دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

دال، رولد

Dahl \'däl\
نویسنده
(ت. 13 سپتامبر 1916، لَندَف، ویلز- و. 23 نوامبر 1990، آکسفورد، انگلستان) نویسندة انگلیسی که به‌سبب نگارش کتاب‌های نبوغ‌آسا و گستاخانه برای کودکان و داستان‌های ترسناک برای بزرگسالان معروف است.
دال از تحصیل دانشگاهی اجتناب کرد و به هیئت اعزامی به نیوفندلَند کانادا پیوست. پس از آنکه از 1937 تا 1939 در دارالسلام تانگانیکا در (تانزانیای امروزی) خدمت کرد، زمانی‌که جنگ درگرفت در نیروی هوایی سلطنتی مشغول خدمت شد. پیش از آنکه
به‌عنوان معاون وابستة نظامی نیروی هوایی از 1942 تا 1943 در واشنگتن مأموریت یابد، با گردانش در یونان و سپس در سوریه خدمت کرد. در آنجا سی. اس. فارِستِر رمان‌نویس او را ترغیب کرد تا دربارة مهیج‌ترین تجارب خود در نیروی هوایی سلطنتی بنویسد، که این نوشته‌هایش در
Saturday Evening Post منتشر شد. زندگی دال مملو از مصیبت بود: پدر و خواهرش، زمانی‌که او سه سال داشت، فوت کردند، در مدرسه از رفتارهای بی‌رحمانه آسیب دید، یکی از فرزندانش از بیماری سرخک فوت کرد و فرزند دیگرش زمانی‌که نوزاد بود آسیب مادام‌العمر دید، همسر اولش پاتریشیا نیلِ بازیگر از مجموعه‌ای از سکته‌های فرساینده رنج برد.
نخستین کتاب دال، «خانوادة گرملین‌» (The Gremlins, 1943)، برای شرکت والت‌ دیزنی نوشته شد و بعدها به فیلم محبوبی تبدیل شد. او با کتاب «کسی مثل تو» (Someone Like You, 1953/ تجدید چاپ در 1961)، که مجموعه داستانی برای بزرگسالان بود، موفق شد عنوان پرفروش‌ترین کتاب را از آن خود کند. این اثر با مجموعة «ببوس، ببوس» (Kiss, Kiss, 1959) دنبال شد. در میان کتاب‌های کودکان او، «جیمز و هلوی غول‌پیکر» (James and the Giant Peach, 1961) همچون «چارلی و کارخانة شکلات‌سازی» (Charlie and the Chocolate Factory, 1964)، که براساس آن فیلم «ویلی وانکا و کارخانة شکلات‌سازی» (Willy Wonka and the Chocolate Factory, 1971) ساخته شد، برای او موفقیت عمومی به‌شمار می‌رفت. دال چندین فیلم‌نامه نیز نوشت که از میان آنها می‌توان به «فقط دوبار زندگی می‌کنی» (You Only Live Twice, 1967) و «چیتی چیتی، بنگ بنگ» (Chitty Chitty Bang Bang, 1968) اشاره کرد.