دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

دا خو یا دا شو

Da xue or Ta hsüeh \'dä-'sh\
نویسنده
(«دانش عظیم») متن موجز چینی که عموماً به کنفوسیوس حکیم باستان (551-479 پیش از میلاد) و مریدش زنگزی نسبت داده می‌شود. قرن‌ها این متن تنها به‌عنوان یک فصل از کتاب «مجموعه آیین پرستش» (Li ji)، که یکی از پنج اثر کلاسیک (Wu jing) دورة کنفوسیوسی است، شناخته می‌شد. زمانی‌که ژو کسی، فیلسوف قرن دوازدهم، آن را جداگانه به‌عنوان یکی از «چهار کتاب» (Si shu) منتشر کرد، این اثر شهرت و ماندگاری کسب کرد.
ژو کسی در مقدمة دا خو شرح داده است که این اثر وسیله‌ای برای تزکیه نفس است. او می‌گوید هر شخصی باید احسان، پرهیزگاری، ادب و حکمت را در خویشتن پرورش دهد و بااین‌حال فضایل اخلاقی به میزان برابر برای همگان حاصل نخواهد شد.
در خود متن تأکید شده که صلح جهانی قابل حصول نیست مگر اینکه حکمران ابتدا کشور خودش را سروسامان دهد و هیچ حکمران نمی‌تواند چنین کند بدون اینکه به خانوادة خود نظم دهد و نظم دادن به خانواده نیز به‌نوبة خویش مستلزم آن است که حکمران ابتدا زندگی شخصی‌اش را با تزکیة قلب و کسب صداقت سروسامان دهد. این فضایل پیامد طبیعی کسب حکمت واسعه از طریق کنکاش در پدیده‌هاست. بنابراین در دا خو حکومت خوب و صلح جهانی به‌صورت تفکیک‌ناپذیری محصول خرد شخصی حکمران تلقی می‌شود.