نوعی کمدی موقعیت که در آن دسیسهها و نیرنگهای پیچیده بر پیرنگ غالب هستند. پیرنگهای اصلی و فرعی کمدیهای دسیسه، اغلب بر مبنای موقعیتهای خندهدار و زمینهسازی شده با مقدار زیادی شوخی نمایشی استوار میشود. کمدی دسیسه در دست استادی همچون مولیئر، غالباً به کمدی آداب و رسومها تبدیل میشود. بنابراین «دکتر علیرغم میل باطنی خودش» (Le Médecin malgré lui, 1666)، که بهمثابه نوعی نمایش فکاهی براساس شوخی سادة عوضی گرفتن ازگانارِل- هیزمشکن بیخاصیت- بهجای یک دکتر پیریزی شده، بهتدریج هجوی بر رفتار متظاهرانة قشر تحصیلکرده و سادگی بورژواها میشود؛ همانطور که ازگانارِل نقشش را در کسوت دکتر با موفقیت انجام میدهد.
