فرانسیسکو (ت. 16 مارس 1906، گرانادا، اسپانیا) نویسنده و محقق اسپانیایی که آثارش منعکسکنندة گرایش او به مسائل جامعهشناختی است. آیالا مدرک حقوق خود را در 1929 از دانشگاه مادرید گرفت. وی چندین اثر منتشر کرد از آن جمله میتوان به موارد زیر اشاره کرد: رمان «تراژدی- کمدی مردی بدون روح» (Tragicomedia de un hombre sin espíritu, 1925) و مجموعه داستان کوتاه «بوکسباز و پری» (El boxeador y un ángel, 1929). دو سال پس از اخذ مدرک دکتری حقوق از دانشگاه مادرید، در 1931، عضو هیئت علمی دانشگاه شد. وی طی جنگ داخلی اسپانیا (39-1936) تبعید شد. در 1949 آیالا داستانهای کوتاهی را تحت عنوان «اِغواگر» (Los usurpadores) منتشر کرد که در آن فساد ذاتی شخصی را در به گمراهی کشاندن شخص دیگر مورد بررسی قرار داد. «سر گوسفند» (La cabeza del cordero, 1949) مجموعه داستانهای کوتاهی با موضوعات مشابه، امّا اینبار با محوریت جنگ داخلی اسپانیا است. سقوط نظام اخلاقی و ناامیدی از روابط انسانی در جامعه از جمله موضوعات مطرحشده در دو رمان طنزآمیز طولانی و بدبینانه آیالا با عناوین «مرگ، راه زندگی» (Muertes de perro, 1958) و «ته جام» (El fondo del vaso, 1962) هستند. مجموعه «باغ لذائذ» (El jardin de las delicias, 1971)، که بعدها تحت عنوان «زمان و من، یا جهان بر پشت تو» (El tiempo y, yo, el mundo a la espalda, 1992) مورد شرح و بسط قرار گرفته و مجدداَ منتشر شد؛ و «باغ بدخواهی» (El jardin de las malicias, 1988) از دیگر آثار او هستند. آیالا در 1987 بهعنوان عضو فرهنگستان اسپانیا انتخاب شد.
