اصول و اهداف کلی آموزش و آموزش‌ عالی

خصوصیت اصلی آموزش هلند، تأکید آن بر اصل آزادی است (Scheerens et al., 2012). در سراسر کشور هلند آموزش‌ با تأکید بر حق تصمیم‌گیری آموزشگران و والدین سازمان یافته است. در این کشور، آموزش‌ حق مسلم تمام شهروندان است و والدین آزاد هستند که فرزندشان را به هر مدرسه‌ای که می‌خواهند، بفرستند. علاوه‌براین هر کسی می‌تواند باتوجه‌به چهارچوب‌های قانونی، یک مدرسه تأسیس کند. در هلند مدارس متنوعی وجود دارند، که براساس باورهای مذهبی متنوعی ازجمله اسلامی و مسیحی، برنامه‌های خود را اجرا می‌کنند (Figee et al., 2008).

     مطابق بند 19 قانون اساسی تجدیدنظر شدة جدید هلند، مهم‌ترین اصول آموزش این کشور عبارت‌اند از:

· تضمین دولت برای ارائه آموزش باتوجه‌به قانون اساسی 2014م و حقوق بشر؛

· مُحق بودن هر شهروند برای آموزش و رسیدن به کمال و شکوفایی؛

· اجباری بودن آموزش برای هر کودک یا شخص زیر 16 سال؛

· آزادی هر فرد برای آموزش شخص دیگر در چهارچوب قانون اساسی 2014م و معاهدات حقوق بشر؛

· پایبندی مقامات محلی به قانونگذاری در تجارت عادلانه و آموزش سازگار با محیط‌زیست؛

· فعالیت مؤسسات آموزش عالی عمومی، برای فراهم‌سازی بودجه و اعتبار، باتوجه‌به چهارچوب خدمات عمومی در قانون اساسی 2014م؛

· فعالیت مؤسسات آموزش عالی خصوصی، برای فراهم‌سازی بودجه و اعتبار، باتوجه‌به قانون اساسی 2014م و موازین حقوق بشر؛

· ارزیابی میزان عملکرد مؤسسات آموزش‌ عالی و دانشگاه‌ها باتوجه‌به میزان توانایی آنها در رشد اقتصادی (Elisabeth Stokkel, 2014).

ساختار نظام آموزشی

نظام آموزشی هلند دربرگیرنده سه دوره است که هرکدام از آنها نیز به بخش‌های گوناگونی تقسیم می‌شوند:

آموزش پیش‌دبستانی و ابتدایی: آموزش ابتدایی در هلند، هم مدارس ابتدایی عمومی و هم مدارس ابتدایی برای دانش‌آموزان با نیازهای ویژه را دربر می‌گیرد (Bosscher, 2013). هدف این دوره‌ها، ارتقای رشد عاطفی، هوشی و خلاقیت کودکان و همچنین کسب مهارت‌های اجتماعی، فرهنگی و جسمانی مناسب است. در کشور هلند تحصیلات ابتدایی اجباری است و قانون می‌گوید که بچه‌ها باید در سن پنج‌سالگی به مدرسه بروند؛ بااین‌حال بیشتر بچه‌ها در چهارسالگی رفتن به مدرسه را شروع می‌کنند. به‌طورکلی این دوره تقریباً کودکان چهار تا دوازده سال را شامل می‌شود.

دورة میانی: هدف اصلی آموزش میانی، تشویق زیاد، شکوفایی شخصی، توسعه مهارت‌های اجتماعی، ایجاد فرصت‌هایی برای پرورش فراگیرانی مستقل، و به رسمیت شناختن تفاوت‌های فردی بین دانش‌آموزان است (Stateuniversity, 2015).

     به‌طورکلی در این سطح پنج نوع آموزش وجود دارد:

· آموزش کاربردی (سن 18-12)؛

· آموزش مقدماتی میانی حرفه‌ای (چهار سال، سن 16-12)؛

· آموزش تکمیلی میانی عمومی (پنج سال، 17-12): این دوره، دانش‌آموزان را برای ورود به دوره‌های عالی‌تر آموزش فنی‌و‌حرفه‌ای آماده می‌کند؛

· آموزش پیش‌دانشگاهی (شش‌سال، سن 18-12): این دوره، به دو سطح آموزش ادبی و آموزش‌ عالی تقسیم می‌شود و دانش‌آموزان در دورة آموزش‌ عالی باید حداقل یکی از زبان‌های کلاسیک یونانی یا لاتین را فرا گیرند (Bosscher, 2013)؛

· آموزش‌ عالی: هدف آموزش‌ عالی، آماده‌سازی و تجهیز دانشجویان برای موفقیت در زندگی، محیط کار، اجتماع و در زندگی شخصی خود است (EDUCAUSE, 2010).

اداره آموزش‌ عالی در هلند

ازنظر مدیریت دانشگاه‌ها سه نوع دانشگاه در هلند وجود دارد:

دانشگاه‌های عمومی: دانشگاه‌هایی هستند که کمک‌های مالی را از وزارت آموزش، فرهنگ و علوم یا وزارت امور اقتصادی، کشاورزی یا نوآوری دریافت می‌کنند و هزینه دانشجویانشان را دولت تقبل می‌کند.

دانشگاه‌های قانونی: دانشگاه‌هایی هستند که از‌نظر پژوهش و آموزش‌ عالی، تحت نظارت وزارت آموزش فرهنگ و علوم فعالیت می‌کنند، اما این وزارت آنها را ازنظر تأمین اعتبار مورد حمایت قرار نمی‌دهد. آنها برای تصمیم‌گیری دربارة هزینه‌ها و سیاست‌های مدیریتی آزاد هستند. دانشجویان در این دانشگاه باید دارای گواهی پایان دورة نخست میانی، دورة دوم میانی و دورة پیش‌دانشگاهی باشند. دانشگاه‌های قانونی نیز همانند دانشگاه‌های عمومی در سطوح کارشناسی یا کارشناسی‌ ارشد مدارک تحصیلی آموزش‌ عالی معتبر ارائه می‌کنند.

دانشگاه‌های بخش خصوصی: دانشگاه‌هایی هستند که نه تنها از مقررات دولت هلند تبعیت نمی‌کنند، بلکه زیر نظر آموزش‌ عالی نیز نیستند، این دانشگاه‌ها، مؤسسات خارجی و دانشکده‌های کسب‌و‌کار را شامل می‌شوند (The European Education Directory, 2014).

انواع دانشگاه‌ها در هلند

آموزش‌ عالی در هلند سه دوره کارشناسی، کارشناسی‌ ارشد و دکتری را شامل می‌شود که به‌طورکلی در دو نوع دانشگاه ارائه می‌شوند:

· دانشگاه‌های پژوهشی؛

· دانشگاه‌های علوم کاربردی (EP-Nuffic, 2015).

     لازم به ذکر است که در آموزش‌ عالی هلند، نوع سومی از مؤسسات، که بخش کوچکی از آموزش‌ عالی هلند را دربر می‌گیرند نیز وجود دارد که بیشتر در حیطة آموزش دانشجویان بین‌المللی فعال هستند، بیشتر این مؤسسات، بخشی از دانشگاه‌های پژوهشی به‌شمار می‌آیند (EP-Nuffic, 2013). باوجوداین، به‌طور‌کلی مؤسسات آموزش‌ عالی در هلند در دو دستة دانشگاه‌های پژوهشی و دانشگاه‌های علوم کاربردی قرار می‌گیرند.

     دانشگاه‌های پژوهشی که مسئولیت اصلی آنها حرکت در راستای برنامه‌های پژوهش‌محور است، دانشگاه‌هایی همچون مؤسسات تخصصی، در زمینة کشاورزی و مهندسی، و دانشگا‌ه‌های باز را شامل می‌شوند. دانشگاه‌های پژوهشی هلند آموزش و اجرای طیف گسترده‌ای از دیسپلین‌ها ازجمله زبان و فرهنگ، رفتار و جامعه، اقتصاد، حقوق، علوم بهداشتی و پزشکی، علوم طبیعی، مهندسی و کشاورزی را دربر می‌گیرند (EP-Nuffic, 2015). مهم‌ترین وظایف این نوع دانشگاه‌ها عبارت‌اند از:

· برگزاری و ارائة دوره‌های تحصیلی اولیه در آموزش‌ عالی؛

· انجام پژوهش؛

· انتقال دانش به افراد، در راستای مفید واقع شدن برای جامعه؛

· توجه به شکوفایی افراد و پرورش حس مسئولیت اجتماعی آنها؛

· توجه به بهبود مهارت‌های ارتباطی دانشجویان هلند (The European Education Directory, 2014).

     دانشگاه‌های علوم کاربردی، شامل مؤسسات عمومی و همچنین مؤسسات خصوصی، در یکی از هفت بخش آموزش‌ عالی حرفه‌ای، شامل کشاورزی، مهندسی و فنّاوری، اقتصاد و مدیریت کسب‌وکار، مراقبت‌های بهداشتی، هنرهای نمایشی و زیبا، تربیت آموزشگر و رفاه اجتماعی می‌شوند. این دانشگاه‌ها، مسئول اصلی اجرای برنامه‌های آموزش‌ عالی حرفه‌ای هستند که دانش‌آموزان را برای مشاغل خاص آماده می‌کنند (EP-Nuffic, 2015). مهم‌ترین وظایف این نوع دانشگاه‌ها عبارت‌اند از:

· ارائه و برگزاری دوره‌های کارشناسی؛

· ارائه و برگزاری دوره‌های کارشناسی ‌ارشد؛

· انتقال دانش مفید برای جامعه؛

· آموزش افراد به‌منظور رشد و توسعة مشاغل؛

· توجه به شکوفایی افراد و پرورش حس مسئولیت آنها (The European Education Directory, 2014).

درجات تحصیلی در انواع مختلف مؤسسات آموزش عالی هلند

چنان‌که گفته شد در آموزش‌ عالی هلند باوجوداینکه مؤسسات پژوهشی در دو دستة کلی دانشگاه‌های پژوهشی و علوم کاربردی قرار می‌‌گیرند، مؤسسات دیگری نیز وجود دارند که در حیطة آموزش دانشجویان بین‌المللی فعال هستند. از‌این‌رو، هر‌کدام از این دانشگاه‌ها، درجات تحصیلی مختلف را با دوره‌های زمانی متفاوت، به‌شرح زیر ارائه می‌کنند:

الف) دانشگاه‌های پژوهشی

· مدرک کارشناسی علوم، سه سال؛

· مدرک کارشناسی هنر، سه سال؛

· مدرک کارشناسی ارشد علوم، 1 تا 2 سال؛

· مدرک کارشناسی ارشد هنر، 1 تا 2 سال؛

· مدرک دکتری: 4 سال.

ب) دانشگاه‌های علوم کاربردی

· مدرک کارشناسی، 1 تا 2 سال؛

· مدرک کارشناسی‌ ارشد، 1 تا 2 سال.

ج) دانشگاه‌های آموزش بین‌المللی

· کارشناسی‌ ارشد علوم، 1 تا 2 سال؛

· کارشناسی‌ ارشد هنر، 1 تا 2 سال؛

· مدرک دکتری (EP-Nuffic, 2013).

داده‌های آماری روزآمد مربوط به نظام آموزش عالی

جایگاه هلند در دنیا به‌سبب نوآوری‌های بزرگ و نوع چشم‌اندازش به جهان برای حل مشکلات، قابل توجه است. در این کشور 15 دانشگاه پژوهشی با 240 هزار دانشجو، 40 دانشگاه علمی کاربردی با 416 هزار دانشجو و همچنین 15 مؤسسة آموزش بین‌المللی وجود دارد که از میان آنها، 12 مؤسسه و دانشگاه، دوره‌های آموزشی کوتاه‌مدت در سطح بین‌المللی ارائه می‌دهند (EP-Nuffic, 2013).

     همچنین در نظام آموزش‌ عالی این کشور بیش از 2100 برنامة درسی به زبان انگلیسی تدریس می‌شود که از این تعداد، 1167 برنامة درسی در دورة کارشناسی ‌ارشد، 263 برنامة درسی در دورة کارشناسی، 705 برنامة درسی در دوره دیپلم و حداقل 20 برنامة درسی برای دریافت درجة دکتری، به زبان انگلیسی تدریس می‌شود (EP-Nuffic, 2013). بزرگ‌ترین دانشگاه هلند، «دانشگاه آمستردام» است که در 1632م تأسیس شد و بیش از سی هزار دانشجو دارد. قدیمی‌ترین دانشگاه در این کشور «دانشگاه لیدن» است که در 1575م بنا نهاده شد (Topuniversity, 2014).

     در سال 2015-2014 مجلة آموزش‌ عالی تامیز‌ دویست دانشگاه برتر دنیا را طبقه‌بندی کرد که در این رتبه‌بندی ده دانشگاه از کشور هلند قرار داشت (جدول 1).

جدول 1. رتبه‌بندی جهانی دانشگاه‌های برتر هلند در سال 2014

(World University Rankings, 2014)

تعداد دانشجویان هلند

طبق آمار سال 2013 در این کشور حدود 660891 نفر دانشجو، 29700 نفر پرسنل اداری و 41300 نفر عضو هیئت‌علمی وجود دارد (Missler, 2014). از میان دانشجویان این کشور، حدود دوسوم یعنی 421136 نفر در دانشگاه‌های علوم کاربردی و 239755 نفر دیگر در دانشگاه‌های پژوهشی تحصیل می‌کنند که از این تعداد نیز حدود 620000 نفر در دوره کارشناسی، 34000 نفر در دوره ارشد و 4136 نفر در دوره دکتری مشغول به فعالیت هستند (van der Steeg et al., 2014). همچنین در این کشور 90500 دانشجوی بین‌المللی وجود دارد (EP-Nuffic, 2013).

مهم‌ترین نهادهای مدیریتی آموزش در دولت هلند

وزارت آموزش، فرهنگ و علوم: مسئولیت کلی چهارچوب آموزش‌ عالی را در هلند بر‌عهده دارد.

· بازرسی کل آموزش: کنترل اصول، بازدید از مدارس و آموزشگاه‌های عالی ناحیة مربوطه، بهبود آموزش با کمک مقامات ذی‌صلاح و تهیه گزارش برای وزارتخانه را برعهده دارد.

· شورای اجرایی شهرداری: مسئول کنترل ثبت‌نام به‌موقع کودکان در راستای تحصیل اجباری و هماهنگی میان آموزش و دیگر بخش‌های اجتماعی است.

· هیئت مشاورة نمایندگی اجباری: متشکل از دو نفر منتخبین از کارکنان و والدین یا دانش‌آموزان است، مسئولیت ارائة پیشنهادات و مصوبات، آگاهی از اهداف و خط‌مشی مدرسه برای حفظ حقوق و تعهدات خویش با رعایت برنامه مدرسه را برعهده دارد.

· مدیر اجرایی: مسئولیت طراحی برنامة روزانه و سالانه و ارزیابی و ارائة گزارش از پیشرفت دانش‌آموزان به بازرسان و تعدیل تقابلات را برعهده دارد.

· سرپرستان مدارس آموزش پیش دانشگاهی (NVAO, 2008).

     نظام آموزش هلند، از یک نظام واحد تلفیق‌شده تشکیل شده است که به‌وسیله قوانین مرکزی، تنظیم می‌شود و با سرپرستی و مدیریت غیر‌متمرکز مدارس، همراه است. مسئولیت کلی نظام آموزش عمومی- خصوصی به نمایندگی از وزارت آموزش، فرهنگ و علوم و قوه مقننه مجلس هلند، برعهده ایالت است و سرپرستی و مدیریت مدارس ابتدایی، میانی عمومی و آموزش حرفه‌ای، به‌صورت منطقه‌ای سازماندهی شده است. در کشور هلند، رابطة میان دولت و آموزش‌ عالی براساس قانون آموزش‌ عالی و قانون پژوهشی تعیین شده است. وزارت علوم هر چهار سال یک‌بار این مجموعه قوانین را براساس خط‌ومشی‌ها بازنویسی می‌کند. این سیاست کلی یک برنامه‌ریزی میان‌مدت است که «HOOP» لقب گرفته است. «HOOP» باتوجه‌به نظرات تمام احزاب و گروه‌ها چه به‌طور مستقیم و چه به‌طور غیرمستقیم نوشته می‌شود (HEFCE-OECD/IMHE, 2004).

     در کشور هلند برخلاف کشورهای آنگلوساکسون (امریکا، بریتانیا، کانادا، استرالیا) که مبتنی‌بر ساختار حکومتی هستند، نظامی دو لایه وجود دارد. ساختار یک لایه که در بیشتر کشورهای آنگلوساکسون مشترک است، به وظایف مدیریتی و اجرایی در هیئت‌مدیره تقسیم شده است، ولی ساختار دو لایه که در کشورهای اروپایی نیز دیده می‌شود، بیانگر این است که سطح مشارکت میان وظایف اجرایی و مدیریتی متفاوت است؛ این بدان معناست که یک لایه، ازسوی قوة اجرایی و لایه دیگر، ازسوی قوة غیر‌اجرایی تشکیل شده است و هیئت نظارت، هیئت اجرایی را تعیین می‌کند. تعیین اعضای اجرایی هیئت‌مدیره، متفاوت است و به شکل آموزش‌ عالی بستگی دارد. در کشور هلند دانشگاه‌ها برای تعیین خط‌مشی‌ها و همچنین اولویت‌بندی فعالیت‌هایشان آزادی قابل توجهی دارند(OECD, 2003) که ازجملة آنهاست:

· استقلال در دارایی‌های تحت مالکیت دانشگاه؛

· استقلال مدیریت در تصمیم‌گیری برای سرمایه‌گذاری؛

· مسئولیت مدیریت برای کنترل مالی حتی در تصمیم‌گیری‌های بلندمدت؛

· حق دانشگاه برای انتخاب کارکنان؛

· تدوین شرایط استخدامی با مذاکره با دانشگاه؛

· پرداخت حقوق بازنشستگی و غرامت بیکاری ازسوی دانشگاه.

     همه دانشگاه‌ها نظام برنامه‌ریزی و کنترل دارند که شامل پیش‌بینی درآمد و ترازنامه به‌مدت چهار سال است (HEFCE-OECD/IMHE, 2004).

     در دانشگاه‌های هلند ایجاد برنامه‌های جدید باید ابتدا ازسوی سازمان‌های اعتباربخشی هلند تأیید شود و سپس وزارت آموزش، کمک‌های مالی آن را فراهم کند. همچنین دانشگاه‌ها در تعیین حقوق کارکنان بر پایة میزان مطابقت آن با دانشگاه اختیار تام دارند، و از 1996م این آزادی را نیز کسب کرده‌اند که شهریة دوره‌های پاره‌وقت خود را به‌طور مستقل تعیین کنند. باوجوداین دانشگاه‌های علوم کاربردی، شهریه‌شان را در کمترین میزان تعیین‌شده ازسوی دولت حفظ کرده‌اند (OECD, 2003).

منابع مالی بخش آموزش و آموزش عالی

هلند ازجمله کشورهایی است که در چند سال گذشته توجه ویژه‌ای به افزایش بودجة پژوهشی داشته است (Braun et al., 1999). این کشور نظام بودجه‌ای را معرفی کرده که تخصیص بودجة آن، برای بخش‌های آموزشی و پژوهشی به‌طور جداگانه انجام می‌گیرد که مبتنی‌بر فرد و ارزیابی طرح است. در 1983م در این کشور «مدل بودجة مبتنی‌بر شرط» و «هزینه‌های محل» معرفی شد. با استفاده از مدل بودجة مبتنی‌بر شرط، برای اولین‌بار خروجی‌های پژوهشی و اهداف تعریف شدند، و با استفاده از مدل محل هزینه، برای اولین‌بار آموزش و پژوهش از هم جدا شدند، بدین‌صورت که از تعداد دانشجویان، برای تعیین بودجة آموزشی و از تعداد دانشجویان دکتری برای تخصیص بودجة پژوهشی استفاده شد. اصلاحات جدیدتر در ارتباط با بودجه در 2003م با معرفی مدل «BAMA» که از نظام کارشناسی‌ ارشد در زمینة فرایند «BAMA» اقتباس شده است، اجرا شد که در آن، بودجة آموزشی اولین بخش جریان بودجه است. هر دانشگاه از‌طریق اولین جریان بودجه براساس یک فرمول به‌طور یک‌جا بودجه‌ای را دریافت می‌کند که 40% آن را به آموزش اختصاص می‌دهد. این بودجه ازسوی وزارت آموزش‌، علوم و فرهنگ و براساس اندازه‌گیری حجم (تعداد دانشجو، دیپلماسی‌ها و بودجه رقابتی برای شوراهای پژوهشی)، قیمت‌ها و بررسی ادوار گذشته، اختصاص داده می‌شود. برای تعیین بودجه در بخش آموزشی مدل، از نشانگرهای ورودی (تازه واردها) و خروجی (تعداد مدارک تحصیلی) استفاده می‌شود که منطق استفاده از تعداد مدارک، رویکردی برای بالا بردن انگیزة دانشگاه‌ها در افزایش تحصیلات تکمیلی است. در 2010م فرمول آموزش، مورد بازبینی قرار گرفت، ولی این بار به‌جای تعداد مدارک تحصیلی، از تعداد دانش‌آموزان استفاده شد. مدل «BAMA» مدلی توزیعی است که یک بودجة از پیش تعیین‌شده را برای دانشگاه‌های متفاوت، براساس تعداد دانشجویان تخصیص می‌دهد. از 2011م نظام جدید بودجة هلند، نظامی منسجم بوده است؛ بودجه در این کشور به دو یا سه بخش آموزشی (41%) و بخش پژوهشی (44%) و بخش آموزش و پژوهش پزشکی (15%) تقسیم شده است (Ecker et al., 2012).

فرایند بودجة آموزشی

60% بودجة اختصاص داده‌شده به آموزش، میان دانشگاه‌های پژوهشی، براساس نسبت ثبت‌نام دانشجویان در طی دوره و همچنین تعداد ثبت‌نام در هر دوره، واگذار می‌شود. 29% دیگر از بخش بودجة تخصیصی برای آموزش نیز، میان دانشگاه‌های پژوهشی باتوجه‌به درصد برنامة سرمایه‌گذاری برای آموزش‌ عالی، تقسیم شده است، و 11% باقی‌مانده برای اهداف سیاسی ویژه از‌قبیل ارتقای کیفیت برنامه‌های آسیب‌پذیر و امکانات ویژه، اختصاص داده می‌شود (Middleton and Slikkerveer, 2012).

فرایند بودجة پژوهشی

60% بودجة پژوهشی، براساس تعداد مدارک دکتری و مدارک به‌دست آمده اختصاص داده می‌شود و بودجة باقی‌مانده، در میان دانشگاه‌های پژوهشی، براساس مقداری ثابت برای هر دانشگاه و مقداری که مطابق با تقسیم درصد داده شده در طرح است، توزیع می‌شود؛ دولت این بودجه را به‌طور یک‌جا به دانشگاه‌ها اعطا می‌کند. علاوه‌بر بودجة اعطاشده ازسوی دولت، دانشگاه‌های پژوهشی هلند، شهریه و منابع جداگانة دیگری نیز دریافت می‌کنند (Middleton and Slikkerveer, 2012).

     بودجة پژوهشی دانشگاهی از سه طریق متفاوت فراهم می‌شود:

· بخش اول، دریافت بودجة مستقیم از دولت به‌صورت یک‌جا؛

· بخش دوم، دریافت بودجه (به شکل غیر‌مستقیم از دولت) از سازمان پژوهش‌های علمی هلند و آکادمیک علوم و هنر رویال هلند برای طرح‌‌های پژوهشی ویژه؛

· بخش سوم بودجه (قرارداد اعتبار برای پژوهش)، شامل قراردادهای پژوهشی و آموزشی و بسته‌های کمک‌های مالی می‌شود.

     در سال‌های اخیر دانشگاه‌های هلند همچنین بخشی از اعتبار بودجه‌ای خود را از شهریة دانشجویان تأمین می‌کنند (VSNU, 2104). به‌طورکلی بودجة دانشگاه‌های پژوهشی و علوم کاربردی در 2013م در جدول‌های 2 و 3 تشریح شده است.

جدول 2. آمار منابع مالی دانشگاه‌های پژوهشی (2013م)

جدول 3. آمار منابع مالی دانشگاه‌های علوم کاربردی (2013م)

(Missler, 2014)

اولویت‌های تأکیدشده در پژوهش و آموزش‌ عالی هلند

· سرمایه‌گذاری با کیفیت در آموزش‌ عالی؛

· راه‌های مختلف تأمین مالی آموزش‌ عالی، با تأکید بر کیفیت محور بودن و تمرکز بر بخش‌های اقتصادی؛

· توجه به اهداف ویژه در دانشگاه، باتوجه‌به کیفیت و تمرکز بر نتایجی که کاهش تعداد دوره‌های تحصیلی دانشگاه را در پی داشته باشد؛

· تقویت بازار کار و تمرکز بیشتر بر پژوهش؛

· حمایت از دانشگاه‌ها در راستای سیاست هلند در ارتقای بخش‌های پژوهشی و بازار کار (Deloitte, 2013).

مشکلات جاری آموزش‌ عالی هلند و اصلاحات پیش‌رو

به‌تازگی، آموزش‌ عالی هلند با مشکلاتی مواجه شده است که عبارت‌اند از:

· کمبود پرسنل آموزش‌ عالی و تقاضای فزاینده برای آموزش؛

· افزایش اهمیت تحولات بین‌المللی در آموزش و پژوهش؛

· افزایش اهمیت فنّاوری اطلاعات و ارتباطات در آموزش‌ و به‌طورکلی در جامعه (HEFCE-OECD/IMHE, 2004).

کتاب‌شناسی

Bosscher, N. (2013). Inclusive Education: A Suitable Learning Place for Every Dutch Child. Retrieved from: https://www.nji.nl/nl/Download-NJi/Publicatie-NJi/ Inclusive_education.pdf.

Braun, D. and Merrien, F.X. (1999). Towards a New Model of Governance for Universities? A Comparative View. London: Philadelphia; Jessica Kingsley.

Deloitte. (2013). Researchers’ Report 2013. Country Profile: Netherlands. Retrieved from: https://cdn3.euraxess.org/ sites/default/files/policy-_library/netherlands_country_ profile_rr2013_final.pdf.

Ecker, B., Leitner, K-H. and Steindl, C. (2012). Funding Formulas for Teaching in Public Universities: International Experiences and Lessons Drawn from a Science Policy View. Retrieved from: http://www.eua.be/ eua-work-and-policy-area/governance-autonomy-and-funding/University-Funding-Articles-Series.aspx

EDUCAUSE. (2010). The Future of Higher Education: Beyond the Campus. Retrieved from: db.foresight.kr/ sub03/ research/filedown/.602858df9afed31b684f3a567958ac3c

Elisabeth Stokkel, D. (2014). Constitution for Republic Netherlands. Retrieved from: http://www.desireestokkel.nl/ Constitution.Netherlands

EP-Nuffic. (2013). Key figures. 2013: Internationalisation in Higher Education. Retrieved from: https://www.epnuffic. nl/en/publications/find-a-publication/key-figures-2013-internationalisation-in-higher-education.pdf.

EP-Nuffic. (2015). Higher Education System in the Netherlands. Retrieved from: https://www.studyinholland. nl/why-holland/dutch-higher-education

Figee, E., Eigeman, J. and Hilterman, F. (2008). Local Government in the Netherlands. Retrieved from: http:// www.vng-international.nl/wp-content/uploads/2015/06/ Local_Government_in_the_Netherlands.pdf.

HEFCE-OECD/IMHE. (2004). National Report: Netherlands. Retrieved from: https://www.oecd.org/education/skills-beyond-school/33643431.PDF.

Middleton, P. and Slikkerveer, L. (2012). Key Figures 2007-2011: Education, Culture and Science. Retrieved from: http://www.sici-inspectorates.eu/getattachment/87e1b416-09cc-467d-a8ee-501526360ec8

Missler, R. (2014). Key Figures 2009-2013: Education, Culture and Science. Retrieved from: https://www.government.nl/ documents/reports/2014/08/12/key-figures-2009-2013-ministry-of-education-culture-and-science

NVAO. (2008). The Higher Education Qualifications Framework in the Netherlands, a Presentation for Compatibility with the Framework for Qualifications of the European Higher Education Area. Retrieved from: https://www.nvao.net/system/files/pdf/NQF%20Dutch%20National%20Qualifications%20Framework.pdf.

OECD. (2003). Changing Patterns of Governance in Higher Education. Retrieved from: https://www.oecd.org /education/skills-beyond-school/35747684.pdf.

Scheerens, J., Ehren, M., Sleegers, P., and Leeuw, R. (2012). Country Background Report for the Netherlands. Retrieved from: http://www.oecd.org/education/school/NLD_CBR_ Evaluation_and_Assessment.pdf.

Stateuniversity. (2015). Netherlands Preprimary Primary Education. Retrieved from:http://education. stateuniversity. com/pages/1068/Netherlands-PREPR IMARY-PRIMARY-EDUCATION.html

The European Education Directory. (2014). The Netherlands Higher Education System. Retrieved from: http:// www.euroeducation.net/prof/netherco.htm

Topuniversity.(2014). Study in the Netherlands. Retrieved from: http:// www.topuniversities.com/ where-to-study/ europe /netherlands/guide

World University Rankings. (2014). The Times Higher Education World University Rankings 2014-2015. Retrieved from: https://www. timeshighereducation. com/ world-university-rankings/2015/world-ranking# !/ page/ 0/ length/25/sort_by/rank/sort_order/asc/cols/undefined

van der Steeg, M., van der Wiel, K., and Wouterse, B. (2014). Individual Returns to a PhD Education in the Netherlands: Income Differences Between Masters and PhDs. Retrieved from: https://www. cpb. nl/ sites/ default/files/ publicaties/ download/cpb-discussion-paper-276-individual-returns-phd-education-netherlands.pdf.

VSNU. (2014). The University System in the Netherlands. Retrieved from: https://www.vsnu.nl/university-system-en.html