ویژگی‌های آموزش‌های علمی-کاربردی 

همان‌گونه که پیش‌تر بیان شد، مؤسسه آموزش‌های فنی و جبرانی، دوره‌های آموزش حرفه‌ای و مهارت‌آموزی با اعطای گواهی‌نامه و دیپلم عرضه می‌کند، که متمرکز بر آماده‌سازی دانشجویان برای صلاحیت‌های حرفه‌ای یا تخصصی (مانند پرستار دامپزشکی، آرایشگری مو و...) است. این مؤسسه دوره‌های مهارتی و کاربردی دولتی را برگزار می‌کند، تا دانشجویان را برای انجام دادن شغل‌های مورد‌نیاز جامعه، که دارای دانش کاربردی کافی برای انجام مأموریت ویژه خود باشند، تربیت کند.

     دوره‌های آموزش فنی و جبرانی از ویژگی‌های متعددی برخوردارند که آنها را از بخش‌های آموزشی دیگر متمایز می‌کند. مهم‌ترین ویژگی آن گسترش جغرافیایی مراکز آموزش فنی و جبرانی است که بیش از 225 مؤسسه اصلی و 750 مرکز در سراسر استرالیا را در‌بر می‌گیرد. مؤسسه آموزش فنی و جبرانی همچنین دوره‌های آموزشی بسیار زیادی را عرضه می‌کند، که آموزش‌وتربیت در سطوح عملی، بازرگانی و تخصصی و نیز آموزش عمومی را دربرمی‌گیرد. برای مثال، مؤسسه آموزش فنی و جبرانی نیوساوت ولز، بیش از 1400 دوره آموزشی گوناگون ارائه کرده است. تفاوت اساسی میان مؤسسه آموزش فنی و جبرانی و مؤسسات آموزش عالی در استرالیا، تنوع طول دوره‌های آموزشی است که از دوره‌های چندساعته تا دوره‌های 2 یا 3 ساله متغیر است.

     ویژگی دیگر آموزش فنی و جبرانی الگوهای گوناگون حضور در دوره‌ها است. برخلاف مؤسسات آموزش عالی که در آن جمعیت دانشجویی، حضوری تمام‌وقت دارند، تقریباً بیش از 90 درصد دانشجویان آموزش فنی و جبرانی به صورت نیمه‌وقت یا در بیرون از مؤسسه مشغول به تحصیل بوده و کار و تحصیل را با هم می‌آمیزند.

     ویژگی دانشجویان آموزش‌های فنی و جبرانی نیز متفاوت از دانشجویان دانشگاه‌های آموزش عالی است، زیرا مؤسسه آموزش فنی و جبرانی، آموزش و مهارت‌آموزی را به طیف گسترده‌ای از افراد با سنین متفاوت عرضه می‌کند و نسبت بالایی از دانشجویان آن از پایگاه اجتماعی-اقتصادی پایین‌تری برخوردار هستند.

     ویژگی معنی‌دار دیگر آموزش‌های فنی و جبرانی نسبت به سایر بخش‌های آموزشی، آن است که آموزش‌ها از سرفصل‌های مهارتی و کاربردی برخوردار بوده و بیشتر مدرس‌ها از بخش مهارتی (صنعت، بازرگانی، اجرا،...) استخدام می‌شوند که پیش‌تر دوره آموزش مدرسی را گذرانده‌اند. برخلاف استادان دانشگاه‌ها که معمولاً بر اصول نظری و علوم پایه تکیه دارند، مدرسان آموزش‌های فنی و جبرانی از مهارت‌های خاص مورد‌نیاز برای شغل‌های ویژه برخوردار هستند. برای مثال مدرسان گواهی‌نامه
سطح چهار سالمندان، باید پیش‌تر در محیط سالمندان، خواه در منزل یا خانه سالمندان، کار کرده باشند(Blazevic, 2018).

     مؤسسات آموزش‌های فنی و جبرانی ارتباطات تنگاتنگی نیز با اتحادیه‌ها و بنگاه‌های صنعتی دارند، به‌طوری که بسیاری از دوره‌های آموزش‌های مورد نیاز صنایع و
نیز اخذ مدرک شغلی و صلاحیت حرفه‌ای را برگزار می‌کنند، که در این میان دوره‌های آموزشی بازرگانی
بخش مهمی از آموزش‌ها را به خود اختصاص
می‌دهند.

     بیشتر مؤسسه‌های آموزش فنی و جبرانی برخلاف دانشگاه‌ها که مؤسسات مستقلی هستند، به‌منزله بخشی از نظام دولتی آغاز به کار کرده و گسترش یافته‌اند. بر این اساس در عین حال که مؤسسه آموزش فنی و جبرانی مؤسسه‌ای آموزشی است، باید در چارچوب
مدیریت عمومی و دولتی اقدام کند. لذا انتظار می‌رود آموزش‌های کاربردی عرضه‌شده در مؤسسه‌های آموزش فنی و جبرانی در مقایسه با دانشگاه‌ها، رشد اقتصادی،
استقرار عدالت اجتماعی و سیاست‌های آموزشی
دولت مرکزی و دولت‌های ایالتی را برآورده کنند(Goozee, 2001).

نظام آموزش‌های علمی-کاربردی در استرالیا

در دوره‌های آموزش‌های علمی-کاربردی(TAFE) در استرالیا، بسته به طول دوره آموزشی و صلاحیت شغلی به‌دست‌آمده در آموزش‌های فنی و جبرانی، شرایط فارغ‌التحصیلی زیادی وجود دارد. جدول‌های (1) و (2) شایستگی، شرایط ورود و احراز شرایط دانش‌آموختگی در سطوح گوناگون آموزش‌های علمی-کاربردی را نشان می‌دهند(NCVER, 2018).

     نظام آموزش‌های کاربردی در استرالیا از دوره دبیرستان آغاز و تا سطوح آموزش‌های عالی ادامه پیدا می‌کند.
شکل (1) سلسله‌‌مراتب سطوح آموزشی متداول و کاربردی در استرالیا را نشان می‌دهد (NCVER, 2018 & UNESCO UNEVOC, 2018).

مدرسان آموزش‌های علمی-کاربردی

بر‌اساس استانداردها و ضوابط کمیته مسئولان صنعتی و مهارتی استرالیا، همه مدرس‌ها و ارزیاب‌ها باید دارای مدرک سطح چهار مدرسی و ارزیابی و یا مدرک آموزش بزرگسالان در سطح دیپلم یا بالاتر و نیز مهارت، شرایط، دانش و توانایی لازم برای شغل خود را داشته باشند. برای ارزیاب‌ها، داشتن گواهی مهارت در ارزیابی از‌جمله شرایط مهارت‌های شغلی مشابه است که به جای شرایط بالا، کفایت می‌کند.

     مؤسسات آموزشی با مجوز (عمومی و دولتی، دانشگاه‌ها) که مدرک سطح چهار مدرسی و ارزیابی برای دوره‌های خود ارائه می‌کنند، می‌توانند آموزش‌های مدرسی برای مدرس‌های علمی-کاربردی را عرضه نمایند.

     بر پایه استانداردها و ضوابط حاکم، مدرس‌ها و ارزیاب‌ها باید دوره‌های توسعه تخصصی آموزش‌های علمی-کاربردی را گذرانده باشند. ارائه‌کنندگان آموزش‌های مدرسی ممکن است، برنامه‌های توسعه تخصصی هنگام خدمت برای نیروی انسانی برگزار نمایند، یا هزینه‌های آموزش آنان در چنین دوره‌هایی را متقبل شوند. همچنین می‌توانند از سخنران‌ها یا مدرس‌های خبره به‌عنوان مهمان برای آموزش مدرس‌های خود بهره ببرند.

اصول احراز شرایط ارائه دوره‌ها و تضمین کیفیت

وزارت آموزش و تعلیم دولت استرالیا، چارچوب کیفیت ملی و نیز چارچوب کیفیت استرالیا، که از سال 1995 م به

اجرا درآمده‌اند، را پایش و ارزیابی می‌کند. استرالیا مدل بسیار منظمی برای ارزیابی و شناسایی مهارت‌ها دارد، که شامل ارزیابی و تشخیص کیفیت، ارزشیابی مجوز، ارزیابی
مهاجرت افراد ماهر و شناسایی صنایع و پیشه‌ها می‌شود. بنگاه‌هایی که در این امر شرکت دارند، از‌جمله وزارت آموزش و تعلیم دولت مرکزی، مسئولان ارزیابی‌کننده ایالت‌ها و مناطق و ارزیاب‌های بازرگانی استرالیا هستند(Australian Qualifications Framework, 2013).  همه مؤسسات آموزش‌های علمی-کاربردی باید مجوز و اعتبارنامه داشته باشند. مراجع کیفیت مهارت استرالیا دوره‌های آموزشی کیفیت را برای مؤسسات برگزار می‌کنند، تا دانشجویان، کارفرمایان، صنایع و صاحبان پیشه‌ به آموزش‌های علمی-کاربردی استرالیا اعتماد کنند. تمام مؤسسات موظف به داشتن مجوز از دولت مرکزی و برحسب موردی از دولت‌های ایالتی هستند(Ibid).

     مؤسسه‌های آموزش علمی-کاربردی برای دریافت مجوز باید شرایط زیر را احراز کنند:

· پذیرش و برآورده‌کردن همه مؤلفه‌های چارچوب کیفیت آموزش‌های علمی-کاربردی؛

· همکاری با مسئولین کیفیت مهارت استرالیا، که دربردارنده رعایت روش عمومی و همکاری در امور پایش است؛

· پرداخت شهریه‌ها و هزینه‌های مربوط به دریافت مجوز؛

· دوره‌ها باید در اداره اعطای مجوز مؤسسات و دوره‌های آموزشی دانشجویان خارجی ثبت شوند، تا دوره‌ها را به دانشجویان خارجی دارای روادید ارائه نمایند؛

· مؤسسات باید حداقل دو سال قبل از دریافت مجوز عرضه دوره‌های آموزشی یا ارزیابی، برای دریافت مجوز نام‌نویسی کرده باشند(Ibid).

پراکنش مؤسسات آموزش علمی-کاربردی در استرالیا

در هشت ایالت و منطقه استرالیا با وسعت 7.688.287 کیلومتر مربع و جمعیتی نزدیک ‌به 25 میلیون نفر(شکل 2)، دوره‌های آموزش علمی-کاربردی با طیف‌های منحصربه منطقه و تا اندازه‌ای شبیه به ایالت‌های دیگر، با مؤسسه آموزش‌های فنی و جبرانی و دیگر مؤسسات پشتیبانی‌شده به‌وسیله دولت ارائه می‌شوند. هر یک از ایالت‌ها، مقررات، ساختار و جمعیت دانشجویی مشغول ‌به‌تحصیل در آموزش‌های علمی-کاربردی خاص خود را دارد. بیشتر ایالت‌ها زمینه‌های آموزش‌های علمی-کاربردی مورد ‌نیاز در ایالت خود را با توجه به مزیت‌های نسبی منطقه و زمینه‌های شغلی تهیه و عرضه می‌کنند. عرضه آموزش‌های کاربردی در این زمینه‌ها از یارانه‌های دولتی برخوردار است که سبب تشویق جذب علاقه‌مندان به تحصیل و اشتغال با هزینه کمتر می‌شود.

     جدول (3) درصد دوره‌های آموزش علمی-کاربردی عرضه‌شده به‌وسیله مؤسسات آموزش فنی و جبرانی و دیگر مؤسسات پشتیبانی‌شده از‌‌سوی دولت را نشان می‌دهد.

     آمار دانشجویان شاغل به تحصیل در آموزش‌های علمی-کاربردی در ایالت‌های گوناگون استرالیا در سال‌های 2015 تا 2017 م، اشتغال نزدیک به 4 میلیون نفر در این آموزش‌ها را نشان می‌دهد که میزان پراکنش آن در ایالت‌ها با هم متفاوت است. جدول (4) توزیع دانشجویان در ایالت‌های استرالیا و درصد رشد سالانه آن را بین 2015 تا 2017 م نشان می‌دهد.

     لازم به تأکید است که دوره‌ها و برنامه‌های آموزش علمی-کاربردی عرضه‌شده در هر ایالت از تنوع زیادی دارد، که مجال بیان آن در این مختصر ممکن نیست.

ارائه‌کنندگان آموزش‌های علمی کاربردی

از مجموع 4193 ارائه‌کننده آموزش‌های علمی-کاربردی، 240 مؤسسه سازمان‌های آموزشی ثبت‌شده (RTOs) نیستند. همان‌طورکه پیش‌تر اشاره شد، ارائه‌کنندگان این نوع آموزش‌ها برای به‌رسمیت شناخته شدن دوره‌ها در سطح ملی وتأییدیه از سازمان (AQF) بایستی ثبت‌شده باشند، یا برای برگزاری دوره‌های آموزش‌های علمی-کاربردی، از طرف دولت منابع مالی دریافت کنند. ارائه‌کنندگان ثبت نشده نوعاً دوره‌های بدون مدرک ارائه می‌کنند(Ey, 2018).

     تعداد زیادی از دانشجویان(60.2%) در مؤسسات ارائه‌کننده خصوصی مشغول هستند، درحالی‌که گروه بزرگ دوم(%16.1) در یکی از مؤسسات (TAFE) تحصیل می‌کنند(Ey, 2018).

منابع مالی

وزارت آموزش و پرورش دولت استرالیا (وزارت ملی) و وزارتخانه‌های آموزش دولت‌های ایالتی مسئول تأمین مالی آموزش‌های علمی-کاربردی رسمی و غیررسمی در استرالیا هستند. با این‌حال، شرکت‌ها و افراد نیز به هزینه‌های
آموزشی کمک می‌کنند. شرکت‌ها از راه خرید خدمات آموزشی برای کارکنان خود ایفای نقش می‌کنند. افزون‌بر دولت مکانسیم‌های دیگری نیز برای فعال‌سازی کمک‌های مالی وجوددارند. برای نمونه، تأمین هزینه – خدمات آموزشی از‌سوی افراد، صنایع و شرکت‌ها برای موارد خاص؛ قراردادهای آموزشی برای تربیت مشاوران و مقاطعه‌کاران ازاین نوع کمک‌ها هستند. میزان این نوع منابع مالی تقریباً برابر با کل منابع مالی هزینه‌شده از‌سوی دولت تخمین زده می‌شود(NCVER, 2018).

     نظام آموزش‌های علمی - کاربردی رسمی در استرالیا از نظر قانونی بدون پرداخت شهریه انجام نمی‌شود. دانشجویان باید هزینه دوره‌های آموزشی نام‌نویسی در مؤسسه دلخواه را پرداخت کنند. بعضی از دانشجویان بدون استفاده از یارانه‌های دولتی، هزینه تحصیل خود را می‌پردازند. در سال‌های اخیر، استرالیا شاهد سرمایه‌گذاری چشمگیر دولت ملی در آموزش‌های علمی کاربردی بوده است، درحالی‌که کمک‌های دولت‌های ایالتی از 2012م رو به کاهش گذاشته است. از سال 2011 تا 2015م، درآمدهای دولت استرالیا تا 2345.7 میلیون دلار استرالیا افزایش داشته است، درحالی‌که درآمد دولت‌های ایالتی درهمین بازه‌ زمانی به مقدار 638.6 میلیون دلار استرالیا کاهش نشان می‌دهد. در 2015م، 53% از درآمدهای عملیاتی برای آموزش‌های علمی-کاربردی حمایت‌شده از‌سوی دولت برآمده از منابع مالی دولت استرالیا بوده است که 34% آن از دولت‌های ایالتی، 11% از خدمات در مقابل شهریه 5% از محل شهریه دانشجویان، و 3% از معاملات جنبی وغیره است (NCVER, 2018). شکل (3) دیاگرام نشان‌دهنده، شیوه تأمین منابع مالی آموزش‌های علمی-کاربردی در استرالیا را نشان می‌دهد(Ey, 2018).

کتاب‌شناسی

Australian Committee on Technical and Further Education (ACOTAFE). (1974). TAFE in Australia: report on needs in technical and further education, (Kangan report). Canberra, Australian Government Publishing Service, CanberraRetrieved from: https:// www. voced. edu. au/ content/ngv%3A38436.

Australian Qualifications Framework. (2013). Qualifications Frameworks in Australia. a council of the Ministers responsible for tertiary education, skills and employment, South Australia. Retrieved from: https:// www.aqf. edu. au/

Bentley, N.(2015). The History of TAFE in Australia. Retrieved from: https:// www. tafecourses. com.au.

Blazevic, O.(2018). What is TAFE (Technical and Further Education) and How Can It Benefit You? Retrieved from: https: // www. tafecourses. com.au/ resources/ what-is-tafe/

Ey, C. (2018). The vocational education and training sector: a quick guide. Quick Guide, 19.

Goozee, G. (2001). The development of TAFE in Australia. 3rd edition. National Centre for Vocational Education Research.

NCVER. (2018). Australian vocational education and training statistics: Total VET students and courses 2017. NCVER, Adelaide.Retrieved from: https:// www. ncver. edu.au/__ data/assets/pdf_file/0036/4179843/NCVER-2017-18-annual-report.pdf

Unesco-unevoc international centre for technical and vocational education and training,(2018). TVET Country Profiles: Australia. Compiled in collaboration with the National Centre for Vocational Education Research. (NCVER). Retrieved from: https:// unevoc. unesco.org/ wtdb/ worldtvetdatabase_aus_en.pdf