دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

کونسِپتیزمو یا کانسپتیزم

conceptismo \'kōn-thep-'tēz-mō,-sep-\ or conceptism \'kän-'sep-'tiz-əm\
نویسنده
[واژه‌ای اسپانیایی، مشتق از concepto به معنای مفهوم، استعارة غریب، و عبارت بدیع] در ادبیات اسپانیایی به سبک کنایی مبهمی گفته می‌شود که مقاله‌نویس‌ها خصوصاً طنزنویس‌ها در قرن هفدهم آن را پرورش دادند. ویژگی کونسپتیزمو، کاربرد استعاره‌های جذاب بود که یا به‌صورت موجز و طنز‌آمیز بیان می‌شد و یا در استعاره‌های غریب مطوّل بسط می‌یافت.
کونسپتیزمو، که در وهلة اول به تهی‌کردن از نمودها به شیوه‌ای شوخ‌طبعانه می‌پرداخت، بهترین بیان خود را در مقالات طنز‌آمیز می‌یافت. نمایندگان اصلی آن عبارت بودند از: فرانسیسکو گومس دکِوِدو، که در اثری با عنوان «رویاها» (Sueños, 1627) بهترین طنز‌پرداز عصر خود محسوب می‌شد و بالتاسار گراسیان، نظریه‌پرداز کونسپتیزمو که قواعد سبکی‌اش را در «ظرافت و هنر نبوغ» (Agudeza y arte de ingenio, 1642/ چاپ دوم، 1648). قس CULTERANISMO.