(ت. 6 ژوئن 1606، روتان، فرانسه- و. یک اکتبر 1684، پاریس) شاعر و نمایشنامهنویس فرانسوی که او را مبدع تراژدی کلاسیک فرانسه میدانند. کورنی نخستین نمایشنامة خود، «ملیت» (Mélite)، را قبل از بیست سالگی نوشت. این نمایشنامه در 1630 در پاریس به اجرا درآمد. نمایشنامههای بعدی او تراژدی- کمدی «کلیتاندر» (Clitandre/ اجرا در 1631) و کمدیهایی چون «بیوه زن» (La Veuve/ اجرا در 1632)، «ندیمه» (La Suivante/ اجرا در 1634) و «میدان سلطنتی» (La Place royale/ اجرا در 1634) بودند. در آن دوره، بهتازگی رویکرد جدیدی پا گرفته بود مبنی بر اینکه «قاعدهمندی» تراژدی را باید با رعایت اصولی موسوم به انسجامات کلاسیک حفظ کرد. کورنی با نوشتن «مده» (Médée/ اجرا در 1635) در یک قالب تراژیک نوین، به این رویکرد واکنش نشان داد. اثر بعدی او تراژدی- کمدی «سید» (Le Cid, 1637) بود که امروزه اغلب، آن را برجستهترین نمایشنامه تاریخ نمایش فرانسه برمیشمارند. کورنی، پس از شاهکار فوق، «هوراس» (Horace, 1641) را نوشت که تراژدی رومی بود و پس از آن «سینا» (Cinna) را نیز در 1643 به انتشار رساند. سید، هوراس، سینا و «پولیوکت» (Polyeucte, 1643) جمعاً در گروهی، با نام چهارگانة کلاسیک کورنی شناخته میشوند و شاید بتوان گفت در کنار یکدیگر، زیباترین مجموعة نمایشی او را تشکیل میدهند. مباحثات موجود در این آثار به زیبایی، بدیعانه و در سبکی فاخر سروده شدهاند و لحن آنها از ابتدا تا انتهای هر اثر غرا و استوار باقی میماند. نظم الکساندرین صنعتی است که کورنی آن را با انعطافپذیری فوقالعاده بهکار گرفته است. وی پس از نمایشنامههای رومیاش چند تراژدی دیگر نوشت: «نابودی پمپی» (La Mort de Pompée/ اجرا در 1644)، «رودوگونه» (Rodogune/ اجرا در 1645)، که یکی از بزرگترین موفقیتهای او بود؛ «تئودور» (Théodore/ اجرا در 1646)، که با آن نخستینبار، شکست را تجربه کرد؛ و «هراکلیوس» (Héraclius/ اجرا در 1647). «دروغگو» (Le Menteur) شروع موفقیتآمیزی بود که کورنی در 1644 برای خود در کمدی رقم زد؛ این کمدی تا قبل از انتشار نمایشنامههای مولیئر سرآمد کمدیهای فرانسوی بهشمار میآمد. کورنی در 1647 به همراه خانواده، به پاریس نقل مکان کرد و عاقبت توانست، پس از دوبار عدم پذیرش (بهعلت غیرمقیم پایتخت بودن) به فرهنگستان زبان فرانسوی راه بیابد. وی بین سالهای 1648 تا 1653، که دورة دگرگونیهای سیاسی و جنگ داخلی فروند بود، چند نمایشنامه نوشت: کمدی قهرمانی «دون سانچو، شاه آراگوس» (/Don Sanche d'Aragon اجرا در 1650)؛ تراژدی «اندرومد» (Andromède/ اجرا در 1650)، یک تراژدی تماشایی که وجه عمده آن استفاده از ابزار ماشینی در صحنهپردازی بود؛ و تراژدی «نیکومد» (Nicomède/ اجرا در 1651). بهنظر میرسد که در 1652 کمدی «پرتاریت» (Pertharite) او مورد بیمهری قرار گرفته است و همین امر باعث توقف کار کورنی در زمینة تئاتر به مدت هشت سال شده است. در 1659 «اودیپ» (Oedipe) از او به چاپ رسید و از آن پس، تا 14 سال تقریباً هر سال نمایشنامهای به قلم او نوشته شد که تراژدیهای «سرتوریوس» (Sertorius/ اجرا در 1662) و «آتیلا» (Attila/ اجرا در 1667)، که هر دو دارای حوادث خشن و شگفتآورند. از دیگر آثار مؤخر او تراژدیهای «پشم زرین» (La Toison d'or/ اجرا در 1660)، «اوتون» (/Othon اجرا در 1664)، «آگسیلائوس» (Agésilas/ اجرا در 1666) و «پولشری» (Pulchérie/ اجرا در 1672) هستند. وی از یاریگران مولیئر و فیلیپ کینو در نگارش کمدی موسیقیایی- بالهای «پسیشه» (Psyché, 1671) است. یک سال قبل از این نیز تراژدی «تیتوس و برنیس» (Tite et Bérénice) را مخصوصاً بهمنظور رقابت با نمایشنامهای در همین زمینه، از ژان راسین، به انتشار درآورده بود. شکست این تراژدی نشاندهنده ارجحیت روزافزون نمایشنامهنویس جوانتر در دیدگاه عموم بود. آخرین نمایشنامه کورنی، تراژدی «سورِنا» (Suréna/ اجرا در 1674)، سرشار از ظرافتهای نامنتظر کلاسی و جذابیتهای عاطفی است و بعد از آن تنها چند شعر معدود (1676) برای سپاسگزاری از شاه لوئی چهاردهم سرود که قبلاً دستور احیای نمایشنامههای او را داده بود.
