میکند. بهطور کلی فنلاند شرایط عالی برای یادگیری مادامالعمر فراهم کرده است (Ministry of Education, 2006). آموزش بزرگسالان در فنلاند بهطور رسمی به دو بخش آموزش عمومی بزرگسالان و آموزش حرفهای بزرگسالان تقسیم میشود. آموزش حرفهای بزرگسالان بر ارتقاء مهارتهای زندگی کاری افراد بزرگسال در طول اوقات فراغت آنان تأکید دارد. افزایش آمادگی آموزش بزرگسالان متأثر از تغییراتی است که در جامعه رخ میدهد که از آنجمله میتوان، به ارتقاء
کیفیت مأموریتهای کاری، تغییر ساختار اقتصادی جامعه و مهاجرت افراد از مناطق روستایی به مناطق شهری اشاره کرد. آموزش عمومی بزرگسالان نیز خود بر آموزش
متوسطۀ تکمیلی بزرگسالان و آموزش غیررسمی که ازسوی مراکز آموزشی بزرگسالان، مدارس متوسطه
محلی و کلاسهای تابستانه دانشگاهی عرضه میشود، مشتمل است.
طی آموزش غیررسمی بزرگسالان، فرصتهایی در راستای گسترش سواد افراد بزرگسال بدون در نظر گرفتن صلاحیتهای ویژه آنان فراهم میآید. در آموزش اجتماعی بزرگسالان تمرکز یادگیری بر قاعدۀ فعالیتهای مردمسالارانه است. در این نوع از آموزش، قید و شرطهای آموزش عمومی بزرگسالان براساس مهارتهای فردی اعمال میشود. شکل ویژه دیگر از آموزش بزرگسالان، استخدام و حضور این افراد در دورههای کارآموزی و مدیریت شغلی افراد بیکار و تحت پوشش قرار دادن این قبیل افراد است. آموزش بازار کار عمدتاً آموزش حرفهای است و هدف آن متعادلسازی عرضه و تقاضای نیروی انسانی و برطرف کردن کمبود نیروی انسانی است. طی سالهای اخیر بخش چشمگیری از آموزش بزرگسالان و کارآموزی با تحصیلات فناورانه همراه شده است. افزون براین، برای استحکام به دانش و مهارتهای اجتماعی شهروندان، توجه زیادی به افزایش رفاه اجتماعی و آموزشی افراد بزرگسال، جلوگیری از محرومیتهای اجتماعی، برطرف کردن نیازهای ویژۀ مناطق با جمعیت بالا شده است (دفتر اطلاعرسانی و سنجش افکار ، 1398)
دادههای آماری روزآمد مربوط به آموزش علمی-کاربردی
بر اساس آمار آموزش فنلاند، در سال 2018 م در کل 123100 دانشآموز جدید در دورههای آموزش حرفهای شرکت کردهاند که منجربه کسب مدرک فنی میشود؛ 52% آنها را دانشآموزان زن تشکیل میدادند. از دانشآموزان جدید 85000 نفر در دوره آموزش حرفهای ابتدایی؛ 27300 نفر در آموزش حرفهای بیشتر و 10800 نفر در آموزش حرفهای تخصصی شرکت کردهاند. در سال 2018 م سه درصد دانشآموزان جدید نسبت به سال قبل کمتر بوده است. از بین دانشآموزان 26 درصد فناوری، 23 درصد صنایع خدماتی و 19 درصد بهداشت و رفاه را فرا میگرفتند. نوسان سهم زنان و مردان از نظر رشتههای تحصیلی بسیار زیاد است؛ در زمینه بهداشت و رفاه، سهم زنان 83% و در زمینه فناوری اطلاعات و ارتباطات 14 درصد است. بهطور کلی در سال 2018م، 322300 نفر در آموزش حرفهای در حال تحصیل بودند که 51 درصد آنها را زنان تشکیل میدادند. در کل 57400 دانشآموز در آموزش کارآموزی شرکت کردهاند. از میان دانشجویان 21900 نفر در آموزش حرفهای ابتدایی، 19600 نفر آموزشهای حرفهای بیشتر و 15900 نفر آموزش حرفهای تخصصی شرکت کردند. در مجموع 79600 نفر در سال 2018 م آموزش حرفهای را به پایان رسانده و فارغالتحصیل شدهاند. از این میزان 54500 نفر صلاحیت حرفهای ابتدایی، 77200 نفر صلاحیت حرفهای بیشتر و 7900 نفر صلاحیت حرفهای تخصصی را کسب کردند. تعداد فارغالتحصیلان تقریباً 4 درصد بیشتر از سال گذشته بوده است و 55 درصد آنها زن بودند (Statistics Finland, 2019b).
بر اساس آمار سال 2017 م، 7 نفر از 10 نفر یادگیرنده آموزش حرفهای زیر 30 و بیشتر در رده سنی 15 تا 19 ساله هستند، که بلافاصله پس از آموزش اجباری وارد آموزش حرفهای شدهاند. تقریباً همه یادگیرندگان این گروه در
آموزش حرفهای ابتدایی نامنویسی میکنند. سهم یادگیرندگان در صلاحیت حرفهای تخصصی و حرفهای بیشتر با افزایش سن آنها افزایش پیدا میکند، زیرا رسیدن به این مدارک تحصیلی معمولاً نیاز به تجربه کاری دارد. همه دارندگان مدرک آموزش حرفهای به آموزش عالی دسترسی دارند، اما فقط برخی از آنها این مسیر را انتخاب میکنند، زیرا بیشتر آنها وارد بازار کار میشوند. میانگین میزان اشتغال از همه برنامههای آموزش حرفهای 56% است. نرخ اشتغال فارغالتحصیلان صلاحیتهای حرفهای تخصصی بهویژه از راه کارآموزی بالاترین درجه است (CEDEFOP, 2019). بهطور کلی در فنلاند 14 دانشگاه و 25 دانشگاه علمی-کاربردی وجود دارد که برای دانشجویان، مهارتهای حرفهای عالی را فراهم میکند. تقریباً 40% گروه سنی 30 تا 34 ساله فنلاندی مدرک تحصیلات عالی را کسب میکنند (Korpela, 2017).
مدیریت آموزشهای علمی-کاربردی
بهمنزله بالاترین مرجع آموزش فنلاند، وزارت آموزش وظیفه اجرای سیاست آموزش را دارد که از سوی پارلمان و دولت اتخاذ شده است. وزارتخانه مقررات مربوط به آموزش را تدوین میکند. در سطح ملی، اهداف کلی آموزش حرفهای و ساختار صلاحیتها از سوی وزارت آموزش و فرهنگ تعیین میشود. این وزارتخانه همچنین مجوزها را به فراهمکنندگان آموزش حرفهای اعطاء میکند. آژانس ملی آموزش فنلاند الزامات ملی صلاحیتها را با جزئیات اهداف و محتوای اصلی هر یک از صلاحیتهای حرفهای فراهم میکند (CEDEFOP, 2019). ذینفعان اصلی آموزش حرفهای و وظایف آنها در جدول (1) نشان داده شده است.
جدول 1. ذینفعان اصلی آموزش حرفهای در فنلاند
(CEDEFOP, 2019)
|
پارلمان |
قوانین آموزش حرفهای ساختار صلاحیتهای آموزش حرفهای بودجه سالانه تخصیص داده شده به آموزش حرفهای حداکثر تعداد سالهای دانشجویی میزان بودجه استراتژی |
|
دولت |
توسعه آموزش حرفهای در برنامه دولت ساختار واحدهای مشترک ازجمله تعداد شایستگیها |
|
وزارت آموزش و فرهنگ |
آماده کردن قانون آموزش حرفهای ساختار صلاحیتها مجوز عرضه آموزش حرفهای هدایت، تنظیم، تأمین اعتبار و نظارت |
|
آژانس ملی آموزش فنلاند |
آماده کردن الزامات صلاحیتهای ملی توسعه آموزش حرفهای از راه پروژههای تأمین مالی |
|
مرکز ارزیابی آموزش فنلاند |
ارزیابی پیامدهای نظام آموزش و یادگیری |
|
فراهمکنندگان آموزش حرفهای |
آنها در محدوده مجوز داده شده، بهطور مستقل درباره تخصیص پیشنهاد آموزش خود تصمیم میگیرند. سازماندهی شیوه آموزش، مؤسسه آموزشی و محیط یادگیری با این افراد است. |
منابع مالی آموزشهای علمی-کاربردی
تأمین مالی آموزش حرفهای تحت نظام آموزش و فرهنگ قرار دارد. آموزش بهطور عمومی در همه سطوح با درآمد مالیاتی عمومی تأمین میشود. این امر در فنلاند ابزاری برای تضمین فرصتهای برابر آموزشی برای کل جمعیت، صرفنظر از پیشینه اجتماعی، قومی، جنسیت و محل سکونت است. 6/2 درصد کل هزینهها را بخش خصوصی تأمین میکند. بخش اصلی منابع مالی آموزش حرفهای بهطور مشترک ازسوی دولت مرکزی و محلی تأمین میشود، دولت 30% و مقامات محلی (شهرداریها) 70%. تصمیمات مربوط به تخصیصها براساس بودجه و سهم دولت محلی صورت میگیرد (CEDEFOP, 2019). بودجه بهطور مستقیم به فراهمکنندگان آموزش حرفهای داده میشود. فراهمکنندگان آموزش حرفهای میتوانند، بهطور مستقل درباره چگونگی بهکارگیری بودجه تصمیمگیری کنند. هدف نظام تأمین مالی، هدایت فراهمکنندگان
آموزش حرفهای در راستای اهداف آموزش حرفهای و بهطور مؤثر مخاطب قراردادن مهارتهای مورد نیاز است (Finnish National Agency For Education, 2019). با اصلاح قانون تأمین مالی آموزش و فرهنگ (2017/532) که از آغاز سال 2018 م لازمالاجرا شد، سیستم بودجه منسجمی برای همه برنامههای آموزشی حرفهای ایجاد شده است.
این قانون دربردارنده نظام بودجه همسانی برای آموزش حرفهای متوسطه تکمیلی، آموزش حرفهای بیشتر، آموزش کارآموزی و آموزش بازار کار برای دریافت مدرک است (CEDEFOP, 2019).
کتابشناسی
بینقی، ت و سعیدی رضوانی، م (1382). تجارب جهانی و ملی دوره های علمی-کاربردی در زمینه اشتغالزایی. ارائه در اولین همایش ملی اشتغال و نظام آموزش عالی کشور، دانشگاه تربیت مدرس. تهران. قابلیت دسترسی در: https: // civilica. com/doc/30171.
دفتر اطلاعرسانی و سنجش افکار (1398). نظام آموزشی فنلاند. قابلیت دسترسی در: https:// b2n http:// prof.khuisf.ac. ir.
CEDEFOP (2019). Vocational education and training in Finland: short description. Luxembourg: Publications Office. Retrieved from: http:// data.europa.eu/ doi/ 10. 2801/ 841614.
Eskola, A. & Hundal, S. & Turpeinen, J. (2018). New Developments in the Funding Model of Finnish Universities of Applied Sciences-A Critique. Paper presented at the 6th Higher Education Institutions Conference. Retrieved from: https://www. researchgate.net.
Finnish national agency for education. (2019). Key figures on vocational education & training in finland. Reports and surveys. Retrieved from : https: // www.oph.fi.
Korpela, S (2017). Education in Finland: key to the nation's success. Retrieved from: https:// www. educationfinland. fi/sites/ default/files/2019-11/finfo_ education_ in_ finland _en.pdf.
Ministry of education (2006). Education & Sscience in Finland. Ministry of education publication. Helsinki university press.
Psacharopoulos, G. (2008). To vacationalize or not to vocationalize? Curriculum question. Journal of International Review of Education, 33(2), 187-211.
Salehi, K., Zeinabadi, H. R., & Kiamanesh, A. (2015). Developing economic and non-economic factors and indicators for outputs quality evaluation of vocational schools. JVET 7th International Conference(6-8 July): Worcester College, Oxford.
Statistics Finland (2019a). Finland in Figures.Retrieved from: http:/ /tilastokeskus.fi/tup/suoluk/index_en.html
Statistics Finland (2019b). Vocational training 2018. Official statistics of Finland. .Retrieved from: https:// www. tilastokeskus.fi/ til/ aop/ 2018/ aop_ 2018 _ 2019-09-27 _tie_001_en.html
Stenstrom, M.L. & Virolainen, M. (2014). The history of Finnish vocational education & training. Finnish institute for educational research. University of Jyvaskyla.
Yildirim, A. Simsek, H. (2001). A Qualitative Assessment of the Curriculum Development Process at Secondary Vocational Schools in Turkey, Journal of Career and Technical Education, 18 (1),19-31.
