دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

دبورا

Deborah or Debbora \'deb-rə,-ə-rə\
نویسنده
شخصیتی از کتاب مقدس، نخستین قاضی برجستة قبایل متحد ‌اسرائیل. دبورا، که در اصل پیش‌گو، شاعر و خواب‌گزار بود، به‌واسطة جذبه‌اش در نقش رهبر شهرت یافت؛ اتحاد رهبری او با کیاست نظامی فرمانده‌اش، باراق، الهام‌بخش قوم اسرائیل در غلبه بر کنعانیان بود.
دو روایت موجود از شجاعت‌های وی، یکی گزارشی منثور در فصل چهارم از «قضاوت‌ها» و دیگری شعر نظامی با عنوان «تغزلات دبورا» در فصل پنجم از قضاوت‌ها است. کنعانیان به سرپرستی یابین، پادشاه خاندان نوتأسیس‌ حاصور و ژنرال وی سیسرا بنی‌اسرائیل مرتد را تحت سلطه خود داشتند. دبورا به همة قبایل پیغام می‌فرستد که علیه کنعانیان متحد شوند ولی فقط نصف قبایل به او پاسخ مثبت می‌دهند. بنی‌اسرائیل و کنعانیان در جنگ مغلوبه‌ای در دره جزریل در نزدیکی رود قیشون با هم روبه‌رو می‌شوند. به‌ناگهان ابرهای باران‌زا پدیدار می‌شوند و باعث طغیان رودخانه شده و قدرت مانور ارابه‌های کنعانیان را از آنها سلب می‌کنند. سیسرا، که قوای خویش را شکست‌خورده می‌بیند، به چادر زنی قینی به نام یاعیل پناهنده می‌شود. یاعیل، که حامی بنی‌اسرائیل است، مقداری شیر مسموم به او می‌خوراند و وی از فرط خستگی به‌خواب می‌رود و یاعیل وی را می‌کشد؛ به‌این‌ترتیب تهدید کنعانیان به‌طور کامل به پایان می‌رسد. سرود پیروزی دبورا در فصل پنجم یکی از کهن‌ترین بخش‌های ادبی عهد عتیق است. در این سرود، قالب‌های ادبی اعتراف به ایمان، تقدیس یهوه و خدایی او، حماسه، نفرین، نعمت و سرود پیروزی در هم می‌آمیزد.