دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

آسبیورنسن

AsbjØrnsen \'äs-byæǿrn-sen\
نویسنده
پترکریستن و مو، یورگن انگبرتسن (به‌ترتیب ت. 15 ژانویه 1812، کریستیانیا [اُسلُو امروزی]، نروژ- و. 5 ژانویه 1885، کریستیانیا؛ ت. 22 آوریل 1813، هول، نروژ- و. 27 مارس 1882، کریستیانسان) گردآورندگان ادبیات عامیانة نروژی. «حکایت‌های عامیانة نروژی» (Norske Folkeeventry) آنها نقطة عطفی در ادبیات نروژی به‌شمار می‌رود. آنها، که در زندگی و آثارشان به‌طور تنگاتنگی متحد بود، به‌ندرت به‌صورت جدا از هم نامی از آنها برده می‌شد. آنها در جوانی در 1827 با یکدیگر دیدار کردند و «برادران خونی» یکدیگر شدند.
آسبیورنسن، که پسر یک شیشه‌بر بود، در بیست ‌سالگی، در شرق نروژ معلم خصوصی شد. در آنجا شروع به جمع‌آوری قصه‌های عامیانه کرد. مو، که پسر کشاورزی ثروتمند و دارای تحصیلات دانشگاهی بود، در 1839 با مدرک الهیات از دانشگاه کینگ فردریک در کریستیانیا فارغ‌التحصیل شد. او نیز معلم خصوصی شد و تعطیلات را به جمع‌آوری قصه‌های عامیانه در جنوب نروژ سپری کرد. در این فاصله، آسبیورنسن طبیعت‌گرا شد و درضمنی‌که در امتداد آبدره‌ها تحقیق می‌کرد، به مجموعه قصه‌هایش می‌افزود. این دو مرد تصمیم گرفتند داستان‌هایشان را روی هم بگذارند و مشترکاً آنها را منتشر کنند.
در این زمان، سبک ادبی نروژی از نظر مناسب بودن برای عامیانه‌های ملی بسیار شبیه به ادبیات دانمارکی بود، درحالی‌که لهجه‌های متعددی که در قصه‌گویی شفاهی مورد استفاده قرار می‌گرفتند، بیشتر محلی بودند، آسبیورنسن و مو، با اتخاذ اصلِ کاربرد زبان ساده به جای لهجه‌های متعدد، که برادران گریم مطرح کرده بودند، مسئلة سبک را حل کردند؛ درعین‌حال که صورت سنتی قصه‌های عامیانه را حفظ کردند. برخی از نخستین قصه‌ها در اوایل 1837 در «نُر» (Nor) منتشر شدند. قصه‌های دیگر در 1841 تحت عنوان «قصه‌های عامیانة نروژی» (Norske folkeeventyr) منتشر شدند. مجموعه‌های مبسوط و مصوّر در 1842، 1843 و 1844 منتشر شدند. همة اینها به همراه یادداشت‌های انتقادی در 1852 چاپ شدند. قصه‌های عامیانة نروژی، که در اروپا، به‌مثابه خدمت مهمی به اسطوره‌شناسی تطبیقی مورد پذیرش قرار گرفت، به‌طور گسترده ترجمه شد. این اثر در نروژ، مدلی سبک‌شناختی ارائه کرد که بسط بوک‌مال، زبان ادبی نروژ مدرن، را تحت تأثیر زیادی قرار داد.
بعدها آسبیورنسن مجموعه‌ای از قصه‌های پریان را تحت عنوان «قصه‌های پری‌وار و افسانه‌های عامیانة نروژی» (Norske huldreeventyr of folkesagn, 1845-48) ترجمه‌ای از «خاستگاه گونه‌ها» (Origin of Species, 1860) اثر داروین را ارائه کرد. مجموعة «اشعار» (Digte, 1850) مو، او را در میان بهترین شاعران رمانتیک نروژی جای داد. اثری به نام «در چاه و آبگیرِ» (I brønden og i tærnet, 1851) مو کاری کلاسیک در حوزة ادبیات کودک نروژی است. او در 1853 بعد از تجربة بحران مذهبی، به رتبة کشیشی منصوب شد و در 1875 اسقف کریستیانسان شد.