دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

دومبروفسکا، ماریا

Dąbrowska or Dombrowska \d nm-'br f-sk \
نویسنده
نام اصلی او ماریا شومسکا (ت. 6 اکتبر 1889، روسوف، نزدیک کالیش، لهستان امپراتوری روس- و. 19 می 1965، ورشو، لهستان) نویسنده و منتقد ادبی لهستانی که به‌طور خاص به‌سبب روایت‌ حماسی‌ چهارجلدی‌اش یعنی «شب‌ها و روزها» (Noce i dnie, 1932-34)، که در میان مردم و منقدان یکی از بهترین آثار نثر لهستانی به‌شمار می‌رود، شناخته شده است.
دومبروفسکا در لهستان و بلژیک و در دانشگاه لوزان سوئیس تحصیل کرد و پیش از جنگ جهانی دوم در فرانسه و بریتانیا زندگی کرد. در 1909 نوشتن مقاله‌هایی را برای روزنامه‌های لهستانی در موضوع اصلاحات سیاسی و اقتصادی و جنبش‌ تعاونی آغاز کرد. نخستین داستان کوتاه او «یانِک» (Janek) در 1914 منتشر شد. او طی دهة 1920 سه مجموعه داستان کوتاه را منتشر کرد که یکی‌شان «مردم آنجا: مجموعه‌ای از قصه‌ها» (Ludzie stamtąd: Cykl opowieści, 1926) بود که از همدردی همیشگی او با طبقة رعایا نشأت می‌گرفت. دیگر مجلد داستانی او، «ستارة صبح» (Gwiazda zaranna, 1955)، که داستان‌ برگزیده «عروسی روستایی» (Na wsi wesele) را دربر داشت، در 1957 در انگلستان با همین نام منتشر شد.
دومبروفسکا در 1932 نخستین جلد از رمان کلاسیک چهارجلدی‌اش با نام شب‌ها و روزها را خلق کرد. این اثر، که اغلب با دیگر داستان‌های بلند خانوادگی همچون «بودنبروک‌ها» (Buddenbrooks) اثر توماس مان قیاس شده است، سرگذشت بوگومیل و باربارا از رابطة عاشقانه‌ و سپس ازدواج و تولد فرزندانشان تا سن پیری و سرانجام مرگ بوگومیل (از 1863 تا 1914) را دربر می‌گیرد. مضمون ظرفیت انسان برای پیشرفت در شرایط نامشخص در آثار دومبروفسکا زیرکانه و ژرف‌کاوانه ساخته و پرداخته شده است.
دومبروفسکا علاوه بر شاهکار‌ش و داستان‌های کوتاهش، دو نمایش‌نامة تاریخی و چند مقاله نیز نوشت که مجموعه مقالات انتقادی دربارة جوزف کنراد، نویسندة انگلیسی لهستان‌زاده، با ‌عنوان «مقالات دربارة کنراد» (Szkice o Konradzie, 1959) از آن جمله است. او همچنین آثار خارجی‌زبان زیادی به لهستانی ترجمه کرد که یادداشت‌های ساموئل پپیس انگلیسی قرن هفدهمی از نمونه‌های برجسته آن بود.
او در طول زندگی‌اش به فعالیت در موضوعات سیاسی و اجتماعی ادامه داد و پس از مرگش با تشریفات رسمی به خاک سپرده شد. «ماجراهای یک متفکر» (przygody człowieka myślącego) رمانی بود که با مرگش ناتمام ماند و در 1970 منتشر شد.