جانور اصلی مربوط به زمان جانوران قبل از پیدایش انسان در اسطورهها و فولکلور سرخپوستان امریکای شمالی، ساکن ایالت دشتهای مرکزی، ایالت کالیفرنیا و ایالات جنوب غرب. در حوزه وسیع قصههای شفاهی، این موجود را در جایگاه خالق، قهرمان فرهنگی، عاشق، جادوگر و نیرنگباز قرار دادهاند. در اعتقادات قبایل ایالات غربی، اصولاً آفریننده (نیروی خلاقة مستقل) و یا کسی بود که تصمیمهای سرنوشتساز میگرفت، اما سرخپوستان دشتهای مرکزی غالباً او را قهرمانی فرهنگی میدانستند که از ملزومات بشری چون آتش و روشنایی روز محافظت میکرد یا منشأ هنرهای انسانی بود. هرچند تقریباً همه این سرخپوستان، کایوت را صاحب نیروی تغییر اشیا و پدیدهها میدانستند، اما با وجود این، خصوصیات منفی خاصی را نیز به شخصیت او نسبت میدادند. در قصههای فکاهی، او را بهصورت موجودی نیرنگباز معرفی میکردند که علیرغم زرنگیاش، همیشه بودند کسانی که از طمع و مکر خودش بهره گیرند و مغلوبش کنند. در عقاید سرخپوستان شرق قارة امریکای شمالی، همتای کایوت خرگوش بزرگ (یا رئیس خرگوش) بود که از ماجراهای آن، بهصورت منبعی برای تکمیل قصههای برادر خرگوش (از داستانهای عامیانة سیاهان جنوب امریکا) استفاده شد.
