دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

آردن

Arden \'är-dən\
نویسنده
جان (ت. 26 اکتبر 1930، بارنزلی، یورکشر، انگلستان) یکی از مهم‌ترین نمایش‌نامه‌نویسان بریتانیایی در نیمة قرن بیستم؛ نمایش‌نامه‌های او آمیزه‌ای از شعر و سرود، با گفتاری محاوره‌ای و به شیوة جسورانه تئاتری است که با درگیر کردن عمدی امور به‌شدت مغایر، آنها را لاینحل رها می‌کند.
آردن در شهر صنعتی بارنزلی پرورش یافت، که شخصیت‌اش را در نمایش «خر نوانخانه» (The Workhouse Donkey, 1963) نشان می‌دهد. در رشتة معماری دانشگاه کیمبریج و در کالج هنر ادینبرو تحصیل کرد، جایی‌که دانشجویان بورسیه، کمدی او به‌ نام «همه سقوط می‌‌کنند» (All Fall Down, 1955) را بازی می‌کردند که دربارة احداث راه‌آهن بود. اولین نمایش‌نامة او که به صورت حرفه‌ای به روی صحنه رفت، نمایش‌نامه‌ای رادیویی به نام «زندگی مرد» (The Life of Man, 1956)، دربارة سفر گریز‌ناپذیر کاپیتان کشتی‌ای با یک مرد دیوانه، بود. «آب‌های بابی‌لون» (The Waters of Babylon, 1957)، که نمایش‌نامه‌ای با شخصیت اصلی یک شرور است، ابهام اخلاقی‌ای را فاش می‌کند که قصد داشت منتقدان و تماشاچیان نمایش‌نامه‌های بعدی‌اش را به زحمت اندازد. دو نمایش‌نامة بعدی او «شبیه خوک‌ها زندگی کن» (Live Like Pigs, 1958) و «رقص گروهبان مازگریوز» (Serjeant Musgraves Dance, 1959) نیز مجادلاتی را پدید آورد.
در 1960 نمایش‌نامه‌اش، «لنگرگاه خوب» (The Happy Haven)، که فکاهی تمسخرآمیزی دربارة خانه سالمندان بود، در لندن اجرا شد. «آخرین شب‌بخیر آرمسترانگ» (Armstrongs Last Goodnight, 1964) را، که به زبان محلی لولندزی نوشته شده بود، کشمکش میان یک درباری و یک دزد دریایی را به صورت نمایش‌نامه‌ درمی‌آورد و شباهت میان موقعیت اسکاتلندی قرن شانزدهم این نمایش‌نامه را با کنگوی فعلی به تصویر می‌کشد. «آزادی آبکی» (Left-Handed Liberty, 1965)، که به مناسبت هفت‌صد و پنجاهمین سالگرد امضای قرارداد مَگنا کارتا نوشته شده است، به‌طور مشخصی بر شکست سند دستیابی به‌آزادی انگشت گذاشته است. نمایش‌نامه‌های بعدی آردن «تاریخ حقیقی ارباب جاناتان و گنج بدبختی‌اش» (The True History of Squire Jonathan and His Unfortunate Treasure, 1968)؛ «جزیرة پرصلابت» (The Island of the Mighty, 1972)، که آن را با همسرش مارگارتا دارسی نوشت؛ «برنامه بی‌وقفة کانلی» (The Non-Stop Connolly Show, 1975)؛ و «خانة خاکستری کوچک در غرب» (The Little Gray Home in the West, 1982) نام دارند.