میزان دریافت انرژی تابش خورشید در منطقة خلیج فارس.

     مقدار انرژی دریافتی به عرض جغرافیایی، ابرناکی، شفافیت و بخار آب جو و آلبدو/ ضریب بازتاب بستگی دارد. اثر مجموعه این عوامل تا حد زیاد در فراوانی ساعت‌های آفتابی خود را نشان می‌دهد. آفتابگیری در ایران عمدتاً متأثر از عرض جغرافیایی و ابرناکی است و جابه‌جایی خورشید و افزایش یا کاهش ابرناکی در طول سال سبب تغییر آفتابگیری می‌شود. در نیمه تابستانی سال، که خورشید در نیم‌کره شمالی قرار دارد، طول روز از جنوب به شمال افزایش می‌یابد. درحالی‌که در نیمه زمستانی سال، طول روز از شمال به جنوب بیشتر می‌شود. بنابراین در نیمه زمستانی، بخش‌های جنوبی و در نیمه تابستانی، بخش‌های شمالی ایران بیشتر توان آفتابگیری دارد. در سواحل جنوبی ایران با وجود بالا بودن رطوبت جو به‌علت حاکمیت پرفشار جنب حاره، که مانع صعود هوا و تشکیل ابر می‌شود، ابرناکی کمتر و آفتابگیری بیشتر است. آفتابگیری عبارت است از کل ساعت‌های آفتابی (مسعودیان و کاویانی، 1385: 50). ساعت‌های آفتابی، که نشان‌دهنده میزان دریافت انرژی تابشی خورشید در هر منطقه است، نقشی مهم در رویش گیاهان و محصولات کشاورزی ایفا می‌کند. علاوه‌براین، امروزه کشورهای پیشرفته توانسته‌اند با دستیابی به فناوری استفاده از انرژی خورشیدی، آن را جایگزین انرژی‌های متداول کنند.

     تعداد ساعت‌های آفتابی در هر منطقه بستگی دارد به اینکه منطقه مورد نظر در چه عرض جغرافیایی قرار گرفته است. همچنین، انتظار می‌رود که بیشترین ساعت‌های آفتابی در مناطقی باشد که کمتر ابرناکی دارند. بنابراین، مناطق کویری و بیابانی واقع در عرض‌های جغرافیایی پایین در مقایسه با مناطق دیگر از ساعت‌های آفتابی بیشتر برخوردارند. با واکاوی داده‌های آماری مربوط به ساعت‌های آفتابی در منطقه خلیج فارس در دوره آماری 2005-1976م.، نتایج زیر به‌دست آمده است: میانگین سالانه تعداد ساعت‌های آفتابی در همه قسمت‌های خلیج فارس از 3000 ساعت بیشتر است که از بین مناطق مورد بررسی، بندر لنگه با میانگین 3265 ساعت و کیش با میانگین 3205 ساعت در دوره بلندمدت به‌ترتیب بالاترین تعداد ساعت‌های آفتابی را داشته‌اند. همچنین بندر عباس با میانگین 3090 ساعت در این دوره از پایین‌ترین فراوانی ساعت آفتابی برخوردار بوده است (نمودار 1). بندر لنگه و کیش به‌علت قرار گرفتن در عرض‌های جغرافیایی پایین‌تر نسبت به بندر عباس و بوشهر، از ساعت‌های آفتابی بیشتر برخوردار بوده‌اند. ازسوی‌دیگر و با توجه به نتایج به‌دست آمده از واکاوی آماری بلندمدت مربوط به میانگین ماهانه ساعت‌های آفتابی (نمودار 2)، از اواخر بهار تا اوایل پاییز، که تعداد روزهای کاملاً ابری در منطقه خلیج فارس به صفر و یا نزدیک صفر کاهش می‌یابد، بالاترین ساعت‌های آفتابی نیز در همین زمان مشاهده شده است. با افزایش ابرناکی منطقه خلیج فارس از اواخر پاییز تا اوایل بهار از فراوانی ساعت‌های آفتابی کاسته شده است. همچنین در بوشهر، که بیشترین روز‌های ابری را در طول دوره آماری داشته، تعداد ساعت‌های آفتابی از بقیه مناطق کمتر بوده است. با افزایش یا کاهش ساعت‌های آفتابی در هر منطقه، دمای هوا نیز تغییر می‌یابد. در منطقه خلیج فارس پایین‌ترین مقادیر دمای ثبت‌شده مربوط به بوشهر بوده و این در حالی است که کمترین ساعت‌های آفتابی را نیز در منطقه داشته است. نتایج حاصل از مقایسه مقادیر دما و ساعت‌های آفتابی در منطقه خلیج فارس نشان می‌دهد که افزایش مقادیر دما از دهه 1990م. به بعد با افزایش ساعت‌های آفتابی در منطقه مورد نظر مطابقت
داشته است.