دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

آپولونیوس

Apollonius \'ap-ə-'lō-nē-əs\
نویسنده
اهل رودز (ت. حدود 295 قبل از میلاد)، شاعر و نحوی یونانی که «آرگونوتیکا» (Argonautica) را نگاشت.
دو زندگی (نامه) در یک دست‌نوشته در آرگونوتیکا حاکی از آن است که آپولونیوس یکی از شاگردان کالیماخوس بوده است؛ در اسکندریه به نقالی آرگونوتیکا پرداخت و زمانی‌که این کار ناموفق ماند، در رودز ساکن شد. هر دو شرح حال حاکی از این هستند که آرگونوتیکا در رودز، بسیار مورد استقبال قرار گرفت و شرح حال زندگی دوم گزارش می‌دهد که آپولونیوس به اسکندریه بازگشت و به ‌‌سِمت رئیس کتابخانه منصوب شد. اثر دیگر می‌گوید که او بعد از اراتوستنس در این سمت قرار داشته است. اما در فهرست پاپیروس، نوشته‌ای از کتابدارهای اسکندریه در اواخر قرن دوم میلادی، نام آپولونیوس بعد از زنودوتوس و قبل از اراتوستنس آمده است. اگر این مدرک جعلی نباشد، می‌توان حدس زد که آپولونیوس در حدود 260 ق.م کتابدار بوده و این حرفه را تا حدود 247 ق.م. ادامه داده و همزمان با روی کار آمدن پادشاه جدید، پتولمی ائوئرگتس، از چشم وی افتاد و در رودز ساکن شد.
آپولونیوس در آرگانوتیکا، منظومه حماسی چهار جلدی درباره سفر دریایی آرگونات‌ها، زبان هومر را برای روایت داستان حماسی رمانتیک خود اقتباس کرد که البته بسیار موفق بود. وی در شرح عشق مدئا به جیسن، ظرفیتی برای تحلیلی همدلانه از خود نشان می‌دهد که نظیر آن را در ادبیات متقدم یونانی نمی‌توان یافت. آپولونیوس عمدتاً با نوسازی رویدادهای کهن، تشبیهات معنادار و توصیف‌های تحسین‌برانگیزی که از طبیعت ارائه می‌کند، خواننده‌اش را مشتاق نگاه می‌دارد.
آپولونیوس علاوه بر نگارش آرگونوتیکا، چند طنز و شعر نیز دربارة پی‌ریزی شهرها نگاشت که عمده آنها مفقود شده است. اعتبار او به‌عنوان یک نحوی را می‌توان در اثرش تحت عنوان «ردیه‌ای بر آرای زنودوتوس» (against Zenodotus) و شروحش بر اشعار چندین شاعر یونانی مشاهده کرد.