دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

آریشیما

Arishima \ä-'rē-shē-mä\
نویسنده
تاکئو (ت. 4 مارس 1878، توکیو، ژاپن- و. 9 ژوئن 1923، کاروئیزاوا) رمان‌نویسی که در کشور خود، به‌سبب واقع‌گرایی بشردوستانه‌اش با ‌عنوان «مرد عشق» معروف است.
آریشیما پسر ارشد خانواده‌ای با استعداد و اشرافی بود؛ برادران کوچک‌ترش آریشیما ایکومای نقاش و ساتومی تونِ رمان‌نویس بودند. او به دانشکدة کشاورزی ساپوتو (امروز دانشگاه هُکایدو) رفت، که در اواخر قرن نوزدهم، به‌مثابة مرکز افکار نوین معروف بود. او در آنجا از بدبختی و مصیبت طبقات پایین‌تر آگاهی یافت. آریشیما از کودکی زبان انگلیسی را یاد گرفته بود و بعد از فارغ‌التحصیل شدن در 1896 به امریکا رفت و سه سال را در دانشگاه هاروارد سپری کرد.
وی پس از بازگشت به ژاپن، در ساپورتو و کیوتو تدریس کرد، اما در 1910 به برادران و دوستانش شیگا نائویا و موشانوکوجی سانئاتسو برای انتشار نشریه Shirakaba («درخت غان سفید») پیوست که به نشر آرمان‌های اومانیستی و خیرخواهانه اختصاص داشت. به‌نظر می‌آید آریشیما عمیقاً با کشمکش‌های فطری در جایگاهش به‌عنوان اشراف‌زاده‌ای متمول و با آرمان عشق جهانی عمیقاً درگیر بوده است. رمان «فرزندان قابیل» (kain no matsuei, 1917) به شرایط رقت‌انگیز کشاورزان روزمزد می‌پردازد که توجه کمی را جلب کرد، اما خیلی زود با رمان «خانمی ویژه» (Aru onnna, 1919) به‌ شهرت ‌رسید. در 1922 او «یک بیانیه» (Sengen hitotsu) را منتشر کرد که در آن، اعتقاد و باور مأیوسانه خود را بیان کرد که فقط خود کارگران می‌توانند به خود کمک کنند و او به‌عنوان ایدئولوژیستی بورژوا نمی‌تواند کاری برای آنها انجام دهد. آن سال، آریشیما زمین و مزارع خود را در هُکایدو بین مستأجران زمین تقسیم کرد و سال بعد، به همراه معشوقه‌اش در کوهستانی خلوت خودکشی کرد.