دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

کانِلی، مارک

Connelly \'kän-ə-lē\
نویسنده
لقبِ مارکوس کوک کانلی (ت. 13 دسامبر 1890، مکیزپورت، ایالت پنسیلوانیا، ایالات متحده- و. 21 دسامبر 1980، نیویورک، ایالت نیویورک) نمایش‌نامه‌نویس، روزنامه‌نگار، مدرس، بازیگر و کارگردان امریکایی که اغلب او را به‌سبب «مراتع سبز»‌اش (Green Pastures) (نسخه‌ای عامیانه از عهد عتیق که صورت نمایشی ‌آن در فضای زندگی سیاهان جنوب امریکا پیاده شد) و به‌سبب کمدی‌هایی می‌شناسند که به همراهی جورج اس کوفمن نوشت.
کانلی تا 1917 به‌عنوان گزارشگر در شهر پیتسبرگ کار می‌کرد. سپس به نیویورک رفت و به‌کار نوشتن اخبار نمایشی برای روزنامة Morning Telegraph مشغول شد. از آن به بعد همکاری‌اش با کوفمن شروع شد. آنها اولین نمایش‌نامة موفق خود یعنی «دالسی» (Dulcy, 1921) را با هدف هنرنمایی لین فانتنِ بازیگر نوشتند و پس از آن نیز «خطاب به بانوان»
(
To the Ladies, 1922) محملی برای هنرنمایی هلن هیز شد. «گدای اسب‌سوار» (Beggar on Horseback, 1924)، که نمایشی در سبک اکسپرسیونیست آلمانی است، به ترسیم خطراتی می‌پردازد که از سوی جوامع تحت سلطة ارزش‌های بورژوازی، هنر را تهدید می‌کند.
کانلی و کوفمن، همزمان با عضویت‌شان در میزگرد آلگانکوئین، طنز «مترون بازیگر» (Merton of the Movies, 1922) را دربارة هالیوود و دو فیلم‌نامة موزیکال دیگر به نام‌های «هلن تروا، نیویورک» (Helen of Troy, New York, 1923) و «خودت باش» (Be Yourself, 1924) را نوشتند. کانلی آن زمان خاص را در «صداهای پشت پرده: کتاب شرح حال» (Voices offstage: A Book of Memoirs, 1968) توصیف کرد.
مراتع سبز براساس کتاب «آدام پیر و بچه‌هایش» (Ol Man Adam an' His Chillun) اثر دورک بردفرد نوشته شد و در 1930 به صحنه آمد که هم در آنجا و هم در نسخة سینمایی‌اش (1936) با استقبال فراوان مواجه شد؛ هرچند، تجدیدش در 1951 انتقادی را مبنی بر تداوم بخشیدن کلیشه‌های نامطلوبی از سیاهان در پی داشت.
آخرین دستاورد کانلی در برودوِی، کمدی «کشاورز زن می‌گیرد» (The Farmer Take a Wife, 1934/ فیلم، 1935) دربارة زندگی مردم در امتداد کانال ایِری در قرن نوزدهم بود، که با همکاری فرنگ السر نوشته شد. از 1946 تا 1950 در دانشگاه ییل نمایش‌نامه‌نویسی تدریس کرد. رمان «سوغاتی از قَم» (A Souvenir from Qam) را در 1965 به چاپ رساند.