رمانی از نیکالای گوگول، که در 1842 به زبان روسی با عنوان Myortvye dushiمنتشر شد. این رمان مقامهوار، که یکی از بهترین آثار طنز جهان محسوب میشود، وقایع اجتماعی مربوط به ترقی پاوِل ایوانویچ چیچکوف- کارمند اخراجشدهای که در جستوجوی اقبال خود است- را روایت میکند. این اثر نه فقط بهسبب دربر داشتن تصاویر کمدی بلکه بهواسطة دارا بودن اهداف اخلاقی مورد تحسین قرار گرفته است. در روسیة توصیفشده در رمان، اربابان باید مالیات رعیّت مرده را تا زمان آمارگیری و خارج کردن نام او از فهرست مالیاتی پرداخت بکنند. چیچکوف شروع به خریدن رعیتهای مرده میکند که اینگونه بار مالیات را از دوش اربابان آنها برمیدارد و سپس آنها را گرو میگذارد تا پولی بهدست آورد و ملکی برای خود بخرد. او با لطایفالحیل راه ورود به خانة چندین زمیندار متنفذ را برای خود باز میکند و ضمن ارائه پیشنهاد به آنها از بیان هدف واقعی طرح خود خودداری میکند. گوگول از انواع گوناگون شخصیتهای روسی برای به تصویر کشیدن اربابان داستان خود استفاده کرده و این توصیفات کمدی بهترین صحنهها را در رمان بهوجود آورده است. سرانجام شایعات دربارة چیچکوف زیاد و راز او کشف میشود و وی را بازداشت میکنند. وکیل حیلهگر او با مرتبط کردن تمامی فسادها و ناکارآمدیهای محل زندگی موکل خود به عملکرد وی، از وی دفاع میکند و مقامات رسمی با شرمندگی ابراز میکنند که بهشرطی که چیچکوف شهر را ترک کند پرونده را مختومه خواهند کرد و وی با شادمانی چنین میکند.
