ادبیاتی که شامل کتب آداب معاشرت و آثار مشابهی در این زمینه است. اگرچه کتابهای معاشرت در اصل در مورد اصول آدابدانی نوشته میشدند، اما اثر ادبی معاشرت چیزی بسیار فراتر از راهنمای رفتاری صرف بود. هدف آن، در واقع، نهادینهسازیِ فلسفه زندگی و مجموعهای از اصول و رفتارهای اخلاقی بود که با آن بتوان زندگی کرد. نخستینبار، این نوع ادبیات در زبان ایتالیایی و آلمانی قرن سیزدهم رخ نمود. تا اواخر قرن هفدهم، بخش زیادی از آن به ادبیات آداب صحیح اجتماعی تبدیل شد و بهجای آموزش جامع فردی، ظاهری از مدنیّت بر تن افراد پوشاند.
