نام کامل او ابوسعید عبدالملک بن غریب اصمعی (ت.حدود 740، بصره، عراق- و. 828، بصره) محقق و فرهنگنگار برجسته که یکی از سه عضو پیشرو مکتب لغتشناسی عربی بصره بود. او، که شاگرد بااستعداد ابوعمر بن علاء (بنیادگذار مکتب بصره) بود، به دربار خلیفه هارونالرشید در بغداد پیوست. او بهسبب پارسایی و زندگی ساده و زاهدانهاش معروف است. وی معلم فرزند خلیفه و مورد علاقه وزرای خلیفه بود. اصمعی شناخت عمیقی از زبان عربی قدیم داشت. براساس اصولی که او ترسیم کرد، اغلب دیوانهای موجود یا مجموعه اشعار شاعران پیش از دوره اسلامی را شاگردان او تصحیح کردند. وی همچنین جنگی به نام «الاصمعیات» نوشت که در آن شعر مرثیهای و دعایی را ترجیح داده است. روش او و نقادیاش در خصوص سنت معتبر برای روزگارش، بسیار چشمگیر بهحساب میآمد. تعداد پانزده تکنگاشت او عمدتاً دربارة حیوانات، گیاهان، رسوم و قالبهای دستوری بود بهگونهای که به شعر عربی پیش از اسلام، البته آنهایی که باقی مانده بودند، مربوط بود و عموماً بهدست شاگردانش تصحیح شدند.
