دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

دائو دِ جینگ یا تاتچینگ

Daode jing or Tao-te ching \'da -'də-'jiŋ\
نویسنده
(به معنی «کلاسیک در آیین قدرت») اثر کلاسیک ادبیات فلسفی چین. این نام ابتدا در دوران سلسلة هان (206 پیش از میلاد- 220 پس از میلاد) مورد استفاده قرار گرفت. این اثر قبلاً لائوتزی نامیده می‌شد چون گمان می‌شد که آن را لائوتزو نوشته است، اما مسئلة نویسندة حقیقی آن هنوز لاینحل مانده است. علاوه بر این، دائو دِ جینگ حاوی ارجاعات به نوشته‌ها، اشخاص، حوادث یا مکان‌های دیگر نیست که بتوان سرنخی از تاریخ نگارش آن به‌دست آورد. بنابراین حدس دانشوران در مورد تاریخ نگارش آن میان قرن‌های هشتم و سوم پیش از میلاد در نوسان است.
دائو دِ جینگ راهی برای زندگی نشان می‌دهد که سازگاری و آرامش را به پادشاهی‌ای که آشوب‌های وسیع آن را از هم پاشیده است بازمی‌گرداند. این اثر به پوچی مهارنشدنی فرمانروایان منفعت‌طلب انتقاد دارد و از کنشگری اجتماعی‌ای که بر پایة اخلاق‌گرایی انتزاعی و آداب ماشینی نظام اخلاقی کنفوسیوسی بنا شده است اظهار نفرت می‌کند. دربارة واژة دائو (در زبان چینی به معنی راه) در کتاب دائو دِ جینگ تفسیرهای بسیار متعددی ارائه شده است که ناشی از مبهم بودن و فحوا‌های رمزآمیز آن است؛ این واژه به مفهومی اساسی در هر دو زمینة فلسفه و مذهب بدل شده است. در اصل، این واژه متضمن «بی‌عملی» (wuwei) است که به معنای عدم انجام عمل غیرطبیعی و نه به معنای رخوت تمام‌عیار تعبیر می‌شود. معنای ضمنی دائو خودجوشی، عدم مداخله و گذاشتن اوضاع به حال خود است: «هیچ کاری نکن همه‌چیز انجام خواهد شد». هرج‌ومرج از میان می‌رود، جنگ‌ها تمام می‌شود و دشمنی‌های خودبینانه ناپدید می‌شود زیرا دائو بدون اینکه زحمت از جانب دیگران یا برای آنها داشته باشد جریان یافته است.
محبوبیت دائو دِ جینگ در تفسیرهای متعددی که دربارة آن نوشته شده است منعکس شده است: بیشتر از 350 مورد در چین و حدود 250 مورد در ژاپن، باقی مانده است. از 1900 بیشتر از 40 ترجمة انگلیسی از آن منتشر شده است.