دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

داتا، مایکل مدهوسدان

Datta \'dət-ə\
نویسنده
نام خانوادگی وی دات نیز نوشته می‌شود (ت. 25 ژانویه 1824، ساگارداری، بنگال، هند [اکنون در بنگلادش]- و. 29 ژوئن 1873، کلکته، هند) شاعر و نمایش‌نامه‌‌نویس و نخستین شاعر بزرگ ادبیات مدرن بنگالی.
داتا در دانشکدة هندو در کلکته، که خانة فرهنگی بنگالی‌های طبقه متوسط تحصیل‌کردة غرب تلقی می‌شد، درس خواند. نخستین تألیفات او به زبان انگلیسی بود، اما به‌علت ناموفق بودن آنها به نوشتن به زبان بنگالی روی آورد؛ هرچند در آغاز از این موضوع چندان خشنود نبود. مهم‌ترین آثار او، که بیشتر در فاصلة سال‌های 1858 و 1862 نوشته شده‌اند شامل نمایش‌نامه‌‌های منثور، اشعار توصیفی بلند و ترانه‌های عاشقانه است. نخستین نمایش‌نامة او «سرمیشا» (Sarmistha, 1858)، که اقتباسی از بخشی از حماسة سانسکریتی باستان مهابهاراتا (Mahābhārata) بود، با استقبال زیاد روبه‌رو شد. آثار شعری او عبارت‌انداز: «تیلوتاماسماباهاب» (Tilottamasambhab, 1860)، که شعری رویایی برمبنای داستان سوندا و آپ‌سوند است؛ «مگهاناب‌بده» (Meghnadbadh, 1861)، که مهم‌ترین تألیف او و حماسه‌‌ای با موضوع رامایانا است؛ «براجانگانا» (Brajangana, 1861)، که مجموعه‌ای از اشعار عاشقانه با موضوع رادها-کراسنا است؛ و «بیرنگانا» (Birangana, 1862)، که متشکل از 21 شعرِ نامه‌ای الگو گرفته از «هیروئیدز» (Heroides) اثر اُوید است.
داتا بی‌وقفه واژگان و قالب‌های شعری را دستکاری می‌کرد و او بود که سبک آمیتراکسار (قالب شعر سپید با ابیات بلند و وقف‌های گوناگون) و سانِت بنگالی (انواع دوگانة روایت شکسپیر و تیرارکان) و بسیاری قطعة عاشقانة اصیل عرضه کرد.