لوسیوس (ت.حدود 124، ماداروس، بیزاکیوم [اکنون مداروچ، الجزایر] - و. احتمالاً پس از 170) نویسنده، خطیب، و فیلسوف افلاطونی که بهواسطه اثرش «الاغ طلایی»(Golden Ass)شهرت دارد؛ حکایتی منثور که تا مدتها تأثیرگذار بود. آپولیوس در کارتاژ و آتن تحصیل کرد. او فکری باز داشت و با آثار نویسندگان لاتین و یونانی نیز آشنا بود. پیش از بازگشت به افریقا و ازدواج با بیوهزنی متمکن به نام آمیلیا پودنتیلا، در روم، فن خطابه تدریس میکرد. در دفاع از خویش در برابر اتهام خانوادة آن بانو، که وی برای ربودن قلب او از جادو استفاده کرده است، اقدام به نگارش «دفاعیه»(Apologia) کرد که تنها منبع اطلاعات درخصوص زندگینامه وی محسوب میشود. او پس از آنکه تبرئه شد، در کارتاژ زیست. الاغ طلایی گزارشی است از ماجراجوییهای پر از لودگی جوانی (که گویا شبیه نویسنده بوده) و به الاغ تبدیل میشود. افزون بر انبوه بخشهای قابل توجه آن، این اثر مشتملبر کاملترین شرح داستان کوپیدون و پسیخه است. رسائل فلسفی او شامل سه کتاب درباره افلاطون است که دو کتاب آن برجای مانده است: «درباره افلاطون و تعلیماتش» (De Platone et eius dogmate)، و «درباره خدای سقراط» (De Deo Socratis)، که نظر افلاطون را درباره شیاطین، مخلوقات رحمانی که در رده بین خدایان و موجودات فانی قرار دارند، تشریح میکند. «درباره عالم» (De mundo) اقتباسی است از کتابی که بهاشتباه به ارسطو منسوب شده است. کتاب معروف «اسکلیپیوس» (Asclepius) (ترجمه لاتینی از مذاکره هرمسی مفقودشده به زبان یونانی) بهاشتباه به او منسوب شده است.
