دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

آربات‌نات (آربوت‌نات)

Arbuthnot \är-'bəth-nət, är-bəth-nät\
نویسنده
جان (ت. آوریل 1667 اینوربروی، کینکاردین، اسکاتلند- و. 27 فوریه 1735، لندن، انگلستان) ریاضی‌دان، پزشک و نویسنده گهگاهی اسکاتلندی که عضوی از انجمن مشهور اسکریبروس بود که هدف آن، تمسخر کردن ادبیات بد و آموزش غلط بود.
آربات‌نات، پس از اخذ مدرک پزشکی در 1696 در سنت اندروز، در 1704 عضو انجمن سلطنتی شد و یکی از پزشکان ملکه اَن از 1705 تا زمان مرگش بود. اگرچه آثاری در زمینه ریاضی و دیگر مطالب علمی دارد، بیشترین شهرت او به‌علت بذله‌گویی و آثار هزل است. یکی از مهم‌ترین هزل‌های او تمثیلی در ارتباط با نیرنگ‌های سیاسی بریتانیا، فرانسه، اسپانیا و هلند بود که منجر به معاهده اوترخت (1713) شد و در 1712 در پنج جزوه و دفتر چاپ شد و در 1727، با نام‌های گوناگونی از جمله: «قانون یک گودال بی‌انتهاست؛ یا تاریخ جان بول» (Law Is a Bottom-less Pit; or, The History of John Bull) در جاناتان سوئیفت و جلد سوم مجموعه نثر و نظم الگزندر پوپ منتشر شد. این مجموعه برای اولین‌بار، شخصیت جان بول را خلق کرد، کسی که نماد ماندگاری در کارتون و ادبیات انگلیس شد.
از دیگر آثار هزلی که آربات‌نات سهم مهمی در آن داشت «خاطرات مارتینوس اسکریبلروس» (Memoires of Martinus Scriblerius)، نمایش تمسخرآمیزی از فضل‌فروشی بود، که اولین‌بار در 1741 در آثار ویرایش‌شدة پاپ چاپ شد، اما عمدتاً در اوایل 14-1713 به‌وسیلة اعضای انجمن اسیکربیلروس نوشته شده است. دیگر اعضای انجمن بر سهم مهم آربات‌نات و روحیه پیشاهنگی او در این اثر صحه گذاشتند.